Η Κρίση της Ποίησης

Νικόλας Κουτσοδόντης, «Ίσως φύγεις στο εξωτερικό», εκδ. Θράκα, 2024 (γράφει ο Γρηγόρης Τεχλεμετζής)

Τις τελευταίες δεκαετίες του εικοστού αιώνα μέχρι και σήμερα ένα ερώτημα που απασχολεί τη λογοτεχνική κριτική είναι αν υπάρχει σαν είδος η γυναικεία λογοτεχνία ή αν η λογοτεχνία είναι μια και ενιαία.
Λαμβάνοντας υπ’ όψη μας τις ανισότητες που προέρχονται από την πατριαρχία, οι οποίες ήταν εντονότερες αρκετές δεκαετίες πριν, αλλά και συνεχίζουν να υπάρχουν στις μέρες μας, είναι λογικό αυτές να αντανακλούνται στον τρόπο που εκφράζονται οι λογοτέχνιδες, μια και η λογοτεχνία είναι καθρέπτης της κοινωνίας μας.

Έτσι οι γυναίκες θεωρούνταν και ενίοτε θεωρούνται περισσότερο ευαίσθητες, η άμεση έκφραση του σαρκικού έρωτα αποτελούσε για αυτές ταμπού ή επαναστατική ενέργεια, ενώ υπήρχαν και υπάρχουν πλήθος άλλες κοινωνικές κατασκευές που τις διαχωρίζουν από τους άντρες και εισέρχονται στις καλλιτεχνικές δημιουργίες, αντρικές και γυναικείες. Έτσι, για παράδειγμα, δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε ότι η ποίηση της Μυρτιώτισσας είναι γραμμένη από άντρα. Χωρίς να έχει κλείσει το παραπάνω θέμα, τα τελευταία χρόνια εξετάζεται και η κατηγορία της κουήρ λογοτεχνίας.

Έτσι, κατ’ αναλογία του κλάδου της φεμινιστικής κριτικής, αναπτύχθηκε στο εξωτερικό η κουήρ κριτική, που εξετάζει τα στοιχεία ομοφυλοφιλικής λογοτεχνίας που όχι μόνο υπάρχουν σήμερα αλλά υπήρχαν και σε δημιουργήματα παλιότερων εποχών. Αυτή λαμβάνει υπ’ όψη τις σύγχρονες θεωρίες όπως η μεταμοντέρνα, αντιουσιοκρατική ρευστότητα της ταυτότητας και η αποδόμηση του διπόλου αρρενωπότητας- θηλυκότητας.  Αν όμως υπάρχει σαν είδος η κουήρ λογοτεχνία ποια είναι τα χαρακτηριστικά που τη διαφοροποιούν και την κατηγοριοποιούν; Κατ’ ανάλογο τρόπο με την εξεταζόμενη γυναικεία λογοτεχνία οι κοινωνικές συνθήκες είναι ένας καθοριστικός παράγοντας από τον οποίο πηγάζει η εν λόγω κατηγορία.

Ο Νικόλας Κουτσοδόντης, εκφραστής αυτού του ρεύματος στην Ελλάδα, έχει συνεπιμεληθεί την πρόσφατη ανθολογία Ελληνικής κουήρ ποιήσεως και στην εισαγωγή του μας δίνει τους θεματικούς άξονες του είδους. Σας τους μεταφέρω:

«Συντροφικότητα και εννοιολογήσεις της συγγένειας> Γάμος, τεκνοθεσία, ομογονεϊκότητα> Εργασιακή και ταξική εμπειρία> Ορατότητα> Μορφές βίας και ασφάλεια> Ακτιβισμός> Εθνότητα και μη ετεροκανονική εμπειρία> Αστικό κέντρο / επαρχία και μη ετεροκανονική εμπειρία> Θρησκεία και μη ετεροκανονική σεξουαλικότητα> Νευροδιαφορετικότητα, ψυχική υγεία, αναπηρία και μη ετεροκανονική εμπειρία> Τρανς εμπειρία> Εναλλακτικές αρρενωπότητες και θηλυκότητες, μη δυϊστική αντίληψη του φύλου> Ασεξουαλικότητα> Σεξουαλικές πρακτικές και ταυτότητες»

Διαβάστε περισσότερα