Richard Strauss (1864-1949): «Τάδε Έφη Ζαρατούστρα» / συμφωνικό ποίημα για μεγάλη ορχήστρα, έργο 30
25Σεπ
To «Ταδε Εφη Ζαρατουστρα» («Also Sprach Zarathustra» o πρωτοτυπος τιτλος του στα γερμανικα) γραφτηκε το 1896 και ειναι εμπνευσμενο απο την ομωνυμη φιλοσοφικη νουβελα του γερμανου φιλοσοφου Φριντριχ Νιτσε (1844-1900). Η συνθεση του Στραους παρουσιαστηκε για πρωτη φορα σε συναυλια στη Φραγκφουρτη στις 27 Νοεμβριου του 1897 και εκτοτε αποτελει ενα απο τα πιο πολυπαιγμενα εργα του συμφωνικου ρεπερτοριου. Η δημοφιλια του εργου βοηθηθηκε και απο την εισαγωγικη φαμφαρα, που διαρκει γυρω στα 90 δευτερολεπτα και ειναι απο τα πιο αναγνωρισιμα κομματια της κλασσικης μουσικης, ιδιαιτερα μετα τη χρησιμοποιηση της απο στον σκηνοθετη Στανλεϊ Κιουμπρικ στην ηχητικη μπαντα της εμβληματικης ταινιας του «2001: Η Οδυσσεια του Διαστηματος», που πρωτοπροβληθηκε το 1968.
********************************
[…] Στο έργο αυτό, η αντιπαράθεση της φύσης και της ανθρωπότητας ως δύο εναλλακτικών κόσμων που συγχρόνως αλληλοσυσχετίζονται και αλληλεξαρτώνται αποδίδεται με την ακραία αντίθεση των τονικοτήτων της ντο μείζονος και της σι μείζονος, οι βαθμίδες των οποίων σε συνδυασμό περιλαμβάνουν και τις δώδεκα νότες της χρωματικής κλίμακας. Ολόκληρο το κομμάτι αναπτύσσεται με βάση τις δύο αυτές τονικότητες και την ίση σε σπουδαιότητα συμβολική αντίθεση μοτίβων που δημιουργούνται από τα βασικά διαστήματα τετάρτης, πέμπτης και τρίτης, καθώς και από χρωματικές προόδους, αποκαλύπτοντας κατά την εξέλιξη της μουσικής μια λογική συνεπαγωγή, ένα δίκτυο από αλληλοσυσχετισμούς στα μοτίβα και τα μουσικά ύφη. Κάθε ξεχωριστό μέρος φέρει τον αντίστοιχο τίτλο από το κείμενο του Νίτσε:
1. «Von den Hinterweltlern» (Tων ανθρώπων από τον κρυμμένο κόσμο).
2. «Von der grossen Sehnsucht» (Του μεγάλου πόθου).
3. «Von den Freuden und Leidenschaften» (Για τις χαρές και τα πάθη).
4. «Das Grablied» (Tο τραγούδι του τάφου).
5. «Von der Wissenschaft» (Της επιστήμης και της μάθησης).
6. «Der Genesende» (Αυτός που αναρρώνει)
7. «Das Tanzlied» (Tο τραγούδι-χορός).
8. «Das Nachtwandlerlied» (Tο τραγούδι του νυχτερινού περιπλανώμενου).






