`

Η συνείδηση σε νεκρική ακαμψία

Ο στοχαστικός λυρισμός της αφηγηματικής φωνής, χαρακτηριστικός στα βιβλία του Κυριάκου Δημητρίου, στη νουβέλα “Το Κώμα” γίνεται τραγικός, σπαρακτικός. Το κώμα είναι ο ολοκληρωτικός εγκλωβισμός του ανθρώπου σε μια ιδεολογία, η παγίδευση σε μια σκέψη, η περιχαράκωση σε ερεβώδεις εμμονές, η παράδοση σε ζοφερές δυνάμεις. Η αφηγηματική φωνή διερευνά τη δύναμη του καλού και του κακού, του φωτός και της σκιάς, του αγγελικού και του δαιμονικού. Πώς υφαίνεται το ένα στοιχείο εντός του άλλου σε έναν αλλόκοτο ιστό; Πώς οιστρηλατούν τον άνθρωπο; Γιατί τυλίγεται στον ιστό τους; Τι πιθανότητες απεγκλωβισμού έχει;

Η εισαγωγική ενότητα δίνει το στίγμα ολόκληρης της νουβέλας. Εκτυλίσσεται στο μυαλό του αφηγητή που βρίσκεται σε κωματώδη νεκρική ακαμψία, για τον οποίο οι γιατροί θεωρούν την ευθανασία ως την ενδεδειγμένη λύση.

“Μάης του 1942. Είμαι ο Λέναρντ Μάισνερ, με αριθμό ταυτότητας Τ4121055, ετών τριάντα εννέα. Νοσηλεύομαι στην Πανεπιστημιακή Κλινική του Μονάχου. Βρισκόμουν στο εργαστήριό μου, όταν ξαφνικά έχασα τις αισθήσεις μου. […] Είμαι νεκρός, ζωντανός, δεν ξέρω… Εικάζω -μονάχα αυτό είμαι σε θέση να κάνω- πως είμαι ζωντανός. Γιατί πιστεύω πως άμα πεθάνει κάποιος, χάνονται κι οι αισθήσεις του. Το σώμα είναι ο φορέας της μνήμης -από πού να πιαστεί η μνήμη για να μην γκρεμοτσακιστεί στο χάος; Αυτό υπαγορεύει η ψυχρή επιστημονική λογική. […] Αδυνατώ νʼ ανοίξω τα μάτια μου, νʼ ανοίξω το στόμα μου και να φωνάξω «δεν είμαι κλινικά νεκρός», να μην εμμένουν σʼ αυτήν την τραγική πλάνη, την ανυπόστατη υπόθεση -είμαι σε μια απόλυτα τρομακτική κατάσταση, βρίσκομαι σε κώμα. Ωστόσο, παραδόξως, η συνείδησή μου αφυπνίζεται κατά διαστήματα και κάποιες από τις αισθήσεις μου επικοινωνούν με το αόρατο, αναζητούν διέξοδο απʼ αυτή τη φυλακή, ξετρυπώνουν από τον μανδύα του σκοταδιού κι ανασκιρτούν στις ρωγμές του χρόνου σαν πυγολαμπίδες.[…] Όμως, τώρα που το ξανασκέφτομαι, φοβάμαι πολύ, δηλαδή φοβάμαι κάτι χειρότερο από τον ίδιο τον θάνατο. Αν οι νεκροί είναι καταδικασμένοι να ζουν παντοτινά τον θάνατό τους; Αν (τι ανείπωτη φρίκη!) […] παραμένουν -νεκροζώντανοι- δεσμώτες στο αποσκελετωμένο πτώμα, με το μυαλό, την ψυχή και τη μνήμη σε συνεχή επαγρύπνηση;” (σελ. 9-11).