Το χρονογράφημα «Ποδοσφαιρική νευρασθένεια… Ρεπορτάζ ανάμεσα στους αλλαλάζοντας φιλάθλους» του Μ. Αργυράκη (1920-1998), δημοσιευμένο στην εφημερίδα Ελευθερία το 1959.

[Από το βιβλίο «Αρχίζει το ματς. Το ποδόσφαιρο στη λογοτεχνία», επιμ. Γιάννης Η. Παππάς, Μεταίχμιο, Αθήνα 2010]

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ

Είναι μερικά λεπτά που έχει αρχίσει το παιχνίδι. Μόλις η ελληνική ομάδα βάζει το πρώτο γκολ, το κοινό σηκώνεται πάνω, πετάει καπέλα, μαξιλάρια, ομπρέλες. Άλλοι φιλιούνται, άλλοι αγκαλιάζονται, άλλοι κλαίνε, προτείνουνε τα χέρια στον ουρανό, το αίμα ανεβαίνει στο κεφάλι τους. Έτσι που τους κοιτώ μου θυμίζουνε το ξέσπασμα του πλήθους στους δρόμους όταν μαθαίναμε πως ο στρατός μας πήρε την Κορυτσά στον Αλβανικό πόλεμο…

Μόλις οι ξένοι αρχίζουν να κερδίζουν, αρχίζουν οι βρισιές, οι μούντζες, ο «εμφύλιος σπαραγμός». Βαριές φράσεις ακούγονται ολόγυρα, και ο καθένας κάνει την κριτική του, βρίζει κάποιον «που έπρεπε να σουτάρει και να την πασάρει αμέσως, αντί να την παίζει τόση ώρα στα πόδια του την μπάλα… Βρε ηλίθιε!… Σπαρίλα … Σαν την Παμπανίνι παίζεις!» Ο καθένας έχει μια δικιά του θεωρία και την υποστηρίζει μέχρι ξύλου…

Εκεί γύρω στα τελευταία λεπτά του δεύτερου ημιχρόνιου τα πνεύματα βρίσκονται σε έξαψη. Κοχλάζουνε τα πάθη, ανάλογα με το ίσαμε τώρα αποτέλεσμα. Γίνονται αυστηροί κριταί κάθε κίνησης των ταλαιπωρημένων παικτών, που βρίσκονται πια στα τελευταία τους. Γεμάτες λάσπες οι φανέλες τους, γδαρσίματα στα γόνατα, γρατσουνιές στα μούτρα, στραμπουληγμένοι πηδάν, κάνουνε τούμπες, μπλονζόν,  μακροβούτια, σαν πλανόδιοι ακροβάτες… Όσο κακοπαθαίνουνε στο γήπεδο, τόσο οι φίλαθλοι στην εξέδρα ωρύονται από έναν παιδικό σαδισμό. Τρέχουν αφροί από τα στόματά τους, οι φλέβες στο λαιμό πάνε να κρεπάρουν από τις αγριοφωνάρες. Πέφτει με τα μούτρα ο κακόμοιρος ο «αίλουρος των δικτύων», το πρόσωπό του γεμίζει χώμα και αίμα για να πιάσει την μπάλα, τη χάνει και το λεγόμενο «φίλαθλον κοινόν» τον αρχίζει στις μούντζες και στα «Ρε στραβούλιακα!… να!…να!…νάααα!».

Τις τελευταίες πια στιγμές του αγώνος μοιάζουν όλοι σαν σεληνιασμένοι. Ερεθίζονται με το παραμικρό. Απελπισμένοι όπως είναι από ένα χάσιμο, τα βάζουν με το διαιτητή. Τον απειλούνε. Του πετάνε πορτοκαλόφλουδες, τον γεμίζουνε με βαριές βρισιές, τον φτύνουνε, και μόλις σημάνει το τέλος του αγώνος, κατεβαίνουν στο γήπεδο με άγριες διαθέσεις, έτοιμοι για καβγά. Ο διαιτητής περικυκλώνεται από αστυνομικούς για να προστατευθεί και να μπορέσει να περάσει ανάμεσα από το πλήθος. Έτσι που προσπαθεί να αποφύγει την οργή του πλήθους, μου θυμίζει λίγο Νίξον στη Λατινική Αμερική ή Ράουντρη στη Βαγδάτη…