Αναγνώσεις

Παναγιώτης Χατζημωυσιάδης, «Το χιόνι των Αγράφων», εκδ. Κίχλη, 2021 (γράφει η Ελένη Σ. Αράπη)

«…Χιόνι στο χιόνι
…Ο χρόνος –
Κι ο θάνατος το στρώνει»
Γιάννης Βαρβέρης

Ο Παναγιώτης Χατζημωυσιάδης στο βιβλίο του «Το χιόνι των Αγράφων» ασχολείται με ένα ιστορικό γεγονός, την πορεία της Ταξιαρχίας των Αόπλων στη Ρούμελη το 1948. Το βιβλίο αποτελεί ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα με έξι αυτοτελείς ιστορίες, οι οποίες έχουν ως κοινό παρανομαστή τις αντιξοότητες που υπέμειναν οι νέοι, για να φτάσουν στη Μακεδονία και να ενσωματωθούν στα τμήματα του Δημοκρατικού Στρατού.
Οι πρωταγωνιστές του Χατζημωυσιάδη εκτός από τον Γούσια (διοικητή της άοπλης ταξιαρχίας), είναι απλοί, καθημερινοί άνθρωποι, άσημοι στα τεφτέρια της ιστορίας, των οποίων τη ζωή παρακολουθούμε από τη στιγμή που κατατάσσονται, οικειοθελώς ή μη, στις τάξεις του Δημοκρατικού Στρατού και ξεκινάνε την πορεία τους για το δίκιο του αγώνα.
Ο συγγραφέας, ως τριτοπρόσωπος αφηγητής, πλέκει τις ιστορίες μέσω αναδρομών, προσωποποιήσεων και συμβόλων. Ο κάθε ήρωας έχει και ένα βαθύ τραύμα. Ο Σιάτρας Κυριάκος 16 χρονών, μαζί με τον σκύλο του Άρη, κατατάχθηκε οικειοθελώς στον Δημοκρατικό στρατό για εκδικηθεί για το θάνατο του πατέρα του. Τραύμα του η Αμαλίτσα, το σουβλισμένο του αρνί. Ο Χαράλαμπος Σουρούτσης με το κουτσό ποδάρι, αντάρτης που «μετανόησε», κουβαλάει το στίγμα του δηλωσία και αναζητά το χαμένο σταυρουδάκι της αγαπημένης του που πνίγηκε. Ο Αποστόλης Ουλιόπουλος 16 χρονών, πληγή του η Θεανούλα. Ο Σωτήρης και η Σωτηρία, δίδυμα σφαχτά κρεμασμένα στο τσιγκέλι της πατρικής βίας. Ο Αβραάμ Πολυχρονίδης με την ενοχή του μόνο επιζήσαντα απ’ το ολοκαύτωμα του Μεσοβούνου. Και τέλος ο Γεώργιος Γεωργιάδης, ο ταξίαρχος του Δημοκρατικού στρατού, το μέγιστο θύμα της παράνοιας του πολέμου, με την εικόνα της μάνας και το μισοφαγωμένο πρόσωπο της κοπέλας.
Κάθε κεφάλαιο και μια απώλεια. Επώνυμη πλέον απώλεια. Ο συγγραφέας παίρνει, όπως είπαμε, τους ανώνυμους ήρωες, τους κόκκους του βότσαλου της ταξιαρχίας και τους δίνει υπόσταση. Οι 1.500 λαμβάνουν σάρκα και οστά, είναι τα αγαπημένα μας πρόσωπα και αυτό μας πονά. Εδώ το λογοτεχνικό κείμενο αρχίζει να συνομιλεί με την ιστορία και τα δυο με τον αναγνώστη.

Διαβάστε περισσότερα