Η Κολέτ, που γεννήθηκε στη Βουργουνδία, ήταν βασικά fin de siècle συγγραφέας, πολυγραφότατη και πρωτότυπη συγγραφέας αναμφιβόλου αναστήματος. Όλες οι αξίες και τα ενδιαφέροντά της προέρχονται από το μποέμικο Παρίσι της νιότης της: νοσταλγία, η τρέλα της νεότητας και η μετάνοια, μια χαλαρή στάση απέναντι την ηθική. Η Κολέτ ήταν συγγραφέας μεγαλύτερης κλίμακας απ’ ότι συνήθως εκτιμάται: μπορούσε με λεπτότητα να εντοπίσει την πρόοδο των διαθέσεων της νεολαίας, να ζωντανέψει την αστική ζωή μιας demimonde (η ίδια ήταν χορεύτρια και μίμος για αρκετά χρόνια μετά από το πρώτο της διαζύγιο το 1906) και να περιγράψει την ύπαιθρο -τοπία, ζώα, πουλιά και λουλούδια- με λεπτομερειακή άνεση. Τα πρώτα της βιβλία γράφτηκαν υπό την διεύθυνση του συζύγου της Γουίλι, που ο ίδιος είχε υπογράψει. Η περιπλανώμενη (La Vagabonde, 1911) κατά κύριο λόγο έχει σχέση με την ίδια.
Cheri (1920) και το επακόλουθο (La Fin de Cheri, 1926) αποτελούν την ιστορία αγάπης ενός νεαρού για μια πενηντάχρονη γυναίκα, και τη σταδιακή αποποίησή του. Μια ιστορία που αφηγείται με εξαιρετική ευαισθησία. Duo (1934) έχει ως θέμα ένα κατεστραμμένο γάμο και έναν άνδρα που έχει αυτοκαταστραφεί από ζήλεια. Gigi (1944), γραμμένο με προσοχή και φροντίδα και δίχως συναισθηματισμό, απέκτησε φήμη ως συναισθηματική ταινία.
Οι δυό κύριες επικρίσεις για την Κολέτ ήταν ότι η ταύτισή της με την φύση είναι ψευδώς αισθησιακή, ακόμη και διαχυτική, και ότι στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτε περισσότερο από κάποια που γράφει για γυναικεία περιοδικά με ανώτερο στίλ. Είναι αλήθεια ότι όταν γράφει για τα παιδικά της χρόνια στην ύπαιθρο, πού και πού πέφτει σε συναισθηματισμό, και είναι επίσης αλήθεια ότι το υλικό των μυθιστορημάτων της (που σε μεγάλο βαθμό αφορούν τα δικά της βιώματα) σχετίζεται με συναισθηματικούς και ρομαντικά αδύναμους ανθρώπους. Πάντως η ίδια δεν είναι συναισθηματική. Αν και κανένας ηθικός φακός δεν διαστρεβλώνει τον τρόπο με τον οποίο βλέπει αυτό τον κόσμο, η διακοσμητική των διαθέσεων και τα καπρίτσια και τις βαθύτερες λαχτάρες των ηρώων της έχει την ενέργεια οξύνους ανάλυσης. Αν και σαν χαρακτήρας στα μυθιστορήματά της μπορεί να είναι συναισθηματική, σαν συγγραφέας δεν είναι. Φέρνει ενστικτώδη (όχι πνευματική) γυναικεία σοφία στο μυθιστόρημα. Κι έτσι το γοητεύει (όπως στα αυτοβιογραφικά της γραψίματα που έχουν σχέση με τη φύση και τα ζώα) ή του φέρνει μια λαμπερή ανοχή της ανεξέλεγκτης ενστικτώδης ζωής. Το εξαίσιο λιμπρέτο για την όπερα του Ραβέλ, Το παιδί και τα μάγια (L’ Enfant et les sortileges) είναι χαρακτηριστικό, και μια από τις ωραιότερες και πιο τρυφερές ιστορίες για παιδιά που έχουν ποτέ γραφτεί.
******************
