Γιάννης Γκούμας, Ποιήματα

Ποίημα

 

Κοινό μου μυστικό,

όπως κοινό μυστικό του καθενός,

είναι να είσαι ζωντανός.

Το παρελθόν μου είναι πρόλογος

ο πρόλογος

προοίμιο του μέλλοντος.

Αυτός που ήμουν,

αυτός που είμαι,

δεν είμαι ακόμα εγώ.

Η ζωή μου είναι γνώριμη, όμως πάντα αλλόκοτη.

Ό,τι πάσχιζα να κάνω

ήταν σαν το πέταγμα των πουλιών

 

που εξαφανίζονται.

Ποτέ δεν θα ξέρω αν ο Θεός με αγαπάει,

γι’ αυτό αφήνω τον γείτονά μου να μ’ αγαπάει

όπως αυτός αγαπάει τον εαυτό του.

Τα μάτια μου βλέπουν

αλλά τα δάχτυλά μου αγγίζουν

αυτά που βλέπουν.

Ό,τι τα μάτια μου αγγίζουν είναι όπως ο χρόνος,

αδύνατο να τον συγκρατήσεις, να τον αναχαιτίσεις,

παραμένει στο κέλυφος της μνήμης.

Το κενό της ζωής μου

είναι και το βάρος της.

Όλες οι ελπίδες απογυμνώθηκαν

από ονόματα.

Η κάθε στιγμή ήταν τυποκλοπία.

Αυτό που νόμιζα πως ήταν βήματα

ήταν απλώς η μοναξιά

που βάδιζε προς την καρδιά μου.

Μοναξιά, αυτή η αίθουσα των κατόπτρων!

Μετά από όλα αυτά τα χρόνια

συνειδητοποίησα

ότι τα δύο μου ονόματα,

Γιάννης Γκούμας,

δεν έχουν άλλη σημασία εκτός να κοιτάζω

δεξιά και αριστερά πριν περάσω απέναντι.

*

 

Η πολυκατοικία

 

Το διαμέρισμα στον πέμπτο όροφο, αριστερά καθώς βγαίνεις

από το ασανσέρ, δεν έχει τίποτε για διάρρηξη, είναι άδειο.

Και η κα Καίτη που μένει στο διαμέρισμα απέναντι,

παραπονιέται ως συνήθως πόσο πολύ πονάει, και σήμερα

μου είπε ότι τις πονούν τα μαλλιά της! Αλλά δεν νομίζω

ότι κανενός τα μάτια θα εγείρουν ερωτήματα για το ένα ή το άλλο.

Η φασαρία στις σκάλες είναι η καθαρίστρια που φτερνίζεται

και φυσάει τη μύτη της σε ένα πανί. Στις δραστηριότητές της βρίσκει

αντοχές, μερικές κλασικές και μερικές ακάλεστες. Το κτίριο

αποτελείτε από δεκαπέντε διαμερίσματα-βασίλεια, το καθένα

με την πινακίδα-έμβλημά του. Όλοι έχουν ήπιο λεξιλόγιο.

Και το χαμόγελό τους είναι τεχνολογικό όταν σε χαιρετούν.

Κλειδί στο χέρι, η κα Λουκία που μένει στη μεζονέτα

ψάχνει για την πόρτα για να μπει μέσα. Η κακομοίρα πάσχει

από ανία. Τώρα η μικρότερή της κόρη, η Πόλα, εφαρμόζει

την λατρεία που κληρονόμησε από την μητέρα της για την είσοδο.

Όλοι οι κάτοικοι ρίχνουν τα απόβλητά τους στο σκουπιδοτενεκέ,

και εγώ ρίχνομαι στην ποίηση. Και ενώ αυτοί επιδιώκουν

μια αδιάφορη προσαγωγή, εγώ βυθίζω τη ζωή μου στην αγάπη,

επειδή, ιδίως αν είσαι καλλιτέχνης, αν είσαι ποιητής,

τα συστατικά της αγάπης είναι αληθινή αγάπη.

 

*

 

Έρωτας (η δική μου εκδοχή)

 

Ο έρωτας συνεπάγεται ορισμένο ρίσκο.

Είναι σαν να τραβάς το σωστό χαρτί.

Σίγουρα έχει σημασία ποιος επιλέγει ποιον

και για ποιο σκοπό. Υπάρχουν κάποια

πράγματα στη ζωή που δεν μπορεί κανείς

να επιλέξει για πάρτη του. Για παράδειγμα

ένα καλό κριτήριο για μια ευτυχισμένη και επιτυχημένη

ζωή. Έρωτας δεν είναι à la carte. Τον έρωτα (δική μου εκδοχή)

μπορώ να περιγράψω σαν σώμα βυθισμένο στο νερό

και υφίσταται απώλεια βάρους. Έρωτας είναι να είσαι

ηθοποιός σε θεατρικό έργο που το ζεις με ευδαιμονία.

Όταν ερωτεύτηκα ήταν σαν να βραβεύτηκα,

με τον καιρό υπέκυψα στην παρηγοριά, και τελικά

ανοσοποιήθηκα με το να εθιστώ στη μοναξιά.

 

 

*

Τα λουλούδια

 

Τα τριαντάφυλλα φαίνονται κουρασμένα

και το βάζο βαριεστημένο. Δεν εκπλήσσομαι.

Μέρες τώρα αρωματίζουν και στολίζουν το σαλόνι.

Έχω αδυναμία στα λουλούδια. Και είναι κρίμα

που δεν υπάρχει ομφάλιος λώρος να τα συνδέει

με την ενεργητικότητά μου. Αλλά δεν είμαι μοναδικός

από αυτή την άποψη. Υπήρχαν άλλοι σαν εμένα

πριν από εμένα και άλλοι που θα έρθουν μετά από μένα.

Ζω και συμπεριφέρομαι δίχως ανάγκη ή λόγο

να μου χορηγηθεί αγάπη για τα λουλούδια.

 

*

Εμείς

 

Όμηροι του σκοπού μας είμαστε όλοι.

Γυμνοί στη γύμνια όλων των άλλων ανθρώπων,

μόνο που θεσπίζουμε το σθένος μας. Οι περισσότεροι από εμάς

επιθυμούν να έχουν ένα αναμνηστικό της ζωής όταν πεθαίνουμε,

και πεθαίνουμε όταν η απόδοσή μας στη γη

δεν πληροί πλέον. Όλοι μας κερδίζουμε τη γέννηση Χ θανάτου

κούρσα ετών. Η ανάμνηση κάποιον ανθρώπων επιβιώνει

από στόμα-με-στόμα ανάνηψη. Παρ’ όλα αυτά,

για όλους μας η ζωή είναι ένα πρόθεμα που τίθεται στη λήθη.

 

*

 

Ποίημα

 

Περνώντας από την εκκλησία της ενορίας

γαλήνια από εσπερινούς, η καμπάνα γυαλισμένη

από το φεγγαρόφωτο, κάνω τον σταυρό μου

για να φέρω το είναι μου ως ευλογία.

Στον περίβολο της εκκλησίας βλέπω τον ιερέα

που πιστεύει για να κερδίσει το προς το ζην.

Κάνω τον σταυρό μου γιατί είναι κατάρα να είσαι

αινιγματικός για τον εαυτό σου. Δεν έχω κανένα

κρυφό κίνητρο για τον εαυτό μου. Εξακολουθώ να κοιτάζω

στον ουρανό να βρω κάποιον για να προσευχηθώ.

 

*

Περίληψη

 

Ο ήλιος στέλνει ένα χρυσαφένιο γεια στο πρωί,

τα κόκκινα τριαντάφυλλα αναδίδουν ευχάριστη μυρωδιά στο σαλόνι,

και σηκώνοντας το βάζο να το πάω στη κουζίνα

να αλλάξω νερό, κάνω παύση και σκέπτομαι τι κρίμα

που τα τριαντάφυλλα δεν μπορούν να αισθανθούν τα χέρια που τα φροντίζουν.

Αλλά στη συνέχεια το άρωμά τους κατευνάζει τη μελαγχολία μου.

Το επόμενο καθήκον μου είναι να είμαι ευγνώμων

που ακόμα ζω, και ό,τι είμαι ποιητής είναι ένας πολύτιμος τρόπος

να περιγράφω τον χαρακτήρα μου, και ίσως να δίνω λίγη χαρά

σε όσους με διαβάζουν.

Τα τριαντάφυλλα έχουν μόνο

το άρωμα τους για αρμονία, έτσι κι η ποίηση

είναι η μόνη μου μεταθανάτια ζωή.

Τα μάτια με διδάσκουν πώς να μιλώ με ορισμένα άτομα.

Δεν είμαι ούτε ανατολή ούτε δύση ήλιου όταν λέω

«καλημέρα» ή «καληνύχτα».

Είναι μια ανταπόδοση για την ευχαρίστηση που μερικοί άνθρωποι

προσφέρουν. Χαίρομαι που είμαι αυτός που είμαι,

όχι μόνο για την ικανότητα να υπομένω τη μοναξιά

και την κατάθλιψη, είναι και η αλήθεια μου.