Το Δεύτερο Πρόγραμμα 103,7 φωτίζει … ξανά το λόγο των τραγουδιών. Η μεγάλη γιορτή των αγαπημένων μας στίχων επαναλαμβάνεται, από τις 7 Νοεμβρίου και κάθε Τετάρτη στον αέρα του Δεύτερου, μετά από παράκληση πολλών ακροατών. Ο περσινός χειμώνας γέμισε από λόγια και στίχους των σημαντικότερων σύγχρονων στιχουργών-ποιητών. Αυτά τα λόγια έρχονται και φέτος στα ραδιόφωνά μας, μέσα από την επανάληψη των αφιερωμάτων. Ακούστε ξανά σημαντικούς ανθρώπους να μιλούν για σπουδαίους δημιουργούς και εξαιρετικούς τραγουδιστές να ερμηνεύουν τραγούδια με λόγια ξεχωριστά. Κάθε Τετάρτη, στις 8 το βράδυ, στο Δεύτερο Πρόγραμμα 103,7. Συντονιστείτε…
ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Ο ήλιος του θεριστή από το πρωί άνοιγε τις καρδιές των ξωμάχων στην πεδιάδα της Λοκρίδας. Από το χωριό του πλανόδιου παραγωγού και μανάβη ως το Μάνεση λίγα χιλιόμετρα και η Μαλάμω η γαϊδάρα ακολουθούσε, με τα δύο κοφίνια ζυγιασμένα σωστά κουβάλαγε την πραμάτεια κυρίως ντομάτες και ζαρζαβατικά, με βήμα θεληματικό και αυτάρεσκο. Τρείς μήνες πριν είχε κουνηθεί το σύμπαν στις εκλογές του Μάρτη του 1946 η Ελλάδα είχε μοιραστεί στα δυό, στους ψηφίσαντες και σε αυτούς που απειλούντο από την εφημερίδα «Εμπρός» και την «Ακρόπολη» ότι λίγα ήταν τα ψωμιά τους και λευκό από την αποχή , το εκλογικό τους βιβλιάριο.

Δελτίο άρτου δεν χρειαζόντουσαν τα καμποχώρια σιμά στην ορεινή Παρνασσίδα, όπως χάμω στην πολύπαθη πόλη. Ο κάμπος πλούσιος φέτος σε στάρια και μπαμπάκια. Γεωτρήσεις να δουλεύουνε αβάντα να θεριεύουν τα κόπια τους.

—-Άντε ωρή μας πήρε ο ήλιος.

Μια παρέα κουραδόμαγκες ξαπόσταιναν κάτω από τρία ευκάλυπτα στην άκρη του δρόμου, μέσα στο δροσάτο μπαμπακοχώραφο, με γλήγορες κινήσεις καμμιά δεκαριά γυναίκες μάζευαν στα ζεμπίλια[1] το λευκό χρυσάφι. Όλες μανδηλοδεμένες και με ανύπαρκτα χειραφετημένη συνείδηση της δύναμής τους. Οι άνδρες έπιναν τσίπουρο με ελιές και μεζέ ήδη κατέβαζαν τη δεύτερη μποτίλια, σχολίαζαν το κυνήγι της καύλας τους , την αγρανάπαυσή τους και το θέμα της εποχής ποιές άραγε νάναι στους «τσολιάδες» οι νέες εντολές του «εστεμμένου φελλού»[2] του βασιλέα Γεωργίου Βʼ. Τούτες εδώ οι εργάτριες ήταν κτήμα τους, χωράφι από την κολιγιά τους.

Οι μπιενάλε και οι μεγάλες περιοδικές εκθέσεις αποτελούν υπολογίσιμο τμήμα του συστήματος παραγωγής και διακίνησης των καλλιτεχνικών προϊόντων, όργανο της οικονομικής στρατηγικής της παγκόσμιας πολιτιστικής βιομηχανίας και όχημα ανάπτυξης των πόλεων. Επιπλέον, είναι πια διαπιστωμένο ότι προκειμένου να αρθρώσει κανείς λόγο στη σύγχρονη εποχή οφείλει να βρίσκεται εντός του συστήματος διακίνησης, καθʼ ότι μοιάζει προφανές ότι οποιαδήποτε πιθανότητα να παραχθεί κάτι εκτός διακίνησης, το οποίο να έχει έναν αντίκτυπο εντός διακίνησης, έχει καταστεί εννοιολογική αδυνατότητα. Ταυτόχρονα, ωστόσο, η ίδια η ένταξη του λόγου στο σύστημα διακίνησης τον μεταλλάσσει ως το σημείο όπου ο αντίκτυπός του εκτονώνεται. Υπάρχει συνεπώς ανάγκη δημιουργίας ενός χώρου όπου η επιθυμία να αρθρωθεί λόγος θα συνυπάρχει με την πραγματιστική διαπίστωση της γενικής δυσχέρειας να αντισταθεί κανείς στο σύστημα διακίνησης.

Η Μπιενάλε της Αθήνας στοχεύει να λειτουργήσει μέσα σε ένα διεθνές δίκτυο μεγάλης κλίμακας περιοδικών διοργανώσεων σύγχρονης τέχνης, παρέχοντας ταυτόχρονα πλαίσιο και υποστήριξη για μια ποικιλία προσεγγίσεων. Ενδυόμενη την έννοια “μπιενάλε” με απόλυτη επίγνωση του περιεχομένου της, προτίθεται να λειτουργήσει ως παράγοντας αλλαγής και ανανέωσης, ως πλατφόρμα δημιουργικότητας και διαλόγου και ως παρατηρητήριο που θα περιέχει τα στοιχεία του αναστοχασμού και της επεξεργασίας συλλογικών ζητημάτων.
Η Αθήνα αποτελεί ιδανική τοποθεσία για τη θεσμοθέτηση ενός τέτοιου παρατηρητηρίου, καθώς δεν μοιάζει να συμπίπτει ποτέ με τα συνεχώς μετακινούμενα σύνορα κέντρου και περιφέρειας, γεγονός που παρέχει την κατάλληλη εποπτεία τόσο του κέντρου όσο και της περιφέρειας.

Τη νύχτα της 7/8 Ιανουαρίου 1994, ακριβώς 50 χρόνια μετά την αυτοκτονία του ρομαντικού ποιητή του Μεσοπολέμου Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, άρχισα να γράφω μια μελέτη για τον άνθρωπο και το έργο του. Εκείνο που με παρακίνησε ήταν, αφενός ότι επρόκειτο για έναν ποιητή που μου άρεσε -άγνωστος, για διάφορους λόγους, στις νεότερες γενιές-, αφετέρου το γεγονός ότι όσα είχα διαβάσει μέχρι τότε γιʼ αυτόν, με ελάχιστες εξαιρέσεις, κάθε άλλο παρά τον κολάκευαν. Ο Λαπαθιώτης, κατά τα φαινόμενα, όντας άθεος, κομουνιστής, ομοφυλόφιλος και ναρκομανής, ενσάρκωνε το μαύρο πρόβατο τής νεοελληνικής φιλολογίας! Όχι τόσο εξαιτίας του έργου του (αν και από ένα σημείο και μετά προστέθηκε και αυτό στα επιβαρυντικά στοιχεία), όσο εξαιτίας της προκλητικής -έναντι της υποκριτικής αστικής ευπρέπειας- ζωής του.

Δεκαοκτώ τραγούδια πάνω στην ποίηση του Κ.Π. Καβάφη μελοποιημένα από τον Δημήτρη Παπαδημητρίου και έξι ορχηστρικά.

“…Το τι μεσολάβησε και φτάσαμε εδώ είναι πιο εύκολο σήμερα πια να σας το μαρτυρήσω με τη μουσική. Πάντως, εν ολίγοις, η επιχειρηματολογία περί του αντιθέτου με οδήγησε στον εντοπισμό προβλημάτων και με έβαλε αυτόματα στη διαδικασία επίλυσής τους..

Τα τραγούδια αυτά γράφτηκαν για να ακουστούν από το κοινό ως σύγχρονα ελληνικά τραγούδια. Κατάγονται δηλαδή πρωτογενώς από το ελληνικό έντεχνο τραγούδι. Προσφέρονταιο στη συμφωνική παράδοση ως εκδοχή του ελληνικού λόγιου τραγουδιού που φύτρωσε σε ελληνικό μουσικό έδαφος μέσω της μετεξέλιξης του φολκλορικού ιδιώματος στον σύγχρονο ελληνικό μελωδισμό..

Μέσα μου, στη διάρκεια της σύνθεσης, φανταζόμουν το είδος στο οποίο θα ανήκε το έργο αυτό ως ένα Νέο Ελληνικό Συμφωνικό Τραγούδι. Το θέμα ήταν το νέο αυτό είδος να εκφράζει εξίσου είτε αυτούς που ακούν με καλλιτεχνική διάθεση ελληνικό τραγούδι είτε τους “άλλους”, που προτιμούν την “ξενόγλωσση” συμφωνική μουσική και νιώθουν κάποιο κενό στην αντίστοιχη ελληνική μουσική γραμματεία..