Η πρώτη γνωριμία μας έγινε από τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Θαύμασα τη διαφορετικότητα της γραφής της και, «την έβαλα υπό παρακολούθηση». Μια εκδήλωση πολιτισμού την έφερε στην Κύπρο, να παραλάβει το πρώτο βραβείο διηγήματος πού θα τις απέδιδαν οι διοργανωτές. Θα σαρώσει όλα τα πρώτα βραβεία, σκέφτηκα. Έκανα λάθος εκτίμηση ως προς την εκτίμηση των διοργανωτών. Μίλησαν όλοι, τέλος χρόνου.
Δεν χρειάστηκε να της δοθεί ο λόγος, πετάχτηκε απάνω ελατήριο, και τον πήρε από μόνη της. Συγνώμη, αλλά ήρθα από Ελλάδα, διάνυσα αποστάσεις για να παρευρεθώ, να πω δυο λόγια και θα τα πω. Συγκλόνισε την αίθουσα. Δεν μίλησε για τον εαυτό της και το έργο της, μα, για πολιτισμό μίλησε, αυτόν τον πολιτισμό της Ελλάδας, της Κύπρου, αυτόν τον ένα και μόνο πολιτισμό, χωρίς πρόσωπα και τίτλους! Ήταν εκεί που, στον θαυμασμό που της είχα από τα σόσιαλ προστέθηκε και η εκτίμηση και θαυμασμός στο θάρρος της.
Στο γραμματοκιβώτιο η συστημένη επιστολή, «παραλαβή από το κεντρικό ταχυδρομείο». Ωχ, κάποιος φόρος, κάποιο πρόστιμο τροχαίας, δεν πήγα να το παραλάβω ούτε και μετά την υπενθύμιση. Δέμα από Ελλάδα, πρέπει να είναι βιβλίο, μου είπε φίλος ταχυδρομικός. Και πάλι, «ωχ», κάποιο βιβλίο μου, σκέφτηκα, που είχα στείλει μου επιστρέφεται. Παρέλαβα τον συστημένο φάκελο. Κράτησα και τον φάκελο και το περιεχόμενο σαν, «Το δώρο της χρονιάς». Ήταν εκείνη! Εκείνη, του διαδικτύου, της πολιτιστικής εκδήλωσης, ήτανε μπροστά μου μέσα από το βιβλίο της, «Γκέλη Ντηλιά – Άγιοι στην κόλαση, εκδόσεις ΑΩ».
Σαν πάρεις ένα βιβλίο στο χέρι είσαι σε αυτή τη λεπτή γραμμή, τι να σχολιάσεις, την συγγραφέα ή τους ήρωες της. Ήθελα να τη γνωρίσω και μέσα από αυτό το βήμα, το βιβλίο. «Με έφτυσα, με εκατάπια», κυπριακή έκφραση, και άρχισα την ανάγνωση. Να τη διαβάσω και μετά να τη μελετήσω. Καλά, είπα, οι άγιοι δεν είναι στον παράδεισο; Πως και στην κόλαση; Μέσα στη πρόκληση που σε βάζει, «γύρισε σελίδα και ξανά σελίδα», στάθηκα σε μια σελίδα, αυτή της ψυχής της. Ναι! Ο άνθρωπος της καλοσύνης, του αύριο, του ήλιου, της θετικής σκέψης, κατανόησης και συμπόνιας, μπορεί και να βλέπει αγίους, ακόμα και μέσα στην κόλαση.
Γράφει, μεταξύ άλλων, στο βιογραφικό της: «Εθελόντρια Σωφρονιστικών Καταστημάτων», σταθείτε παρακαλώ, στο «εθελόντρια» και κοστολογείστε την προσφορά της στο ότι προλογίζει το βιβλίο της ο Διονύσης Χιόνης, Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Εγκληματολόγος.
Η Γκέλη είναι Καθηγήτρια Αγγλικών. Γράφει έτσι, όπως θα σου μιλούσε με ένα καφέ, απλά, κατανοητά, άφοβα, χωρίς φιλοσοφήματα και τι είπε ο «Χ» φιλόσοφος το χίλια εννιακόσια τίποτε. Τα δικά της λέει!
Όμως, εκεί που είδα κατάματα, κατανόησα το κύρος της και υποκλίθηκα σε αυτόν τον δυναμικό και αποφασιστικό άνθρωπο εκείνης της εκδήλωσης, «Ήρθα από Ελλάδα να μιλήσω και θα μιλήσω», ήταν μέσα από το γνωμικό που επέλεξε του Νικόλα Σμυρνάκη, «Οτιδήποτε καταπιέζεται έχει προορισμό, ή να αρρωστήσει ή να ανατιναχτεί και να συμπαρασύρει και άλλους γύρω του».
Σε κάθε της κεφάλαιο, και μία διαφορετική αντίκριση της ζωής και ένα, το ίδιο μήνυμα. «Σαν καταπιεστείς να ανατιναχτείς, όχι να αρρωστήσεις» και παροτρύνει το αναγνωστικό κοινό, «εντός και εκτός φυλακής».
«Για αυτό υπάρχουν τα όνειρα για να γίνεται δυνατό το απίθανο». Μέσα σε 37 κεφάλαια και 235 σελίδες, συνειδητοποίησα γιατί αυτός ο τίτλος. Σε κάθε κεφάλαιο και ένας άγιος σε μια κόλαση. Και κάποιος στη κόλαση της φυλακής.
Είχα την εντύπωση ότι καθόμασταν σε ένα παγκάκι στην παραλιακή της Λεμεσού και ανταλλάζαμε κουβέντες, με θεατή την καταγάλανη θάλασσα και ακροατές τους γλάρους και στην επόμενη σελίδα βρισκόμασταν να περπατάμε στα στενά δρομάκια του Ναυπλίου, να αναλύουμε την ηρωίδα της στο πως και πόσο, η οικονομική ανεξαρτησία είναι τύχη ή ατυχία, αν επιφέρει ευτυχία ή σκλαβιά. «Η ιδιόκτητη πολυκατοικία στο κέντρο της πόλης, το εξοχικό με πισίνα, οι μηλιές, εξασφάλιζαν την οικονομική ανεξαρτησία μου υπογράφοντας τη σκλαβιά μου». Μια αγία, όπως η ίδια θα ήθελε να ζήσει, υποχρεωμένη στην κόλαση της οικονομικής εξάρτησης.
Ακόμα και οι τίτλοι των κεφαλαίων της, έχουν το μήνυμα τους. «Ιδανικές ατέλειες». Ναι! Μέσα στις ατέλειες – «κόλαση», βλέπει τον άγιο – «χρώμα».
Γράφει: «Εισπνέεις σκόνη και παλιοκαιρισμένο χαρτί, ανεβοκατεβαίνεις το δίσκαλο, φορτωμένη σκονισμένα βιβλία», και αυτή τι ξεχωρίζει μέσα σε αυτή την «κόλαση», ξεχωρίζει, «Μια πολύχρωμη τηλεκάρτα με τα Μετέωρα». Κρατάει το χρώμα, όχι τη σκόνη. Είναι εκείνος ο άγιος της Δημόσιας Βιβλιοθήκης, το χρώμα, μέσα στη κόλαση της σκόνης.
Το «Άγιοι στην κόλαση» είναι ένα, «άλλως πως» βιβλίο, μιας «άλλης» συγγραφέα…
Κατά που (θα) ελάλεν τζαι η στετέ μου: «Δκιάβαστο κόρη/γιέ μου, τζαι αν δεν σου αρέσει τίμαζε με»…
Το ίδιο, παρακαλείται και ο έντιμος Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξεως της Κυπριακής Δημοκρατίας Κώστας Φυτιρής να μελετήσει το έργο της Γκέλης Ντηλιά, σαν «Εθελόντρια Σωφρονιστικών Καταστημάτων».
