Υπάρχει κι ένας άλλος κόσμος,

αλλά είναι μέσα σ’ αυτόν εδώ.

William Butler Yeats

Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΟΜΟΝΟΙΑ – ΗΡΑΚΛΕΙΟ με τον ηλεκτρικό σιδηρόδρομο είναι πιο βαρετή κι απ’ την ίδια την βαρεμάρα: τα γαλάζια πλακάκια –σαν παλιομοδίτικο WC– του σταθμού Βικτώριας· τα κίτρινα –σαν κουτσουλισμένα απ’ τα πουλιά– του σταθμού Αττικής· Άγιος Νικόλαος, Κάτω Πατήσια, Άγιος Ελευθέριος, Άνω Πατήσια, σαν τσίχλα που τραβάς έξω απ’ το στόμα με τα δάχτυλα· Περισσός, σαν τσιχλόφουσκα που σπάζει, καθώς κοιτάς το εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο της Columbia: ναό αρχαίας πίστης ξεχασμένης, με πύλη καγκελόφραχτη για τους θνητούς, μιας κι από δω πέρναγαν οι θεοί· Πευκάκια, μια πεζογέφυρα που κάποτε «ώρα μεσάνυχτα» σκέφτηκα ν’ αυτοκτονήσω· φτωχομάνα Νέα Ιωνία· κι επιτέλους Ηράκλειο.

     Εκεί με περίμενε ο φίλος μου ο ποιητής, για να διαπιστώσουμε «πόσο αληθινό» είναι «το δάκρυ πάνω στο μάγουλο μιας διαψευσμένης ελπίδας». Ήμασταν είκοσι δύο χρονών και είχαμε αναμνήσεις «από… τον καιρό των ερώτων».

Με τους στίχους του Κυριαζή στις ράγες του νου μου, έφτασε το τραίνο στον σταθμό της Ομονοίας. Το περίμενα καθισμένος σ’ ένα παγκάκι – «σ’ ένα παγάκι» προς το ορθότερον, με την ψύχρα που έκανε, αλλά «καθισμένος» και «ορθότερον» είναι ήδη αντίφαση.

Άφησα όλα τα βαγόνια να διαβούν και μπήκα στο τελευταίο. Εδώ, στο τέρμα των τερμάτων, «στο τέρμα… που δεν έχει παρακάτω», του Λάσκου. Δεν είμαι μόνος. «Ένας άνθρωπος παράξενος αντίκρυ μου / μού εξάπτει το ενδιαφέρον σε σημείον μέγα. / Κι ενόσω του ’χα δώσει σημασίαν “άλφα” στην αρχή, / τώρα, δεν ξέρω πώς, λαμβάνει σημασίαν “ωμέγα”».

Σκεφτόμουν συχνά με ποιήματα και γύρευα ανταποκρίσεις των στίχων στην πραγματικότητα. Φυσικά δεν υπάρχει πραγματικότητα. Για φανταστικά πράγματα έχω χτυπηθεί στα πατώματα και για πραγματικά γεγονότα δεν τρέχει κάστανο.

Όταν ερωτεύτηκα στο δημοτικό την δασκάλα μου, την έσωζα κάθε βράδυ απ’ τους Γερμανούς στην Κατοχή – κι ας ήταν η Κατοχή πριν την γέννησή μου. Σιγά μην ακολουθούσαν χρονολογική σειρά τα όνειρά μου. Συνήθισα, λοιπόν, τα όνειρα να τα  μπερδεύω με την ζωή μου.

Κι ένας Κινέζος φίλος μου, που έζησε τον 4ο αιώνα π.Χ., ο Τσουάνγκ Τζου, είχε παρόμοια θέματα:

Ονειρεύτηκα ότι ήμουν μια πεταλούδα.

Τώρα που ξύπνησα δεν ξέρω πια

αν είμαι ένας άνθρωπος που ονειρεύτηκε

ότι ήταν πεταλούδα

ή είμαι μια πεταλούδα

που ονειρεύεται ότι είναι άνθρωπος.