Srečko Kosovel (1904-1926) (ΣΛΟΒΕΝΙΑ)

Η Λιουμπλιάνα κοιμάται

Κόκκινο χάος: πλησιάζει η νέα ανθρωπότης!
Η Λιουμπλιάνα κοιμάται.
Σβήνει σε λάμψη κόκκινη η Ευρώπη.
Νεκρές οι τηλεφωνικές γραμμές.
Μα αυτή η συσκευή δεν έχει καλώδιο!
Κατάτυφλο άλογο.
[Τα μάτια σας σχεδιασμένα
από Ιταλό ζωγράφο.]
Πύργοι λευκοί υψώνονται
πίσω από σκοτεινιασμένα τείχη. Παλίρροια.
Βυθίζεται η Ευρώπη σε απόκρημνο τάφο.
Ερχόμαστε σαν θύελλα.
Μ’ αέρια δηλητηριώδη.
[Τα χείλη σας μοιάζουν με φράουλες.]
Η Λιουμπλιάνα κοιμάται.
Ο οδηγός του τραμ κοιμάται.
Διαβάζουν “Τα Νέα της Σλοβενίας”
στο καφενείο «Η Ευρώπη».
Ακούγεται ο κρότος απ’ τις μπίλιες του μπιλιάρδου.

(Μετάφραση: Μιχάλης Παπαντωνόπουλος)

 

 

Milan Rúfus ( 1928 – 2009) (ΣΛΟΒΑΚΙΑ)

Χωρισμός

Το στόμα μου με το δικό σου, πλήρες.
Το χέρι μου με το δικό σου, πλήρες.
Με λυγμό η φωνή σου μουρμουρά στο κρανίο μου
όπως ο άνεμος στα χάσματα της γης.

Συγχώρησε, λοιπόν συγχώρα. Τελείωσε.
Η ντροπή κινεί τη κοφτερή λεπίδα της μέσα μου.
Σε μια στιγμή με τέτοιο προαίσθημα
θα ’πρεπε να ’βλεπες το σταυρό που κουβαλώ.

Μια δειλή ελπίδα, αν και με φευγαλέα ζέση,
μας ζεσταίνει μέσα στα όνειρά μας.
Όποιος σου πει να το ξεχάσεις
είναι πιο αληθινός απ’ την ελπίδα.

Η μέρα που σφυροκοπά μες στις αισθήσεις
θα ηρεμήσει την πάλη όπως την είχε ανάψει.
Απ’ τα χείλη ρέει ο αφρός των λέξεων των πικρών,
απ’ το πρόσωπο η φωτιά των δακρύων σου.

(Μετάφραση (από τ’ Αγγλικά): Ιωσήφ Σ. Ιωσηφίδης)

* Το ποίημα αυτό, του μεγαλύτερου ποιητή της Σλοβακίας Milan Rúfus αναφέρεται στη σχέση του με την κόρη του που ήταν παιδί με ειδικές ανάγκες (παράλυτη). Η διαρκής φόρτιση και συγκίνηση που είχε από αυτή τη σχέση τον ενέπνευσε να γράψει ένα ασυναγώνιστο στίχο.

 

 

 

 

Harry Martinson (1904-1978) (ΣΟΥΗΔΙΑ)

Η μεγάλη περιπέτεια

Οι νόμοι της Φύσης είναι ήδη στο δρόμο να ’ρθουν
να μας στήσουν απέναντι στον τοίχο.
Ο τοίχος είναι ο νόμος ο δικός της.
Ένα ευαγγέλιο δα του λείπει.

Αυτή τη μεγάλη περιπέτεια όλοι πρέπει να μοιραστούμε.
Τότε θα είναι μπορετό να τη σηκώσουμε.
Η μεγάλη περιπέτεια είναι να πάρει τη μεγάλη περιπέτεια.
Αυτό είναι που πρέπει όλοι να ξέρουμε.

Ανάμεσα σ’ όλα τα ‘έπρεπε’ και ‘έπρεπε να είχαν γίνει’
υπάρχει μόνο ένα ‘πρέπει’ για όλα.
Όλοι να μάθουν να πάρουν μεγάλη περιπέτεια με τον κόσμο.

Τώρα που ο άνθρωπος κατέχει δύναμη αρκετή
να προξενεί την περιπέτεια του κόσμου
η ώρα είναι τώρα
την περιπέτεια του κόσμου να γιατρέψει μεμιάς
προτού η φύση όλη γίνει
του καθενός το παιδί σε περιπέτεια.

Σημαίνει να πάρουμε την περιπέτεια έγκαιρα.
μια αληθινή περιπέτεια
που βλέπει έγκαιρα προς αυτό που κοιτάζει.

(Μετάφραση (από τ’ Αγγλικά): Ιωσήφ Σ. Ιωσηφίδης, 1971)

 

 

 

Seamus Heaney (1939-) (ΙΡΛΑΝΔΙΑ)


Ρέκβιεμ για τους θεριστές

Οι τσέπες των πανωφοριών μας γεμάτες από κριθάρι –
οι κουζίνες δεν δουλεύουν, τα στρατόπεδα δεν απεργούν –
προχωρώντας φτάνουμε γρήγορα, αιφνίδια, στη χώρα μας
το άσμα του ιερέα πίσω από τάφρους σε ρυθμό πεζοπορίας.

Ένας λαός, με δυσκολία παρελαύνοντας – για το χαράτσι –
κάθε μέρα βλέπαμε και μια νέα τακτική:
Ξεπεράσαμε τα ηνία και τον αναβάτη με την τούρνα
και με τα βόδια βάλαμε σε άτακτη φυγή το πεζικό,
τότε καταφύγαμε μέσα από θάμνους,
όπου το ιππικό θα πρέπει να πεταχτεί.

Μέχρι που, στο λόφο Ξύδι, έγινε το μοιραίο κονκλάβιο.
Χιλιάδες στο επίπεδο έχασαν τη ζωή τους,
κραδαίνοντας τα δρεπάνια προς τα κανόνια.
Η λοφοπλαγιά κόκκινη, την πότισε το σπασμένο μας κύμα.
Μας έθαψαν δίχως σάβανο ή φέρετρο
και τον Αύγουστο το κριθάρι ξεπήδησε απ’ τον τάφο.

(Μετάφραση: Ιωσήφ Σ. Ιωσηφίδης)

 

 

 

Knuts Skujenieks (1936-) (ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ)

Το κουμπί

Όπως μια κερασιά
που κρατά στην κορφή της
το τελευταίο της φρούτο
έτσι κρατώ κι εγώ στο κουρελιασμένο μου πουκάμισο
το τελευταίο και μοναδικό κουμπί

κάθε που χάνονται οι μνήμες και η ελπίδα
και το φορτίο γίνεται ασήκωτο
αγγίζω στο στήθος μου το κουμπί
που μου έχεις ράψει

παρ’ όλα τα χρόνια και τη πείνα
παρ’ όλο το χιόνι και τον ύπνο
μπάλωσες την τρύπια μου ζωή
με κλωστές αγαπημένες της αιωνιότητας

Η νύχτα νικά τη μέρα. Κοιτάζω
προς το μοναδικό φωτεινό παράθυρο.
Δεν είναι παράθυρο αυτό, αλλά η ζωή
που καίει πάνω στο στήθος μου, το κουμπί που μου χεις ράψει.

 (Mετάφραση: Νίκη Μαραγκού)

 

 

Amanda Aizpuriete (1956-) (ΛΑΤΒΙΑ)

Η σκούρα δαλια

Μέσα σε ένα υπεραστικό λεωφορείο
ανάμεσα σε δύο ξένες μητροπόλεις
πεθαίνω από τον πόθο μου για σένα
σπάζοντας όλους τους κανόνες καθωσπρεπισμού
και χωρίς καμιά πιθανότητα να σταματήσω.

Προσπαθώ να σου γράψω ένα γράμμα, αλλά
καταλήγω απλά σε ένα κλαψούρισμα
Ποια είμαι; Ανεμοσκορπισμένη
χωρίς να μπορώ να μαζέψω τους κόκκους μου,
ψυχή και σώμα σε ένα αμμόλοφο,
σε ένα τάφο, σε ένα κρεβάτι.

(Μετάφραση: Νίκη Μαραγκού)

 

 

 

Iosif Brodsky (1940-1996) (ΡΩΣΙΑ)

Πόλεμος στο καταφύγιο της Κυπρίδας

Απ΄ τις φυτείες της μανόλιας σαν σφαίρα
έρχεται ο θάνατος, ζευγαρωτά.
Η έκρηξη προσωρινή μοιάζει φοινικιά
που κουνιέται εδώ κι εκεί απ΄ τον αγέρα.

Άδεια η βίλα. Ραγισμένο το αέτωμα
με της αρχαίας πάλης τη σκηνή.
Στη θάλασσα καίγεται ο νέος Φαέθοντας
με λιγότερη πέφτοντας τώρα βροντή.

Σε πόζες για διαφημιστικά πανώ
σε βότσαλα απ΄ τη λάβα ξασπρισμένα
κείτονται ακίνητα κάτω απ΄ τον ουρανό
σώματα, μετά την ηλιοθεραπεία ξεχασμένα.

21 Ιουλίου 1974

(Μετάφραση: Γιώργος Μολέσκης)

 

 

 

Rosario Castellanos (1925-1974) (ΜΕΞΙΚΟ)

Στοχασμός στο κατώφλι

Όχι δεν είναι λύση
να πέφτεις στις ράγιες του τρένου όπως η Άννα του Τολστόι
ούτε να εξαντλείς το αρσενικό της Μαντάμ Μποβαρύ
ούτε να περιμένεις στους ερημότοπους της Άβιλα την επίσκεψη
του αγγέλου με το πέπλο
πριν τυλιχτείς τον μανδύα στο κεφάλι
κι αρχίσεις να υποκρίνεσαι.

Ούτε να καταλήγεις στους γεωμετρικούς νόμους, μετρώντας
τα δοκάρια του κελλιού του μαρτυρίου
όπως το έκανε η Σορ Χουάνα. Δεν είναι λύση
να γράφεις, ενώ φτάνουν οι επισκέψεις
στο σαλόνι αναμονής της οικογένειας Ώστεν
ούτε να κλείνεσαι στο υπερώον
κάποιας κατοικίας της Νέας Αγγλίας
και να ονειρεύεσαι, με την Βίβλο των Ντίκινσον
κάτω απ’ το μαξιλάρι μιας ανύπαντρης.

Πρέπει να υπάρχει άλλος τρόπος που να μη λέγεται Σαπφώ
ούτε Μεσσαλίνα, ούτε Μαρία Αιγυπτία
ούτε Μαγδαληνή, ούτε Κλεμεντίνη Ισάουρα.

Άλλος τρόπος να υπάρχεις ανθρώπινος κι ελεύθερος.

Άλλος τρόπος να υπάρχεις.

(Μετάφραση: Ελένη Κεφάλα)

 

 

 

Cristina Peri Rossi (1941-) (ΟΥΡΟΥΓΟΥΑΗ)

Ι

Έχω ένα πόνο εδώ,
                   στο μέρος της πατρίδας.

ΙΙ

Ονειρεύτηκα πως έφευγα μακριά από δω
η θάλασσα ήταν ανήσυχη
ασπρόμαυρα κύματα
ένας λύκος νεκρός στην παραλία
ένα δοκάρι ταξιδεύοντας
κόκκινα φώτα στα βαθιά.

Υπήρξε κάποτε μια πόλη που την λέγαν Μοντεβίδεο;

Γράμμα από τη μαμά

Γράμμα από τη μαμά:
«Κι αν φύγουν όλοι, κόρη μου,
τι θ’ απογίνουμε εμείς που μένουμε;»

Στους Έλληνες πεσιμιστές

Το καλύτερο είναι να μη γεννιέσαι
αλλά στην περίπτωση που γεννηθείς
το καλύτερο είναι να μην είσαι εξόριστος.

(Μετάφραση: Ελένη Κεφάλα)

από Σπύρος Αραβανής
8 Comments