Από το χαμόγελό σου πετάξανε
δέκα πουλιά στους ώμους μου επάνω.
Το χαμόγελό σου το κρατάς
όπως ένα παιδί τη ναυτική του ψάθα.
Η ευαίσθητη ποιήτρια από τη Θεσσαλονίκη. Η αιώνια ερωτευμένη με τον Αντρέα Εμπειρίκο, στον οποίο σταθερά αναφέρεται σε όλο της το έργο, αφού αυτός φαίνεται να αποτελεί την αιτία της ποιητικής της παραγωγής, καθώς και το ποιητικό της Υποκείμενο.
Αυτή που «απλώνει την αγκαλιά της και συνάζει όλα τα μάτια,και τους καημούς,τα βράχια κια τα ακρογιάλια» .Συνάζει τον λυρισμό όλου του κόσμου- κι ας την κατατάσσουν οι κριτικοί στον υπερρεαλισμό-χωρίς να τον τσακίζει από εμμονές. Όχι πως αυτές της λείπουν:
«Θα΄θελα μα πόσο θα΄θελα ναι θα΄θελα αμέσως τώρα τώρα/θέλω να ξεμαλλιάσω λίγο την σύνταξη για να σε τραγουδήσω όπως/έμαθα στο Παρίσι/εσένα σ΄εχω Δεινόσαυρο από τους πιο εκπληκτικούς/εσένα σ΄έχω βότσαλο φρούτο απαλό που τα΄ωρίμασε η θάλασσα/σ΄ερωτεύω/σε ζηλεύω/σε γιασεμί…/[Αντίστροφη Αφιέρωση»
Ποιήματα,εκδ.Ικαρος,1989].
Απλά ξεπερνά τις εμμονές της τελικά και μιλά θαρραλέα για τον έρωτα:
« …Σκέπτομαι μια ζωή που θα΄τανε βαριά σαν σήμερα,/Μονάχα αν έλειπες ταξίδι.Το πρωί σκέπτομαι τα μέλη σου σφιχτοδεμένα-εκεί κάπως εντοπίζω/Την αγκαλιά σου.Το βράδυ βλέπω τα χείλια σου σαν/Το δαγκωμένο φρούτο…/Ελα η μέρα είναι τόσο ωραία-τα ποιήματα που/Αγαπώ θέλω να τα ζήσω μαζί σου…»[Μάης ,Ιούνης και Νοέμβρης]
Η Μάτση και η Δραματικότητα. Η Δραματικότητα δια μέσου της Μάτσης. Η ανάγκη για απεύθυνση στο ΣΕ, στο άλλο πρόσωπο που την έχει αγγίξει ψυχικά και την εμπνέει:
«Σε περιβάλλω με μια μεγάλη αναμονή
Σε περιέχω όπως τ΄αραχωβίτικο κιούπι το λάδι.
Σε ανασαίνω όπως ο θερμαστής του καραβιού ρουφάει
μες τα πλεμόνια του το δειλινό το μπάτη.
Σ΄αγροικώ με την ίδια διάθεση που ο ερυθρόδερμος
κολλάει το αυτί του χάμω,για να ακούσει
τον καλπασμό του αλόγου…»
«Ζωή μου ,δίπλα σου βλέπω την αναπνοή και ακούω το καρδιοχτύπι όλων των πραγμάτων»
«Λες κι ήτανε χθες βράδυ ακρογιάλι το σώμα μου,τα χέρια σου δύο μικρά τρυφερά καβούρια..»
«Δεν θέλω ανεμώνες κόκκινες,μαβιές και άσπρες,θέλω να χώσω τη μούρη μου μες στα μαλλιά σου,που΄ ναι σαν χόρτα στην άκρη του ποταμού.»
Μια τρυφερότητα νοσταλγική και « ζωντανή» μαζί.Που σε παει πέρα,σε ένα άχρονο ερωτικό παρόν.Το εδώ και τώρα του έρωτα.Η ίδια η ποιήτρια κραυγάζει το ΣΕ της:
« Σήμερα νομίζω τελευταία φορά θα σε τραγουδήσω γιατί εσύ είσαι ο οίστρος και ο σφιγμός κι η βραχνή φωνή του έρωτα…»
Και το πρόσωπο αυτό είναι το ιδανικό για αυτήν «υπάρχουν ανάμεσά μας χρόνοι τέτοιας πληρότητας που μου είπες οι αρμοί των στιγμών χάσκουνε..»
Η Μάτση η αέρινη που «καταπίνει τα χαμόγελά του» και τα σκορπά γενναιόδωρα μέσα στο ποιητικό της έργο. Ζητάει πάντα πιο πολλά από αυτά που της δίνονται:
«μα αλίμονό μου αγαπάω τα μαλλιά σου χωρίς να μαι η χωρίστρα σου ούτε για μια μέρα…»΄
Εντιμα ερωτευμένη,γλυκιά καρτερική και σίγουρη για τα δικά της αισθήματα μόνο,παραπέμπει σε εικόνες εκστατικής γαλήνης και αρμονίας. Κάτι μέσα της παντα σιγοβράζει μα το ελέγχει και έτσι αυτό ποτέ δεν γίνεται πυρκαγιά ,αν και έχει κάθε προδιαγραφή.
«Eσύ που το μάτι σου είναι χείλι
……………………………
αγαπώ τους καρπούς των χεριών σου κλωνάρια της λεύκας
………………………….
τα χάδια σου μυρίζουνε γαρύφαλο
…………………………..
ο μηρός σου έχει το χνούδι του ήλιου
………………………
πόσο κάθετος είσαι
…………………………
μ΄έχεις γοργόνα ακρόπλωρη
…………………………
χαμογελάς βαθιά στα σωθικά μου»
Μακριά από κυνισμούς και « δηθεν-ισμούς».
Ποιητική κατάθεση αυτού που είναι:μια ερωτευμένη γυναίκα πρώτα.
**************************
Ποια η θέση της ποίησης στο θέατρο;
Μια συζήτηση για τη Μάτση Χατζηλαζάρου και τη δραματοποίηση της ποίησης
με αφορμή την παράσταση
Σβήσε το πρόσωπό μου και ξαναρχίζουμε
σε σκηνοθεσία της Δήμητρας Κονδυλάκη
(Knot Gallery, Μιχαλακοπούλου 206 & Πύρρου, 9.00 μ.μ.)
Tην παράσταση θα παρακολουθήσουν τα μέλη και οι φίλοι της Λέσχης Ανάγνωσης Θεατρικού Έργου, τη Δευτέρα 28 Ιανουαρίου (ώρα: 9.00 μ.μ.). Θα ακολουθήσει συζήτηση με τη σκηνοθέτιδα και με την Δέσποινα Παπάζογλου, που ερμηνεύει την ποιήτρια. Θα δηλώσουν «παρών» επίσης οι ποιήτριες Αντιόπη Αθανασιάδου, Λένα Καλλέργη, Έλσα Κορνέτη και Αγγελική Σιγούρου, οι οποίες συμμετείχαν στον αφιερωματικό τόμο «Μάτση Χατζηλαζάρου: ποιήτριες μιλούν για το πρόσωπο και το έργο & μία συνέντευξη για την παράσταση» που κυκλοφόρησε από τις (.poema..) εκδόσεις.
:::
Η Λέσχη Ανάγνωσης Θεατρικού Έργου λειτουργεί για τέταρτη συνεχή χρονιά στο θέατρο Studio Μαυρομιχάλη με τη συνεργασία του Συλλόγου Αποφοίτων του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών. Οι συναντήσεις των συμμετεχόντων πραγματοποιούνται τακτικά μία φορά το μήνα. Στο διάστημα της λειτουργία της έχουν προσκληθεί δημιουργοί από όλο το φάσμα της θεατρικής πράξης (σκηνοθέτες, ηθοποιοί, μεταφραστές, πανεπιστημιακοί, θεατρολόγοι, δραματολόγοι). Τα θέματα που έχουν αναπτυχθεί αφορούν τόσο σε κλασικά και σύγχρονα έργα του ελληνικού και παγκόσμιου δραματολογίου, όσο και σε διαφορετικές προσεγγίσεις του θεατρικού φαινομένου, όπως ο μύθος και το παραμύθι, το κοινωνικό θέατρο και η παρουσίαση θιάσων – μύθων της διεθνούς σκηνής όπως το Θέατρο του Ήλιου της Αριάν Μνουσκίν.
Η συζήτηση με αφορμή την παράσταση Μάτση Χατζηλαζάρου, Σβήσε το πρόσωπό μου και ξαναρχίζουμε στην Knot Gallery θα αποτελέσει την πρώτη συνάντηση της Λέσχης Ανάγνωσης τη νέα χρονιά στο πλαίσιο των νέων δράσεών της. Η συζήτηση είναι ανοιχτή σε όλους.











http://www.poiein.gr/archives/13129/index.html
[…] Σε ανασαίνω όπως ο θερμαστής …..ρουφάει
μες τα πλεμόνια του το δειλινό του μπάτη . […]
Μόνο αν έχεις ανέβει την γραδελάδα του στόκολο
κατάκοπος σε κάποιο ισημερινό πλάτος
μπορείς να καταλάβεις τι λέει εδώ η “τρελή” .
Γιατί μόνο τρελή ( μια ζωή ερωτευμένη ) μπορεί να αποδίδει τόσο μεγαλείο .
Βαθυτατος ερωτισμος ,υπαρξιακη ανοιχτοτητα,ζωντανη ,ασιγαστη φωνη αρυτιδωτη στο χρονο…..Γενναια ποιηση……
«Η Μάτση Χατζηλαζάρου είναι, ίσως, η πρώτη σύγχρονη Ελληνίδα ποιήτρια που συνδέει τη δημιουργία με την ερωτική απελευθέρωση. Καμιά σχέση η δική της ποίηση μέ τον «μονόχορδο συναισθηματισμό», που, όπως επισημαίνει η Δήμητρα Κονδυλάκη, ταυτιζόταν τότε με κάθε γυναικεία καλλιτεχνική έκφραση. Η πρώτη της, άλλωστε, συλλογή, «Μάης Ιούνης και Νοέμβρης» (1944) θεωρήθηκε από την επίσημη κριτική άσεμνη και χυδαία.
Το 1945, κι αυτή πάνω στο «Ματαρόα», η Χατζηλαζάρου φτάνει στο Παρίσι. Εκεί, σ” ένα δωμάτιο ξενοδοχείου, την πετυχαίνει η παράσταση. Σε ένα μεταίχμιο. «Η παράσταση βασίζεται σε αντιθέσεις», εξηγεί η Δήμητρα Κονδυλάκη. «Ελλάδα-Παρίσι. Τότε-τώρα. Ανδρέας Εμπειρίκος-Χαβιέ Βιλοτό». Ο τελευταίος είναι ο παρισινός της έρωτας, γνωστός χαράκτης . «Τα χαρακτηριστικά χαρακτικά της Μάτσης, που έχουν μείνει, δικά του είναι», λέει η σκηνοθέτις.
«Αυτός την εισήγαγε στα καλλιτεχνικά κυκλώματα της γαλλικής πρωτεύουσας, τη γνώρισε στον Πικάσο και στον Ματίς. Στις επιστολές, που προσθέσαμε, υπάρχουν πολλές αναφορές σε εκθέσεις, σε ζωγράφους, στον Ρουσό, την Ντόρα Μαρ… Η Μάτση Χατζηλαζάρου λάτρευε τη ζωγραφική, ήταν ένας από τους λόγους που ήθελε να ζήσει στο Παρίσι. Την ίδια εποχή συνδέθηκε και με τους σουρεαλιστές, γνώρισε τον Μπρετόν και τον Τζαρά, άλλη μία πτυχή της που φαίνεται στις επιστολές της στον Εμπειρίκο».»
Β. Γεωργακοπούλου, Εφημερίδα των Συντακτών
Ανδρέας Εμπειρίκος-Ανδρέας Καμπάς-Κορνήλιος Καστοριάδης-Χαβιέ Βιλοτό.
Aς σταματήσουμε αυτήν την υπερεκτίμηση του έρωτος παρακαλώ. Η Μάτση είναι μία άνθρωπος (όπως πολύ έυστοχα έχει περιγραάψει η Ζωή Καρέλλη) που πληγώνεται από την ζωή γενναία. Χάνει και τους δύο γονείς της σε διάστημα 6 μηνών από εθισμό στην μορφίνη. Από την σειρά των αποτυχημένων γάμων της «μαθαίνει πως Αγάπη δε σημαίνει στηρίζομαι/Και συντροφικότητα δε σημαίνει ασφάλεια» (να θυμηθώ τον Μπόρχες) και προχωρεί πέρα από κάθε κόστος στην αληθινή της ζωή την οποία και περιγράφει. Αυτό που «σοκάρει» στην ποίηση της Μάτσης είναι η ακρίβεια και η αλήθεια των λόγων και των ποιημάτων της και αυτό δεν έχει να κάνει με το ότι είναι γυναίκα, το πόσο ετών είναι, αν είναι ερωτευμένη ή όχι. Ο χαρακτήρας της εμπεριέχει αυτή την άνευ όρων έκθεση που είναι κοινός τόπος των ανθρώπων που δεν έχουν τίποτα πια να χάσουν. Γι αυτό και όλα τα ζει υπερθετικά με πάθος. Τον έρωτα, τη χαρά ,τη λιακάδα, την πληρότητα μα και τη θλίψη, τον φόβο, την απώλεια Η ποίησή της είναι η ζωή λέει στην πρώτη της συλλογή Πόσοι ποιητές μπορούν να υιοθετήσουν μια τόσο απόλυτα καλλιτεχνική συμπεριφορά; Μόνο οι αληθινά μεγάλοι. Τα υπόλοιπα φαντάζουν φιλολογικές λεπτομέρειες για να μην πω καλλιτεχνικά κουτσομπολιά…
[…] Αυτό που “σοκάρει” στην ποίηση της Μάτσης
είναι η ακρίβεια και η αλήθεια των λόγων […]
Γιʼ αυτό την αποκάλεσα “τρελή” . Γιατί μόνο
ένας τρελός λέει πάντα την αλήθεια !!!!!!!!!!!!!
….η συνεχεια αυτου του κειμένου…
http://www.poema.gr/afieromatext.php?id=171&pid