Εν αρχή, το νερό
Εν αρχή, το νερό
άνοιξε όλες τις πύλες, χτύπησε τις καμπάνες στο πέταγμά του,
ανέβηκε τους πύργους της ειρήνης -ήτανε καιροί ειρηνικοί-,
προσγειώθηκε στου καθηγητή μου τους ώμους
-κείνους τους ώμους τους τόσο μεταφυσικούς,
τόσο δογματικούς, τόσο
ανθηρούς από βιβλία του Αριστοτέλη-,
στους ώμους του προσγειώθηκε, δε σας κοροϊδεύω,
κι αναπήδησε στον κόρφο του σαν πουλάκι ζωηρό.
Αχ, δε σε λησμονώ:
με τα μάτια σφαλιστά σε θυμούμαι να μπαζώνεις τα παραθύρια,
πάνω στο χαρτί της ζωής το λευκό
μελάνια να ρίχνεις και λόγια πέτρινα.
Αδιάφορο: αγνός έμεινα∙
οι τελευταίοι της τάξης, οι απόβλητοι επειδή κρύβαμε
τρυφεράδα μες στις τσέπες,
παραμείναμε αγνοί σαν τον άνεμο.
Προτού ο Θαλής ο Μιλήσιος,
πολύ πριν οι φιλόσοφοι αγιοποιηθούν,
τον καιρό του οικουμενικού κατακλυσμού,
του οικουμενικού θρήνου,
μα και τ’ ουρανού του οικουμενικού,
έσμιξε το νερό με το νερό,
κι ήτανε του νερού τα γεννήματα πουλιά, άνθη, ψάρια, δέντρα∙
κι ήσαν δρόμοι, πέτρες, βουνά, καπνός κι αστέρια.
Αγκαλιαζόντουσαν δυο-δυο οι ανθρώποι
σαν τ’ αρνάκια, οι γυναίκες
κοιμόντουσαν, δίχως φόβο, όλα τα παιδάκια
τα λέγαν της χαράς τέκνα, αδέλφια
της χλόης της πιο χλωρής,
τα ζώα αφήνονταν
να τα οδηγούνε, μόνα δεν ήσαν – κανείς δεν ήταν μόνος∙
κι ο άνεμος ήτανε χαρά γεμάτος, δίχως καν να σαλεύει,
και, καθρεφτισμένη σε μια χεριά νερό,
κοιταζόταν η ελπίδα∙ κι έλαμπε, και μειδιούσε.
(Εδώ, λέω, θα ’θελα ν’ ανοίξω ένα βιβλίο –εδωνά,
για μια στιγμή μονάχα,
κείνου του ποιητή του αγνού που δεν έπαυε να τραγουδά:
«Ο κόσμος είν’ όμορφα πλασμένος (1), ο κόσμος είν’
όμορφα πλασμένος, ο κόσμος
είν’ όμορφα πλασμένος…» – εδωνά,
για μια στιγμή μονάχα-.)
Και πώς να μην ήταν όμορφα πλασμένος,
αφού τον καιρό εκείνο τα περιστέρια που ψηλά πετούσαν
λιώνανε σαν τις νιφάδες,
αφού το ν’ αγαπάς ως την απελπισιά ήταν αθώο,
αφού τα φεγγερά τα πρωινά, φρεσκολουσμένα, δωρίζανε
τ’ ανθρώπου την απλόχερη καρδιά του!
Κι ήτανε τούτο ζωή,
ζωή ήταν και ξεχυνόταν∙
όμως
σαν ύστερα κατέφτασαν οι λύκοι, μουλωχτά, κατασπαράζοντας,
φίλιωσε το νερό με το αίμα
και χυνότανε -κρουνοί αιματωμένοι- ίδια πληγή∙
κι έπεφτε απάνω στους ανθρώπους
απ’ του Θεού την αγκάλη, τη γαλανή, την αιώνια.
**************************************************************************************
ΕΠΙΜΕΤΡΟ
Ο Carlos Sahagún Beltrán είναι ένας από τους σημαντικότερους ποιητές που εμφανίστηκαν στην Ισπανία μετά τον Εμφύλιο, αν και παραμένει μέχρι σήμερα μάλλον αγνοημένος στην Ελλάδα. Ο ποιητής αναγνωρίστηκε πάντως πολύ πρώιμα, στα 19 του μόλις χρόνια, όταν η συλλογή του Profecías del agua (Προφητείες του νερού), έλαβε το σημαντικό βραβείο Adonáis το 1957. Την εποχή εκείνη είχε ξεκινήσει τις σπουδές του στη Μαδρίτη και σύχναζε στο σπίτι του σεβαστού ομότεχνού του, μετέπειτα νομπελίστα, Vicente Aleixandre. Μαζί του, δυο ακόμα νέοι ποιητές: ο Eladio Cabañero, αχώριστος φίλος του νεαρού Κάρλος, αλλά και ο Claudio Rodríguez, που είχε κι εκείνος λάβει το ίδιο βραβείο, στην ίδια μάλιστα ηλικία, τέσσερα χρόνια πριν.
Τα νεανικά ποιήματα του Sahagún και του Rodríguez κυλούσαν τότε σαν δυο παράλληλα ρεύματα: η έκφραση και των δύο ποιητών ήταν πλούσια, ρέουσα [2], φέρνοντας στην τραυματισμένη μεταπολεμική πνευματική ζωή της Ισπανίας τη ματιά μιας νέας -αμόλυντης ακόμη- γενιάς, ενώ έμοιαζαν επίσης να ξεπηδούν από μια κοινή πηγή, που ήταν η διαχυτική ποιητική έκφραση του μέντορά τους, του Aleixandre.
Κι όμως, υπάρχει ένα στοιχείο ιδιαίτερα σκοτεινό στα λαμπρά ποιήματα του έφηβου ακόμα ποιητή – στοιχείο που έμελλε να εξελιχθεί στις επόμενες συλλογές του. Ο ποιητής, που γεννήθηκε μέσα στη δίνη του Εμφυλίου, έζησε από πολύ νωρίς τις διώξεις που υπέστη η δημοκρατική οικογένειά του (όπως συνέβη και στον φίλο του, τον Ελάδιο, που ο πατέρας του εκτελέστηκε από το καθεστώς Φράνκο όταν ο ίδιος ήταν δέκα ετών). Η πρώιμη αίσθηση απώλειας της αθωότητας, υπό το βάρος μιας μακράς εποχής ενοχής και οδύνης, ρίζωσε από νωρίς στην ψυχή και στην ποίησή του. Από τότε, με οδηγό την ποίηση αναζητεί ψηλαφητά τον δρόμο, ώστε να γνωρίσει το μυστικό βάθος τούτου του ζοφερού κόσμου – και της δικής του θέσης μέσα σ’ αυτόν.
ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ
1 .Από το ποίημα του Jorge Guillén (1893-1984), «Beato sillón»: Τα μάτια δεν βλέπουνε, / γνωρίζουν. Ο κόσμος είναι καλά / πλασμένος.
2 Βλ. σχετικά, σε παλιότερη δημοσίευση στο Ποιείν, μετάφρασή μας του σχετικά μακρού ποιήματος του Rodríguez, «Cáscaras» («Κελύφια»).









