`
Λίγο καιρό πριν μπήκα στον πειρασμό να εκτεθώ σε μετάφραση ενός ανθρώπου που είναι διάσημος μεν ως μουσικός στη γειτονική Σερβία αλλά το έργο του τόσο σε πολιτικό – ανθρωπιστικό επίπεδο όσο και στην ποιητική τέχνη είναι σπουδαίο. ( Από το ΑΡΧΕΙΟ του ΠΟΙΕΙΝ: ΕΔΩ)
Μιλάμε για μια εξαίρετη φυσιογνωμία από ροκ μέχρι παραδοσιακή μουσική και βαλκανικές μπαλάντες. Ο πατέρας του Σέρβος, η μητέρα του μισή από Ουγγαρία, μισή από Κροατία. Το αναφέρω για να αξιολογήσουμε και την πολιτική του συνείδηση και φαινόμενα βίας ή ρατσισμού μετά το διαμελισμό της Γιουγκοσλαβίας. Γεννήθηκε στο Novi Sad, 11 Μάη του 1953 και έχει γράψει μόνο τρεις ποιητικές συλλογές. Διάλεξα ένα ποίημα από την κάθε συλλογή – θα το δώσω με σχετικό link και μελοποιημένο – καθώς σε προηγούμενη ανάρτηση είχα μεταφράσει ένα μόνο ποίημα και θεωρώ ήταν λίγο. Πρόθεσή μου πέραν της μεταφραστικής πρόκλησης είναι να γίνει περισσότερο γνωστή μια προσωπικότητα που είναι γνήσιο τέκνο των Βαλκανίων. Καθαρή φωνή. Καθαρός μαχητής σε όλα τα επίπεδα της ζωής του. Από τα παραδείγματα που σπανίζουν. Ξεκινώ με το πρώτο βιβλίο ποιημάτων με τίτλο ” Βασιστείτε σε μας ” γραμμένο το 1978 και το ομώνυμο ποίημα.
`
Računajte na nas
U ime svih nas iz pedeset i neke,
Za zakletvu Titu ja spevao sam stih,
Ne spominjem proslost i bitke daleke,
Jer rodjen sam tek posle njih.
Al’ zivot pred nama jos bitaka skriva,
I preti nam, preti ko duboki vir,
Ja znam da na ceka jos sto ofanziva,
Jer moramo cuvati mir.
Racunajte na nas.
Sumnjaju neki da nosi nas pogresan tok,
Jer slusamo ploce i sviramo rok,
Al’ negde u nama je bitaka plam,
I kazem vam sta dobro znam.
Racunajte na nas.
U ime svih nas iz pedeset i neke,
Za zakletvu Titu sam spevala stih,
Ne spominjem proslost i bitke daleke,
Jer rodjena sam posle njih.
U nama je sudbina buducih dana,
I neki se mozda plase za nju,
Kroz vene nam protice krv partizana,
I mi znamo zasto smo tu.
Sumnjaju neki da nosi nas pogresan tok,
Jer slusamo ploce i sviramo rok,
Al’ negde u nama je bitaka plam,
I kazem vam sta dobro znam.
Racunajte na nas.
`
*
Eκ μέρους όλων, μερικοί στα πενήντα,
για έναν όρκο στον Τίτο γράφω στίχους
δεν αναφέρω το παρελθόν
μακρινή μάχη
γεννήθηκα λίγο μετά απ’ αυτούς.
Η ζωή μπροστά εξακολουθεί να κρύβει μάχες
μας απειλεί, μας απειλεί σαν βαθιά ρουφήχτρα
ξέρω ότι περιμένεις στο τραπέζι για την επίθεση
γιατί οφείλουμε να κρατήσουμε την ειρήνη.
Βασιστείτε σε μας.
Λίγοι υποψιάζονται ότι μας παίρνει λάθος ρεύμα
άκου τους δίσκους και παίξε ροκ
κάπου μέσα μας φλογίζει η μάχη
οπότε θα σου πω τι ξέρω καλά.
Βασιστείτε σε μας.
Εκ μέρους όλων, μερικοί στα πενήντα,
για έναν όρκο στον Τίτο γράφω στίχους
δεν αναφέρω το παρελθόν
μακρινή μάχη
γεννήθηκα μετά απ’ αυτούς.
Έχουμε την τύχη των ημερών του μέλλοντος
μερικοί μπορεί να φοβούνται
γιατί στις φλέβες μας ρέει αίμα ανταρτών
ξέρουμε γιατί είμαστε εδώ.
Λίγοι υποψιάζονται ότι μας παίρνει λάθος ρεύμα
άκου τους δίσκους και παίξε ροκ
κάπου μέσα μου φλογίζει η μάχη
θα σου πω τι ξέρω καλά.
Βασιστείτε σε μας.
`
* Το σχετικό link όπου βρίσκουμε μελοποιημένο το ποίημα σε τραγούδι είναι :ΕΔΩ
`
********************************************************
`
Δεύτερο ποιητικό βιβλίο, 20 χρόνια μετά την πρώτη συλλογή με τίτλο ” Άγγιγμα από μετάξι “
ή στα σέρβικα Dodir svile. Διάλεξα το ακόλουθο ποίημα με τίτλο ” Ονειρεύομαι “.
`
Sanjam
Ponekad sanjam predele koje nisam video, a odnekud ih znam
Sanjam tiha blagozelena prostranstva bez puteva i ljudi, visije oble i meke kao džinovske mahovine, sanjam ih, kao da letim nad njima, neke polegle bezvrhe bregove koji se graniče sa nedogledom, i na koje se iz ravnice moraš penjati, a sa planine silaziti do njih
Prelistao sam silne knjige nadajući se da će Tajna samo zasjati među stranicama, kao presovani listak staniola, prelistao sam silne oblake, grickajući onu sladunjavu travku koja raste jedino u podnožju Mladosti, slušao sam šta zbore Pametni, poturao ogledalce pred Opsenare, loveći Rešenje u njihovim obrnutim likovima, a onda sam preplivao čak na drugu obalu Čekanja, i tek otud video da su crkve mudrosti tamo odakle dolazim… Srećom njihovi vrhovi dizali su se iznad šume vremena dovoljno visoko da se po njima dalje orijentišem…
Godinama sam Mudrace lakomisleno tražio po izgledu, po dugim noktima, ili sedim bradama, a oni su mi, prerušeni u piljarice i kočijaše, još odavno negde usput došapnuli tri najveće mudrosti sveta…
Samo da smo mi živi i zdravi.
Sve u svoje vreme.
Jesi ili nisi?
Ponekad je najteže raditi nesto Lako, i najkomplikovanije shvatiti nešto Jednostavno.
`
*
Ονειρεύομαι
Μερικές φορές ονειρεύομαι τόπους που έχω δει και
τους ξέρω από κάπου,
ονειρεύομαι ελαφρώς πράσινο,ήσυχο τόπο
χωρίς καθόλου δρόμους και ανθρώπους,
ορεινό τριγύρω κι απαλό σαν βρύο γίγαντας,
τα ονειρεύομαι,σα να πετώ πάνω από αυτά,
μερικές φορές χωρίς το ρο και το πού,
κατάκοιτος,στους λόφους που συνορεύουν με το παντοτινό,
και πρέπει εσύ να πέσεις από αεροπλάνα
και να κατέβεις βουνά προς αυτούς.
Πέρασα μες από τεράστιο βιβλίο με την ελπίδα
να λάμψει ένα μυστικό ανάμεσα στις σελίδες,
τύπωσα το Λίστακ σαν ασημόχαρτο,
έκανα μια στροφή μες τον τεράστιο ουρανό
δαγκώνοντας μια γλυκιά λεπίδα χορταριού
που φυτρώνει μόνο στους λόφους του Μλάντοστ,
άκουσα πόσο έξυπνα μιλούν,
κατσαρόλα με ποντίκι καθρέφτης μπροστά στον θαυματοποιό,
κάνουν αγώνα να βρουν λύση στους διαφορετικούς τους χαρακτήρες,
και τότε ακόμα κολυμπώ στην άλλη όχθη περιμένοντας
κι ως εκ τούτου το μόνο βίντεο…
…που οι εκκλησίες…
…σοφία από την οποία κατάγομαι…
Ευτυχώς οι κορυφές τους υψώνονται πάνω από το δάσος χρόνο,
αρκετά ψηλά ώστε να είναι πιο κοντά στην ανατολή…
Για χρόνια,ανόητα ρωτούσα τους Μάγους για εμφάνιση,μακριά νύχια
ή γενειάδες,
αυτοί μου είπαν, μεταμφιεσμένοι σε Τροχοί,
ο αμαξάς,
πριν πολύ καιρό ανάμεσα σε ψιθύρους σοφίας
ειπώθηκαν οι τρεις σπουδαιότερες…
Πως απλά είμαστε ζωντανοί και καλά.
Όλα στην ώρα τους.
Ναι ή όχι ;
Μερικές φορές είναι το πιο δύσκολο να κάνεις κάτι εύκολο
και μπερδεμένο να καταλάβεις το απλό.
`
* Και το σχετικό link της μελοποίησης :ΕΔΩ
`
*******************************************************
`
Τρίτη ποιητική συλλογή ” I od dva-tri akorda (jer ni ne umem bolje ja…)” ή στα ελληνικά «Και δύο ή τρεις χορδές (γιατί ακόμα δεν ξέρω πώς καλύτερα…). Πρόκειται για ποιήματα από το 1998 μέχρι και το σήμερα.Επιλέγω το ποίημα με τίτλο ” Όμορφα ελαφριά αντικείμενα “.
`
Fina Lagana Stvar
Tad još nisam birao
ni gde, ni šta sam svirao,
a baš u tom je stvar.
Ona je došla tad i rekla
pokušaj, napravi jednom bar,
za mene neku finu sporu stvar,
finu laganu stvar.
I od dva tri akorda, jer ni ne umem bolje ja,
pesma je nastala.
I čim su čuli nju, laganu pesmu tu,
svi su pevušili i svi su zaneseni plesali,
uz tu laganu stvar.
Čule su me krupne zveri, producenti, menadžeri,
shvatili su kakav imam dar.
Nudili mi rajsko voće, mnogo love, slavu, ploče,
ubrzo sam postao super star.
Zahvaljujući muzici, baš ko kuče na uzici,
svetom me vodili. Pričali:”To je taj,
čudo od deteta, a ja sam pevao
milion puta jednu istu stvar,
finu laganu stvar.
Verovali ili ne, za sve moguće novine,
dao sam intervju.
Svi su me snimali i očekivali da kažem
kad i gde sam tako genijalno smislio
finu laganu stvar.
Pričali su da sam zlatan ili da sam čist šarlatan,
i sve manje ja sam bio svoj,
Kad sam razmislio o tom, zamislih se nad životom,
rekoh sebi:”Kuši, stari moj!”
Želeo sam život nov, u senci bresta crven krov,
i moju draganu. Gde god sam bivao,
o njoj sam snivao, od onog dana još,
kad je poželela da napišem
finu laganu stvar.
Želeo sam naći nju i čim stigoh na stanicu
upitah dal’ je tu? Tad su mi rekli da
se davno udala za nekog mangupa
sa kojim je zanesena plesala
uz tu laganu stvar.
`
*
Tότε ακόμα δεν μάζεψα
το πού ή με τι έπαιζα
κι αυτό είναι απλά το πράγμα.
Αυτή ήρθε και δοκίμασε
ν’ ανοίξει ένα μπαρ
για μένα ένα ωραίο αργό πράγμα,
ωραίο αργό πράγμα.
Δύο από τις τρεις χορδές,γιατί δεν μπορώ
να με βελτιώσω,
και το τραγούδι δημιουργήθηκε.
Μόλις άκουσαν το απαλό της τραγούδι
τραγούδησαν και χόρεψαν έκπληκτοι,
με το ελαφρύ πράγμα.
Με άκουσαν το μεγάλο θηρίο,παραγωγοί,μάνατζερ,
αυτοί κατάλαβαν τι δώρο ήμουν.
Μου πρόσφεραν φρούτα εκ του παραδείσου,
πολλή αγάπη,δόξα,πλάκες,
σύντομα έγινα σούπερ σταρ.
Χάρη στη μουσική, έτσι σα σκυλί απ’ το λουρί,
με οδηγούν στον κόσμο.
Μίλα : ” Αυτό είναι θαύμα
τραγουδώ εκατομύρια φορές το ίδιο πράγμα,
όμορφο εύκολο πράγμα “.
Το πιστεύεις ή όχι σε όλες τις πιθανές Gazette έδωσα συνέντευξη.
Όλοι με τραβούσαν σε φιλμ,
περίμεναν από μένα να πω
πού και πότε έξυπνα επινόησα
το όμορφο ελαφρύ πράγμα.
Αυτοί έλεγαν πως είμαι χρυσός ή καθαρός τσαρλατάνος,
και το χειρότερο, ήμουν,
όταν το σκεφτόμουν, σαν καπνός που κατεβαίνει στη ζωή,
έλεγα στον εαυτό μου : ” Κούσι, γερό ανόητε “.
Ήθελα νέα ζωή στη σκιά της φτελιάς
κόκκινη στέγη την αγαπημένη μου.
Όπου κι αν μεγάλωσα,
το ονειρευόμουν από τότε,
το πότε θέλησε να γράψει
το όμορφο ελαφρύ πράγμα.
Ήθελα να την βρω, μόλις ήρθα στο σταθμό,
ρώτησα αν είναι εκεί,
μου είπαν παντρεύτηκε μ’ έναν κατεργάρη
που την πήρε μακριά χορεύοντας
με το ελαφρύ πράγμα.
`
* Και η σχετική μελοποίηση :ΕΔΩ
