Da “I detti immemorabili di R.M. Ratti”
Από «Τα αμνημόνευτα ρητά του Ρ.Μ. Ράττι»

Dubbio

A volte, perplesso, dico a me stesso: spero sia un altro che viva per me. Così sto più tranquillo.

Αμφιβολία

Μερικές φορές λέω με αμηχανία στον εαυτό μου: ελπίζω να είναι ένας άλλος που ζει για μένα. `Έτσι αισθάνομαι πιο ήσυχος

Stato civile

Ho sette mesi di previta al buio e sessantʼanni di premorte alla luce.

Ληξιαρχικό

`Έχω εφτά μήνες προ-ζωής στο σκοτάδι και εξήντα χρόνια προ-θανάτου στο φως.

Il poema

Ho fatto una poesia talmente breve che non la trovo più dove lʼho scritta.

Το ποίημα

`Έγραψα ένα ποίημα τόσο σύντομο που δεν το βρίσκω πια εκεί που το έγραψα.

Navigazione

A volte, di notte, mi sento nostromo a bordo delle mie scarpe.

Πλους

Ενίοτε, τη νύχτα, νοιώθω ότι είμαι λοστρόμος στο πλοίο των παπουτσιών μου.

Il disoccupato

Avvolto in un lenzuolo, vado a fare il fantasma nel quartiere dei ricchi. Vanno a letto almeno un poʼ impauriti.

Ο άνεργος
Τυλιγμένος μʼ ένα σεντόνι πηγαίνω στη συνοικία των πλουσίων και παριστάνω το φάντασμα. Τουλάχιστον θα παν να κοιμηθούν λίγο φοβισμένοι.

Compleanno

Sono un settimino e ad ogni compleanno ho sempre due mesi in meno.

Γενέθλια

Είμαι ένα εφταμηνίτικο και σε κάθε γενέθλια πάντα δυο μήνες νεότερος.

Smarrimento

Sono due giorni che mi cerco. Non ricordo più dove mi sono messo.

Χάθηκα

Είναι τώρα δυο μέρες που ψάχνω να με βρω. Δε θυμάμαι πια που με έβαλα.

Tavolate al buio

Quando gli amici sognano di mangiare non mi invitano mai.

Τραπεζώματα στο σκοτάδι

`Οταν οι φίλοι ονειρεύονται πως τρώνε, δε με προσκαλούν ποτέ.

Confessione

Seduto davanti allo specchio, e vestito da prete, mi sono confessato.

Εξομολόγηση

Καθισμένος μπροστά στον καθρέφτη και ντυμένος παπάς, με εξομολόγησα.

Fame antica

Ho tentato di impiccarmi varie volte. Ma sono troppo leggero.

Παλιά πείνα

Διάφορες φορές προσπάθησα να κρεμαστώ. Είμαι όμως πολύ ελαφρύς!

Vana speranza

A volte sto alla finestra sperando che mi venga a trovare, volando, qualche biglietto da mille che ha smarrito il padrone.

Μάταιη ελπίδα

Καμιά φορά κάθομαι στο παράθυρο ελπίζοντας ότι πετώντας θα ʽρθει να με βρει κάποιο χαρτονόμισμα των χιλίων που το ʽχασε το αφεντικό του.

Esperimento

Mi sono fatto arrestare per sapere se in questura sanno che vivo.

Πείραμα

Θέλησα να με συλλάβουν για να μάθω αν στο Τμήμα γνωρίζουν ότι ζω.

Miraggio

Mi è apparso, in sogno, un biglietto da mille. Non appena gli ho dato del tu, è subito svanito.

Αντικατοπτρισμός

Εμφανίστηκε στ ʽόνειρό μου ένα χαρτονόμισμα των χιλίων. Μόλις του μίλησα στον ενικό, αμέσως εξαφανίστηκε!

Rimorso

È strano: spesso mi prende il rimorso di essere cresciuto al posto di un altro.

Τύψεις

Τι παράξενο! Συχνά νοιώθω πως μεγάλωσα στη θέση ενός άλλου.

Misteri orfico-onirici

È strano, nemmeno quando sogno di mangiare, mi vedo seduto a tavola. Si vede che al posto mio mangia un altro.

Ορφικο-ονειρικά μυστήρια

Περίεργο, ούτε όταν ονειρεύομαι πως τρώγω, με βλέπω καθισμένο στο τραπέζι. Φαίνεται πως ένας άλλος τρώει στη θέση μου.

Il bello addormentato

Un creditore mi ha confessato che, quando dormo, io divento bellissimo e a lui, dʼincanto, viene la voglia di prestarmi altri soldi.

Ο ωραίος κοιμισμένος

`Ενας πιστωτής μου ομολόγησε ότι, όταν κοιμάμαι, γίνομαι πολύ όμορφος κι ως εκ θαύματος του ʽρχεται επιθυμία να μου δανείσει κι άλλα λεφτά!

Orgia

In quarantʼanni ho fatto una scorpacciata di donna. Sempre con Maria, il mio secondo nome.

`Όργιο

Σʼ όλα αυτά τα σαράντα χρόνια χόρτασα γυναίκα. Πάντα με τη Μαρία, το δεύτερό
μου όνομα.

Posizione sociale

Sono anni che vivo di sbieco fra glʼinterstizi dei miei creditori.

Κοινωνική θέση

Είναι τώρα χρόνια που ζω λοξά, ανάμεσα στις χαραμάδες των πιστωτών μου.

Eroismo

Ricordo che una volta salvai un biglietto da mille. Stava per essere speso allʼimprovviso.

Ηρωισμός

Θυμάμαι πως μια φορά έσωσα ένα χαρτονόμισμα των χιλίων. Παρʼ ολίγο ξαφνικά να είχε ξοδευτεί!

Invito a pranzo

A volte, per non essere solo, mʼinvito a pranzo. Per cortesia mangio poco, ma pago per due.

Πρόσκληση σε γεύμα

Μερικές φορές για να μην είμαι μόνος μου, με προσκαλώ σε γεύμα. Από ευγένεια τρώγω λίγο, αλλά πληρώνω για δυο.

Lʼineffabile corte

Mi sono messo, vestito da donna, davanti allo specchio e mi sono fatto la corte per circa unʼora. Sul più bello ho ricevuto un ceffone. Non so ancora bene se sono stato io o lei.

Ανείπωτο φλερτ

Ντυμένος γυναίκα στάθηκα μπροστά στο καθρέφτη και για περίπου μια ώρα με φλέρταρα. Στη πιο ωραία στιγμή αρπάζω μια σφαλιάρα. Ακόμα δεν ξέρω καλά αν μου την άστραψα εγώ ή εκείνη.

Nozze di cane

Ho sognato il pranzo delle mie nozze. Fra i commensali, strano, mancavo soltanto io.

Γάμος σκυλιού

Ονειρεύτηκα το γαμήλιο μου γεύμα. Τι παράξενο, μεταξύ των συνδαιτυμόνων μόνο εγώ έλειπα.
Lo sbirciatore

Mi sono nascosto dietro unʼidea: voglio proprio vedere dove va a finire il mio pensiero.

Αυτός που κρυφοκοιτάζει

Κρύφτηκα πίσω από μια ιδέα: και τώρα θέλω να δω που στο καλό ξεπορτίζει η σκέψη μου.

Poetica

Tutto è stato detto con parole belle. Non resta che dire tutto con parole vere.

Ποιητική

Τα πάντα ειπώθηκαν με λόγια όμορφα. Τώρα δεν μένει παρά να ειπωθούν με λόγια αληθινά.

Al paese

Al mio paese natio mi danno per morto. Non hanno poi tutti i torti.

Στο χωριό

Στο χωριό που γεννήθηκα νομίζουν ότι είμαι νεκρός. Στο βάθος δεν έχουν και τόσο άδικο.

La lucciola

Ero solo, una notte, ma vidi lʼanima mia. Era la prima lucciola dellʼanno.

Η πυγολαμπίδα

`Ήμουν μόνος, μια νύχτα, και είδα τη ψυχή μου. `Ήταν η πρώτη πυγολαμπίδα της χρονιάς.

Il parto sicuro

Ad ogni ora che passa mi cresce la morte dentro.Un giorno avrò le doglie. E nascerà.

Η σίγουρη γέννα

Κάθε ώρα που περνάει αυγαταίνει ο θάνατος μέσα μου. Μια μέρα θα μου ʽρθουν οι οδύνες της γέννας. Και θα γεννηθεί!

Comizio estivo

Disteso sotto un ulivo ho udito il comizio di una cicala. Non ho capito lʼultima sillaba.

Θερινή ομιλία

Ξαπλωμένος κάτω από μια ελιά άκουσα το λόγο που έβγαζε ένας τζίτζικας. Δεν κατάλαβα μόνο τη τελευταία συλλαβή.

Cautela

Quando sono triste, cammino in punta di piedi per non svegliare lʼanima.

Πρόνοια

`Όταν είμαι θλιμμένος περπατώ στις μύτες των ποδιών για να μη ξυπνήσω τη ψυχή.

Natale

Vestito da Babbo Natale e senza doni aspetto il sonno. Penso che il mio bambino tarderà. Sono anni chʼè morto.

Χριστούγεννα

Ντύθηκα `Αγιος Βασίλης και χωρίς δώρα περιμένω να με πάρει ο ύπνος. Σκέφτομαι ότι το παιδί μου θʼ αργήσει. Είναι τώρα χρόνια που πέθανε.

Lʼarcobaleno

Si vede lʼarcobaleno. Forse è lʼanima di mia madre che passa fra le ultime gocce di pioggia.

Το ουράνιο τόξο

Εμφανίστηκε το ουράνιο τόξο. Είναι ίσως η ψυχή της μάνας μου που περνάει ανάμεσα στις τελευταίες σταγόνες της βροχής.

Ipotesi disperata

Se mia madre fosse viva e mi vedesse, direbbe subito: Scusi, signore, ha visto mio figlio?

Απέλπιδα υπόθεση

Εάν η μητέρα μου ζούσε και μʼ έβλεπε, θα έλεγε αμέσως: με συγχωρείτε, κύριε, μήπως είδατε το γιο μου;

Quasi una bestemmia

Se Dio mi vedesse, direbbe subito: “Mio figlio cammina ancora sulla terra”.

Σχεδόν μια βρισιά

Αν μʼ έβλεπε ο Θεός, θα έλεγε : «Ο γιος μου περπατάει ακόμα πάνω στη γη».
Suicidio
Se fosse possibile mʼimpiccherei, stanotte, a un raggio di luna.

Αυτοκτονία

Εάν ήταν δυνατόν, απόψε θα απαγχονιζόμουν από μια αχτίδα φεγγαριού.

Viaggio di andata

Prima che spirasse, mia madre mi disse: Vado a trovare Dio, ma torno subito! Forse non lo trovò: forse lo cerca ancora, se non è più tornata.

Ταξίδι απλής μετάβασης

Πριν η μητέρα μου ξεψυχήσει μου είπε: Πηγαίνω να βρω το Θεό, αλλά θα γυρίσω αμέσως. `Ίσως να μην τον βρήκε – ίσως να τον ψάχνει ακόμη, αφού δεν επέστρεψε πια.

Le valigie

Ho tante valigie vuote che mi sembra dʼaver viaggiato tutta la vita in cerca soltanto dʼuna cassa da morto da riempire.

Οι βαλίτσες

Διαθέτω τόσες βαλίτσες άδειες που μου φαίνεται ότι όλη μου τη ζωή ταξίδεψα αναζητώντας μόνο μια κάσα νεκρού για να τη γεμίσω.

Fuoriuscita

A volte vedo uscire dal mio silenzio la cenere che sarò nel giorno di Dio.

`Έξοδος

Μερικές φορές βλέπω να βγαίνει απʼ τη σιωπή μου η στάχτη που θα είμαι την ημέρα του Κυρίου.

La compagna

Stanco dʼessere solo, stanotte ho fatto coricare lʼombra nel mio letto. Era più fredda di me.

Η σύντροφος

Βαρέθηκα να είμαι μόνος κι έβαλα απόψε τη σκιά να ξαπλώσει μες στο κρεβάτι μου. `Ηταν πιο κρύα από μένα.

Espediente poco redditizio

Da quando mi sono lasciato crescere la barba e somiglio quasi a Gesù, i cristiani fanno finta di non vedermi e mi lasciano solo.

Λίγο επικερδές τέχνασμα
Από τότε που άφησα να μεγαλώσουν τα γένια μου και μοιάζω με το Χριστό, οι χριστιανοί προσποιούνται πως δε με βλέπουν, και με αφήνουν μόνο.

Dolcezze al buio

Coi soldi che mi fa guadagnare un vecchio cane finto cieco, compro pasticcini al bimbo cieco del mio portiere.

Γλύκες στο σκοτάδι

Με τα λεφτά που κερδίζω απʼ ένα γέρικο σκυλί που παριστάνει το τυφλό, αγοράζω γλυκά για το τυφλό παιδί του θυρωρού μου.

Paragone

Dicono, spesso, di me: quellʼuomo è così buono che ha quasi lo sguardo di un cane. Non mi offendo mai.

Σύγκριση

Λένε συχνά για μένα: «αυτός ο άνθρωπος είναι τόσο καλός, που το βλέμμα του είναι σχεδόν σαν εκείνο ενός σκυλιού». Δεν προσβάλλομαι ποτέ.

Alla Stazione

Spesso vado alla Stazione per vedere chi parte e non conosco. Passo in rassegna tutti i finestrini, finchè il treno si muove piano piano. Agito poi, commosso, il fazzoletto e me ne vado; mi sento meno solo.

Στο Σταθμό

Πηγαίνω συχνά στο Σταθμό για να δω αυτούς που φεύγουν και μου είναι άγνωστοι. Ένα – ένα επιθεωρώ όλα τα παράθυρα μέχρις ότου το τρένο αρχίζει να κινείται σιγά- σιγά. Τότε συγκινημένος κουνάω το μαντήλι και φεύγω · νοιώθω λιγότερο μόνος.

Abbandono di custodia

Se ne è andato senza toccarmi lʼangelo che mi vegliava da bambino. Anche lui mi ha lasciato. Adesso sono solo con quel poʼ di buio che faccio per terra come una grossa macchia silenziosa.

Εγκατάλειψη φύλαξης

`Εφυγε χωρίς να με αγγίξει ο άγγελος που με φύλαγε όταν ήμουν παιδί. Κι αυτός με άφησε. Τώρα είμαι μόνος με όλο κείνο το σκοτάδι που δημιουργώ πάνω στο χώμα σαν μια χοντρή σιωπηλή κηλίδα.
Lʼultimo appoggio

Io voglio morire solo: appoggiato, una sera, come a un bastone, al mio cuore.

Το έσχατο στήριγμα

Θέλω να πεθάνω μόνος, ένα βράδυ, και να στηρίζομαι στη καρδιά μου σαν σʼ ένα μπαστούνι.

Viene sempre dietro

Ho sognato che soltanto mia madre morta veniva dietro il mio funerale. Chissà quanto avrà pianto.

`Έρχεται πάντα πίσω μου

Στʼ όνειρό μου είδα ότι μόνο η πεθαμένη μητέρα μου ακολουθούσε τη κηδεία μου. Ποιος ξέρει πόσο θα έκλαψε.

Certezza

Sono assolutamente io soltanto nei debiti.

Βεβαιότητα

Μονάχα στα χρέη είμαι απολύτως εγώ.

I dovuti onori

Quando mi ricordo di esistere, mi metto sullʼattenti e mi dedico un minuto di raccoglimento.

Οι οφειλόμενες τιμές

`Όταν θυμάμαι ότι υπάρχω, στέκομαι προσοχή και μου αφιερώνω ένα λεπτό σιωπής.

Anticipi

Sto espiando in questa i peccati che farò in unʼaltra esistenza.

Προκαταβολή

Πληρώνω σʼ αυτή τη ζωή τις αμαρτίες που θα κάνω σε μια άλλη.

Lʼilluminato

Il sole mʼillumina bene perchè mi vedano meglio i creditori.

Ο φωτισμένος

Ο ήλιος με φωτίζει καλά ώστε να με βλέπουν καλύτερα οι πιστωτές μου.

La scostumata

La fame mi manca spesso di rispetto.

Η ανήθικη

Η πείνα συχνά δεν με σέβεται.

Amici e nemici

Ho due occhi che sono due amici fedeli e una bocca nemica mortale.

Φίλοι και εχθροί

`Έχω δυο μάτια που είναι δυο φίλοι πιστοί και ένα στόμα θανάσιμο εχθρό .

Le indifferenti

Ho scoperto che le costellazioni se ne fregano di me soprattutto quando le guardo con nostalgia.

Οι αδιάφοροι

Ανακάλυψα πως οι αστερισμοί δεν δίνουν δεκάρα για μένα, προ παντός όταν τους κοιτάζω νοσταλγικά.

Eroismo

Vorrei tanto essere il primo vivo per la patria.

Ηρωισμός

Θα ʽθελα τόσο πολύ να ήμουν ο πρώτος ζωντανός υπέρ πατρίδος!

Lʼinfedele

Non sono nemmeno fedele a me stesso. Non sono neppure un cane.

Ο άπιστος

Δεν είμαι πιστός ούτε στον εαυτό μου. Δεν είμαι ούτε καν ένα σκυλί.

Nessuno

La mia volontà di cittadino è sovrana, ma io, come sovrano, non conto mai nulla.

Κανένας

Ως πολίτης η θέλησή μου είναι κυρίαρχη, αλλά εγώ, σαν κυρίαρχος που είμαι, δεν μετράω καθόλου.

Eroe al buio
Uccido, sì, il nemico, ma sempre in sogno. È meglio per tutti e due.

`Ήρωας στο σκοτάδι

Ναι, σκοτώνω τον εχθρό, αλλά πάντα μες στο όνειρο. Είναι προτιμότερο και για τους δυο μας.

I frettolosi

I giovani hanno fretta di sostituirci per arrivare freschi e riposati alla morte.

Οι βιαστικοί

Οι νέοι βιάζονται να μας αντικαταστήσουν για να φτάσουν φρέσκοι και ξεκούραστοι στο θάνατο.

La storia

Gli uomini costruiscono i paesi con infinita pazienza e i generali li distruggono con infinita disinvoltura.

Η ιστορία

Οι άνθρωποι οικοδομούν τις χώρες με ατέλειωτη υπομονή και οι στρατηγοί τις καταστρέφουν με ατέλειωτη επιπολαιότητα.

Delicatezza di pedone sensibile

I miei piedi sono sempre angosciati dal rimorso di calpestare invano la terra con tutto il mio peso.

Λεπτότητα ευαίσθητου πεζού

Τα πόδια μου είναι πάντα αγχωμένα απʼ τις τύψεις που άδικα πατώ το χώμα με όλο μου το βάρος.

Lʼamara interruzione

In sogno, quando sto per iniziare un bel pranzo, mi sveglio sempre di botto per la troppa gioia.

Η πικρή διακοπή

Στον ύπνο μου, όταν πάω νʼ αρχίσω ένα ωραίο γεύμα, ξυπνάω πάντα απότομα απʼ τη περίσσια χαρά μου.

Lʼorgogliosa

Di tutti i miei organi, la testa è la più orgogliosa sol perchè venne alla luce sette minuti prima dei piedi.

Το υπερήφανο

Απʼ όλα μου τα όργανα το κεφάλι είναι το πιο υπερήφανο μόνο και μόνο γιατί είδε το φως της ημέρας εφτά λεπτά πριν από τα πόδια!

Sfortune oniriche

Sogno sempre galli vivi e canterini, mai polli allo spiedo.

Ονειρική ατυχία

Ονειρεύομαι πάντα κοκόρια ζωντανά που τραγουδούν, ποτέ κοτόπουλα στη σούβλα.

Il suddito

I miei organi sono tutti dittatori. Io sono lʼunico suddito.

Ο υπήκοος

`Ολα τα όργανά μου είναι δικτάτορες. Ο μόνος υπήκοος είμαι εγώ.

Estasi

Il mio orologio si è fermato. Mi sento quasi eterno.

`Έκσταση

Το ρολόι μου σταμάτησε. Νοιώθω ότι είμαι σχεδόν αιώνιος.

Il vendicativo

Per far dispetto alla bocca, mangio con gli occhi.

Ο εκδικητικός

Για να πειράξω το στόμα, τρώγω με τα μάτια!

Lo spione

A volte mʼimpongo di far silenzio per udire meglio quello che le idee dicono sul mio conto.

Ο σπιούνος

Μερικές φορές υποχρεώνω τον εαυτό μου να σωπάσει για να αφουγκραστώ καλύτερα εκείνο που λένε για μένα οι ιδέες.

I geni guastatori

Filosofi e generali non vedono lʼora di farla finita col mondo.

Τα καταστροφικά γονίδια

Φιλόσοφοι και στρατηγοί δεν βλέπουν την ώρα να ξεκάνουν τον κόσμο.

Sono ormai al buio

Ho le idee confuse: sto diventando filosofo.

Βρίσκομαι πια στο σκοτάδι

Οι ιδέες μου είναι μπερδεμένες: αρχίζω να γίνομαι φιλόσοφος.

Eppur si muove

In me il pensiero procede talmente veloce che non mi accorgo quasi mai di pensare.

Κι όμως κινείται

Μέσα μου η σκέψη κινείται τόσο γρήγορα που δεν αντιλαμβάνομαι σχεδόν ποτέ ότι σκέφτομαι.

Eguaglianza

Fra me e Dio non cʼè nessuna differenza. Finora non so ancora bene chi di noi esista.
Ισότητα

Ανάμεσα σε μένα και το Θεό δεν υπάρχει καμία διαφορά. Ως σήμερα δεν ξέρω ακόμη καλά ποιος απʼ τους δυο μας υπάρχει.

Drastica decisione

Non parlo più: voglio cominciare da me la campagna contro i rumori.

Δραστική απόφαση

Δεν μιλάω πια: θέλω νʼ αρχίσω από μένα την εκστρατεία εναντίον των θορύβων.

Prova cambiaria dellʼesistenza

Quando penso alle ansie dei miei creditori, non ho più dubbi sulla mia esistenza.

Συναλλαγματική απόδειξη ύπαρξης
`Οταν σκέφτομαι τις αγωνίες των πιστωτών μου, δεν έχω πια καμιά αμφιβολία για την ύπαρξή μου.

Lʼestremista

Tratto bene i piedi perchè, quando penso, mi consulto con loro spesso e volentieri.

Ο εξτρεμιστής

Συμπεριφέρομαι καλά στα πόδια μου γιατί, όταν σκέφτομαι, συχνά και πρόθυμα τα συμβουλεύομαι.

Scoperta di una professione

Sono lʼinfermiere della mia coscienza delusa.

Ανακάλυψη ενός επαγγέλματος

Είμαι ο νοσηλευτής της απογοητευμένης μου συνείδησης.

Pura contemplazione

Vado alla Banca dʼItalia per dire a tutti i cassieri che sono almeno libero di vedere contare i soldi che incassano gli altri.

Καθαρή ενατένηση

Πηγαίνω στη Τράπεζα της Ιταλίας για να πω σε όλους τους ταμίες ότι είμαι τουλάχιστον ελεύθερος να κοιτάζω να μετρούν τα λεφτά που εισπράττουν οι άλλοι.

Dispetti fra esistenti

Più la mia coscienza dà significato ai biglietti da mille e più questi continuano a non dare alcun significato alla mia coscienza.

Πειράγματα μεταξύ υπαρχόντων

`Οσο πιο πολύ η συνείδησή μου δίνει σημασία στα τραπεζογραμμάτια των χιλίων, τόσο πιο πολύ αυτά συνεχίζουν να μη δίνουν καμία σημασία στη συνείδησή μου.

Il sobrio

Non so veramente cosa farmene di tanti quattrini che non mi appartengono!

Ο λιτός

Πραγματικά δεν ξέρω τι να τα κάνω όλα αυτά τα λεφτά που δεν μου ανήκουν!

Lʼio imbroglione

Il mio Io mʼinganna sempre: mi fa credere di essere un altro, mentre invece non sono neppure me stesso.

Το Εγώ απατεώνας

Το Εγώ μου με εξαπατά συνέχεια: με κάνει να πιστεύω ότι είμαι ένας άλλος, ενώ δεν είμαι ούτε καν ο εαυτός μου.

Brutto risveglio

Ho sognato che diventavo cane. Ho talmente abbaiato dalla gioia, che mi sono svegliato.

`Ασχημο ξύπνημα

Ονειρεύτηκα ότι είχα γίνει σκυλί. Και απʼ τη χαρά μου τόσο πολύ γάβγισα, που ξύπνησα!

Sadismo antropologico

Di me gli uomini ammirano soltanto i silenzi; non vogliono assolutamente ammirare le mie parole.

Ανθρωπολογικός σαδισμός

Σε μένα οι άνθρωποι θαυμάζουν μόνο τις σιωπές μου. Δε θέλουν με κανένα τρόπο να θαυμάσουν τα λόγια μου.

Né vivo né morto

Mi alzo dal letto e sono un semivivo. Mi corico e ridivento un semimorto.

Ούτε ζωντανός ούτε νεκρός

Σηκώνομαι απʼ το κρεβάτι και είμαι ένας μισοζωντανός. Ξαπλώνω και ξαναγίνομαι μισοπεθαμένος.

Condizione

Vivo come un tarlo; ma per rodere soltanto me stesso.

Κατάσταση

Ζω όπως ένα σαράκι, αλλά για να ροκανίσω μόνο τον εαυτό μου.

Festa in bianco e nero

Per festeggiare il mio compleanno, ho indossato lʼabito bianco. Ma lʼombra è rimasta, per terra, vestita di nero.

Ασπρόμαυρη γιορτή

Για να γιορτάσω τα γενέθλιά μου φόρεσα το άσπρο κουστούμι. Η σκιά όμως έμεινε, πάνω στο χώμα, ντυμένη στα μαύρα.

Travestimenti

A volte, per odiarmi, mi vesto da S.S. e abbaio in tedesco.

Μεταμφιέσεις

Ενίοτε για να με μισήσω ντύνομαι S.S. και γαβγίζω στα γερμανικά.

Idrofobo innocuo

Ho voglia di mordere proprio adesso che non ho più denti.

`Ακακος υδρόφοβος

Θέλω να δαγκώσω ίσα – ίσα τώρα που δεν έχω πια δόντια.

Inverno definitivo

Nella mia anima, rimasta nuda, ormai Dio muore di freddo.

Οριστικός χειμώνας

Μες στη ψυχή μου, ολόγυμνη τώρα, ο Θεός πια πεθαίνει απʼ το κρύο.

Le grandi illusioni

Il fisco mi ha tassato perchè ha scoperto che sono ricco sol perchè immagino sempre il danaro che hanno gli altri. Pagherò con assegni a vuoto, sʼintende.

Οι μεγάλες αυταπάτες

Η εφορία με φορολόγησε διότι ανακάλυψε πως είμαι πλούσιος μόνο και μόνο επειδή φαντάζομαι πάντοτε τα λεφτά που έχουν οι άλλοι. Πάει να πει ότι θα πληρώσω με ακάλυπτες επιταγές.

Direzioni opposte

In questi ultimi anni, mentre io mi sono fatto più basso, le mie idee si sono fatte più alte.

Αντίθετες κατευθύνσεις

Αυτά τα τελευταία χρόνια ενώ εγώ έγινα πιο κοντός, οι ιδέες μου έγιναν πιο υψηλές.

Poliziotto per un istante
Sto zitto.Spio se il cuore batte per sé o per me.

Αστυνομικός για μια στιγμή

Σωπαίνω. Παρακολουθώ αν η καρδιά χτυπάει για την ίδια ή για μένα.

Il mangione

Ho una digestione lentissima. Mi tocca digerire non soltanto i pochi cibi mangiati, ma anche i molti cibi che ho soltanto desiderato di mangiare.

Ο φαγάς

Η χώνευσή μου είναι πολύ αργή. Πρέπει να χωνέψω όχι μόνο το λίγο φαγητό που έφαγα, αλλά και τα πολλά φαγητά που επιθύμησα να φάω.

Un luogo sicurissimo

Quando voglio pensare liberamente e non destare sospetti di sorta, me ne vado a passeggiare nei corridoi della Questura Centrale.

`Ενας πολύ ασφαλής χώρος

`Οταν θέλω να σκεφτώ ελεύθερα, χωρίς να προκαλέσω όποιες υποψίες, κάνω περίπατο στους διαδρόμους της Γενικής Ασφάλειας.

Vergogna

Mi devo assolutamente nascondere. Ho scoperto che penso.

Ντροπή

Πρέπει οπωσδήποτε να κρυφτώ. Ανακάλυψα ότι σκέφτομαι.

Tappa finale

Non riesco più a immaginarmi diverso. Forse sono quasi arrivato alla morte.

Τελικός σταθμός

Δεν τα καταφέρνω πια να με φανταστώ διαφορετικό. `Ισως να έχω φτάσει κοντά στο θάνατο.

La scelta

Per non essere solo, mi sono scelto come amico. Spero tanto di non tradirmi.

Η επιλογή

Για να μην είμαι μόνος, επέλεξα εμένα για φίλο. Πολύ ελπίζω να μη με προδώσω.
Lʼindegno

I soldi, ahimé, non mi considerano ancora degno della loro effimera amicizia.

Ο ανάξιος

Τα λεφτά, αλίμονο, ακόμη δεν με θεωρούν άξιο της εφήμερης φιλίας τους.

Lo sforzo

Gli altri uomini mi fanno paura perchè mi somigliano troppo. Per questo ogni giorno mi sforzo di essere diverso dagli altri e così mi libero da un incubo inutile e disumano.

Η προσπάθεια

Οι άλλοι άνθρωποι με φοβίζουν γιατί με μοιάζουν υπερβολικά. Γι ʽαυτό κάθε μέρα προσπαθώ να είμαι διαφορετικός απʼ τους άλλους και έτσι απαλλάσσομαι απʼ έναν άχρηστο και απάνθρωπο εφιάλτη.

Meditazione efficace

Il senso del comico mi permette di pensare seriamente a questo buffo mondo.

Αποτελεσματικός διαλογισμός

Η αίσθηση του κωμικού μου επιτρέπει να σκέφτομαι σοβαρά αυτόν τον αστείο κόσμο.

Ognuno a suo modo

I filosofi si servono del mondo e della vita per dire spesso molte sciocchezze. Io, invece, mi servo dei filosofi per dire delle cose divertenti e, qualche volta, serie.

Ο καθένας με τον τρόπο του

Οι φιλόσοφοι χρησιμοποιούν τον κόσμο και τη ζωή για να πουν συχνά πολλές ανοησίες. Εγώ απεναντίας χρησιμοποιώ τους φιλόσοφους για να πω πράγματα διασκεδαστικά αλλά και ενίοτε σοβαρά.

I veri pazzi

I generali, americani e russi, hanno fretta di far saltare il mondo per tema che gli atomi, stando disoccupati, diventino pacifisti.

Οι αληθινοί τρελοί

Οι στρατηγοί, αμερικάνοι και ρώσοι, βιάζονται να τινάξουν στον αέρα τον κόσμο διότι φοβούνται μήπως τα άτομα, όντας άνεργα, γίνουν ειρηνιστές.

Beati gli ultimi
Io sono sempre lʼultimo a sapere di non sapere nulla, e sono invece il primo a sapere che il nulla è e sarà tutto il mio sapere.

Μακάριοι οι τελευταίοι

Εγώ είμαι πάντα ο τελευταίος που ξέρει ότι δεν ξέρει τίποτα, αλλά είμαι και ο πρώτος που ξέρει ότι αυτό το τίποτα είναι και θα είναι όλη μου η γνώση.

Il cercatore
Cerco le parole che mi spiegano finalmente chi sono per me e per gli altri. Ne ho già trovata qualcuna.

Ο αναζητών

Αναζητώ τις λέξεις που θα μου εξηγήσουν επιτέλους ποιος είμαι για τον εαυτό μου και για τους άλλους. Βρήκα κιόλας μερικές.

Il prudentissimo

Con tante macchine veloci che vanno in giro, ho deciso di star fermo. Voglio evitare sorpassi pericolosi.

Ο πολύ συνετός

Με τόσα γρήγορα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν, αποφάσισα να μείνω ακίνητος. Θέλω να αποφύγω επικίνδυνα προσπεράσματα.

Eroismo estremo

Io sono, sul serio, un eroe. Ogni giorno mi tocca combattere contro il più feroce nemico: me stesso.

Ακραίος ηρωισμός

Αλήθεια, εγώ είμαι ένας ήρωας. Κάθε μέρα πρέπει να παλέψω με τον αγριότερο εχθρό: τον εαυτό μου.

Paraninfo

Molte delle mie idee sono ancora vergini. Mi toccherà dar loro un marito prima che diventino acide zitelle.

Παράνυμφος

Πολλές ιδέες μου είναι ακόμη παρθένες. Θα πρέπει να τις βρω γαμπρό πριν καταντήσουν ξινές γεροντοκόρες.

Fior da fiore

Per fortuna che della mia vita conservo pochi ricordi. Se li avessi tutti, mi scoppierebbe il cuore, allʼimprovviso.

Ανθός από ανθό

Ευτυχώς που απʼ τη ζωή μου διατηρώ λίγες αναμνήσεις: αν τις είχα κρατήσει όλες, ξαφνικά θα έσκαζε η καρδιά μου.

Il disamorato

Di me non amo nulla: nemmeno lʼombra; striscia sempre per terra e non si lava mai.

Εκείνος που έπαψε να αγαπάει

Τίποτα το δικό μου δεν αγαπώ: ούτε τη σκιά μου που σέρνεται συνέχεια στο χώμα και δεν πλένεται ποτέ.

Il miracolato

Ogni giorno mi accorgo di essere vivo per miracolo. Penso che avrò una morte difficilissima.

Εκείνος που υπήρξε αντικείμενο θαύματος

Κάθε μέρα αντιλαμβάνομαι ότι είμαι ζωντανός ως εκ θάυματος. Νομίζω πως ο θάνατός μου θα είναι πολύ δύσκολος.

Lʼanonimo

Più divento impersonale e più mi avvicino a Dio.

Ο ανώνυμος

`Οσο πιο πολύ γίνομαι απρόσωπος, τόσο περισσότερο πλησιάζω το Θεό.

Lʼarcobaleno

Vestito dʼArlecchino mi sono messo dietro la finestra. Così i passanti diranno: da Ratti cʼè lʼarcobaleno.

Το ουράνιο τόξο

Ντύθηκα Αρλεκίνος και κάθισα πίσω απʼ το παράθυρο. `Ετσι οι περαστικοί θα πουν: στο σπίτι του Ράττι υπάρχει ένα ουράνιο τόξο.

Mozziconi di sole

Al tramonto, trovo cicche di raggi dappertutto.

Υπολείμματα ήλιου
`Οταν ο ήλιος δύει, βρίσκω παντού γόπες από αχτίδες.

Lo sfratto

Mi hanno dato lo sfratto. Dalla soffitta, passerò forse ad abitare sotto le tegole: proprio come gli uccelli.

Η έξωση

Μου ʽκαναν έξωση. Απʼ τη σοφίτα ίσως μετακομίσω κάτω απʼ τα κεραμίδια: ακριβώς όπως τα πουλιά.

Errore anagrafico

Allʼanagrafe risulto donna. Hanno soltanto scritto Maria Ratti, nubile.

Ληξιαρχικό λάθος

Στο ληξιαρχείο εμφανίζομαι σαν γυναίκα. `Εγραψαν μόνο Μαρία Ράττι, ανύπαντρη.

Legge

Se una legge veramente popolare togliesse la immunità parlamentare, vedremmo il Parlamento deserto Incomincerebbe la vera democrazia.

Νόμος

Εάν ένας νόμος, πραγματικά λαϊκός, αφαιρούσε την βουλευτική ασυλία, θα βλέπαμε μια Βουλή έρημη. Τότε θα άρχιζε η αληθινή δημοκρατία.

Ai vivi non piace la libertà

Siccome volevo dire molte verità, per non essere linciato sono andato a fare un comizio al Verano. Cʼè stata una sola pernacchia: quella del custode.

Στους ζωντανούς δεν αρέσει η ελευθερία

Επειδή ήθελα να πω πολλές αλήθειες, για να μη με λιντσάρουν πήγα να βγάλω λόγο στο Βεράνο.1Ακούστηκε μόνο ένα μακρύ πρρρτ!: απʼ το στόμα του φύλακα. .
Lʼinvisibile

Sono talmente superfluo che quando morirò non se ne accorgerà nessuno.

Ο αόρατος

Είμαι τόσο περιττός που, όταν θα πεθάνω, δεν θα το αντιληφθεί κανείς.

Abbandonato sul lastrico

Sono solo, solo, solo come un bottone che ha smarrito il cappotto.

Εγκαταλειμμένος στο λιθόστρωτο

Είμαι μόνος, μόνος, μόνος όπως ένα κουμπί που έχασε το πανωφόρι του.

Il lampionaio

Di estate, in ogni vicolo oscuro, metto sempre una lucciola di servizio.

Ο φωτανάπτης

Το καλοκαίρι σε κάθε σκοτεινό σοκάκι τοποθετώ πάντα μια πυγολαμπίδα υπηρεσίας.

La stella

Cʼè una stella che viene a brillare sui vetri ogni qualvolta, al buio, mi dò la buona notte e penso alla buonʼanima di mia madre.

Το αστέρι

`Ενα αστέρι έρχεται και λάμπει στα τζάμια κάθε φορά που στο σκοτάδι μου εύχομαι καλή νύχτα κι η σκέψη μου πηγαίνει στη συγχωρημένη μάνα μου.

Il diritto di prendere gli schiaffi

Siccome non litigo mai con nessuno, a volte mi metto davanti allo specchio e mi schiaffeggio da solo. Ho almeno la soddisfazione di aver fatto male a qualcuno.

Το δικαίωμα να τρως χαστούκια

Επειδή δεν τσακώνομαι ποτέ με κανένα, κάθομαι μερικές φορές μπροστά στο καθρέφτη και χαστουκίζομαι. Νοιώθω τουλάχιστο την ικανοποίηση πως πόνεσα κάποιον.

Profezie sulla pioggia

Quando piove, prevedo sempre le gocce che cadono subito dopo. Non sbaglio mai.

Προφητείες γύρω απʼ τη βροχή

`Οταν βρέχει, προβλέπω πάντα τις σταγόνες που θα πέσουν αμέσως μετά. Δεν κάνω ποτέ λάθος.

Il Don Giovanni

Finora lʼunica femmina attaccata a me è stata ed è la mia ombra. Mʼama talmente che, qualche volta, mi bacia finanche i piedi.

Ο Ντον Τζιοβάνι
Ως τώρα το μόνο θηλυκό που προσκολλήθηκε σε μένα υπήρξε και είναι η σκιά μου. Και μʼ αγαπάει τόσο πολύ που μερικές φορές μου φιλάει ακόμη και τα πόδια.

Scoperta

Più vivo e più mi accorgo di non essere io.

Ανακάλυψη

`Οσο περισσότερο ζω τόσο περισσότερο αντιλαμβάνομαι ότι δεν είμαι εγώ.

Lʼhobby

Anche se sono vivo mi esercito a morire.

Το χόμπι

Αν και είμαι ζωντανός, εξασκούμαι στο να πεθαίνω.

Storia e follia

Gli uomini fanno guerre e rivoluzioni per non perdere lʼabitudine di uccidere e di farsi uccidere in nome della giustizia.

Ιστορία και τρέλα

Οι άνθρωποι κάνουν πολέμους και επαναστάσεις για να μη χάσουν τη συνήθεια να σκοτώνουν και να σκοτώνονται στο όνομα της δικαιοσύνης.

Chi esce e chi entra

Io e il tempo cʼinganniamo a vicenda. Io tento di uscire, per sempre, da lui e lui, invece, tenta di entrare, per sempre, in me.

`Ενας μπαίνει κι ένας βγαίνει

Εγώ κι ο χρόνος κοροϊδεύουμε ο ένας τον άλλο. Εγώ προσπαθώ να βγω οριστικά απʼ αυτόν κι αυτός προσπαθεί να μπει για πάντα μέσα μου.

Il taciturno

Parlo di rado per non infastidirmi.

Ο λιγομίλητος

Σπανίως μιλάω: για να μην ενοχληθώ.

Lʼontologo

Ho la testa vuota. Posso finalmente incominciare a scrivere: la metafisica del nulla.
Ο οντολόγος

Το κεφάλι μου είναι άδειο. Επιτέλους μπορώ νʼ αρχίσω να γράφω: τη μεταφυσική του τίποτα.

Dubbio

Non riesco ancora a concepire bene il mio sistema filosofico. Ho il sospetto che alcuni
concetti usino il preservativo a mia insaputa.

Αμφιβολία

Δεν κατορθώνω ακόμη να συλλάβω το φιλοσοφικό μου σύστημα. Υποπτεύομαι πως μερικές έννοιες χρησιμοποιούν προφυλακτικό εν αγνοία μου.

Progetto per unʼopera definitiva

Ho in mente di scrivere la metafisica del silenzio. Lascerò tutte le pagine in bianco e le dedicherò a tutti i morti della terra.

Σχέδιο για ένα οριστικό έργο

Σκέφτομαι να γράψω τη μεταφυσική της σιωπής. Θα αφήσω όλες τις σελίδες λευκές και θα τις αφιερώσω σε όλους τους νεκρούς της γης.

Debitore veggente

Quando non pago, riesco sempre a leggere con chiarezza quello che i creditori pensano di me.

Οφειλέτης προφήτης

`Οταν δεν πληρώνω κατορθώνω πάντα να διαβάσω καθαρά εκείνο που σκέφτονται για μένα οι πιστωτές.

Amarezza

Mi dispiace dover morire con tanti ricordi che non sanno cosa farsene di me.

Πικρία

Λυπάμαι που θα πρέπει να πεθάνω με τόσες αναμνήσεις οι οποίες δεν ενδιαφέρονται καθόλου για μένα.

Pensiero un poʼ funebre

Chissà quante persone vive, in questo momento, mi credono morto; e quante di quelle persone, che credo ancora vive, sono già morte.

Μια σκέψη λίγο πένθιμη
Ποιος ξέρει αυτή τη στιγμή πόσοι άνθρωποι ζωντανοί πιστεύουν πως είμαι νεκρός και πόσοι απʼ αυτούς που πιστεύω ότι είναι ζωντανοί, έχουν ήδη πεθάνει.

Distrazione

Con tutto quel caldo che fa, non riesco a riscaldarmi. Forse devo essere morto e non me ne sono accorto.

Αφηρημάδα

Με όλη αυτή τη ζέστη που κάνει, δεν καταφέρνω να ζεσταθώ. `Ισως να έχω πεθάνει και δεν το κατάλαβα.

Delicatezza

Ho scritto una lettera dʼinsulti a me stesso, ma per delicatezza non lʼho firmata.

Λεπτότητα

`Εγραψα ένα γράμμα γεμάτο βρισιές στον εαυτό μου, αλλά από λεπτότητα δεν το υπέγραψα.

Gli eterni turisti

Ho saputo dal mio Angelo custode che i soldi mi pensano sempre e mi inviano tanti cordiali saluti da tutte le banche del mondo.

Οι αιώνιοι τουρίστες

`Εμαθα απʼ τον φύλακα άγγελό μου ότι τα λεφτά με σκέφτονται συνέχεια και μου στέλνουν πολλούς εγκάρδιους χαιρετισμούς από όλες τις τράπεζες του κόσμου.

Assurde pretese

Un mio amico ha sognato che io trovavo un biglietto da mille nella tasca del suo cappotto. Da sveglio, pretendeva che glielo restituissi.

Παράλογες απαιτήσεις

`Ενας φίλος μου ονειρεύτηκε ότι είχα βρει ένα χαρτονόμισμα των χιλίων στη τσέπη του παλτού του. `Οταν ξύπνησε είχε την απαίτηση να του το επιστρέψω!

Pensierino

La storia passa in me, ma io non passerò mai alla storia.

Μικρή σκέψη

Η ιστορία περνάει σε μένα, εγώ όμως δε θα περάσω ποτέ στην ιστορία.

Celeste desiderio

Quanto vorrei essere, per un istante, lʼangelo che dà la buona notte a Dio, dopo averla data a tutti i morti della terra.

Ουράνια επιθυμία

Πόσο θα ήθελα να ήμουν, για μια στιγμή, ο άγγελος που καληνυχτίζει το Θεό μετά
που καληνύχτισε όλους τους νεκρούς της γης.

Lʼospite nascosto

Mʼinterrogo e mʼinterrogo per sapere chi sono e mi risponde sempre uno che non riesco ancora a conoscere personalmente.

Ο κρυμμένος μουσαφίρης

Αναρωτιέμαι και πάλι αναρωτιέμαι ποιος είμαι εγώ και μου απαντάει συνεχώς κάποιος τον οποίο δεν μπόρεσα ακόμη να γνωρίσω προσωπικά.

I puzzoni

In Italia, e anche altrove, tutti parlano di voler concedere la libertà a tutti; ma appena uno dice, soltanto per scherzo, di voler essere libero di pensare sul serio, sono tutti pronti a denunziarlo come maniaco sessuale.

Οι βρομιάρηδες

Στην Ιταλία, αλλά κι αλλού, όλοι ζητούν να παραχωρηθεί η ελευθερία σε όλο τον κόσμο. Μόλις όμως κάποιος, έστω χάριν αστεϊσμού, λέει πως θέλει να είναι ελεύθερος να σκέφτεται στα σοβαρά, τότε οι πάντες είναι έτοιμοι να τον καταγγείλουν ως μανιακό του σεξ.

Innocenza con aggravante

Dopo aver confessato e provato di essere del tutto estraneo allʼattentato contro la Banca dʼItalia, mi hanno finalmente arrestato come sospetto. Ho detto scherzando che ero il milite ignoto per la prossima guerra.

Αθωότητα με επιβαρυντικά

Μετά που ομολόγησα και απέδειξα ότι δεν είχα απολύτως καμία σχέση με την απόπειρα στην Τράπεζα της Ιταλίας, επιτέλους με συνέλαβαν ως ύποπτο. Αστειευόμενος τους είπα ότι ήμουν ο άγνωστος στρατιώτης του προσεχούς πολέμου.

Eroismo impossibile

Ho sognato che la Patria, indignata nel vedermi invaso dalle cambiali, era pronta a morire per me. Era ora!

Απίθανος ηρωισμός

Είδα στʼ όνειρό μου ότι η Πατρίδα, αγαναχτισμένη για όλες τις συναλλαγματικές που πλημμύρισαν το σπίτι μου, ήταν έτοιμη να πεθάνει για μένα. Επιτέλους!

Forse…

Si doveva nascere vecchi e morire neonati per finire veramente in compagnia di Dio.
`Ισως…

Θα έπρεπε να γεννιόμαστε γέροι και να πεθαίνουμε νεογνά για να βρισκόμαστε πραγματικά συντροφιά με το Θεό.

Regime clericale

Ormai apro la bocca soltanto per sbadigliare.

Καθεστώς κληρικού

Τώρα πια ανοίγω το στόμα μόνο για να χασμουρηθώ.

Scelto dalla zecca

Ho fatto un bel sogno: ho visto finalmente la mia immagine stampata sulle cambiali.

Επιλεγμένος απʼ το νομισματοκοπείο

`Εκανα ένα ωραίο όνειρο: είδα επιτέλους τη φάτσα μου τυπωμένη πάνω στις συναλλαγματικές.

Pane e lavoro

Il consumismo promette a tutti pane e lavoro. Di ozio non se ne parla mai.

Ψωμί και εργασία

Ο καταναλωτισμός υπόσχεται σε όλους ψωμί και εργασία. Κανείς δε μιλάει ποτέ για τεμπελιά.

Visite brevi

Sono andato di corsa alla Banca dʼItalia a dire al cassiere: non si disturbi, stia comodo; non devo riscuotere proprio nulla. Arrivederla a presto.

Σύντομες επισκέψεις

Πήγα τρέχοντας στη Τράπεζα της Ιταλίας για να πω στο ταμία: μην ενοχλείστε, μείνετε ήσυχος, δεν έχω απολύτως τίποτα να εισπράξω. Εις στο επανιδείν σύντομα!

La rotta
Nella mia stanza, al buio, accendo un cerino. Mi fa da Stella Polare: mi guida verso il letto.

Η ρότα

Στο δωμάτιό μου, στο σκοτάδι, ανάβω ένα σπίρτο. Είναι σαν το Πολικό Αστέρι: με οδηγεί ως το κρεβάτι.

Primato

Prima dellʼuno viene lo zero, ma prima dello zero vengo io.

Πρωτείο

Πριν απʼ το ένα είναι το μηδέν. Αλλά πριν απʼ το μηδέν είμαι εγώ.

Cose serie

A un convegno di filosofia abbiamo tutti dimenticato di parlare un poʼ della vita. Ci è mancato il tempo.

Σοβαρά πράγματα

Σε ένα συνέδριο φιλοσοφίας όλοι μας ξεχάσαμε να μιλήσουμε λίγο για τη ζωή. Μας έλειψε ο χρόνος.

La verità

Dopo lunga larga e profonda meditazione, ho scoperto che la verità non è altro che una bugia presa sul serio.

Η αλήθεια

Μετά από μακρύ πλατύ και βαθύ συλλογισμό ανακάλυψα πως η αλήθεια δεν είναι άλλο παρά ένα ψέμα που παίρνουμε στα σοβαρά.

Uomo smarrito

Mi cerco da quando sono nato. Sono dunque, ancora, un uomo smarrito. Mi toccherà dare un premio a chi sarà capace di trovarmi.

Χαμένος άνθρωπος

Ψάχνω τον εαυτό μου από τότε που γεννήθηκα. Είμαι ακόμα ένας άνθρωπος χαμένος. Θα αναγκαστώ να δώσω ένα βραβείο σε εκείνον που θα μπορέσει να με βρει.

Titanica

Sono finalmente arrivato a fermare il tempo. Ho tolto le lancette al mio orologio.

Τιτάνιο

Επιτέλους κατόρθωσα να σταματήσω τον χρόνο: αφαίρεσα τους δείχτες απʼ το ρολόι μου.

Trauma

Sono andato alla tavola calda e mi sono commosso appena è apparso un pollo cotto
sul tavolo del mio vicino.

Τραύμα

Πήγα στο εστιατόριο και συγκινήθηκα μόλις εμφανίστηκε ένα ψητό κοτόπουλο στο τραπέζι του διπλανού μου.

Fiaba minima

Cʼera una volta lʼItalia. Un prete si mangiò tutto e fece un rutto.

Ελάχιστο παραμύθι

`Ηταν μια φορά η Ιταλία.. `Ενας παπάς έφαγε τα πάντα και μετά… ρεύτηκε.

Funerale dʼun oggetto fuori uso

Ho seppellito finalmente il portafogli. Non mi serviva più da tanto tempo.

Κηδεία ενός άχρηστου αντικειμένου

Επιτέλους έθαψα το πορτοφόλι μου. Από πολύ καιρό δεν με χρησίμευε πια.

Tirocinio

Non parlo che di domenica. Dal lunedì in poi comincio a ubriacarmi di silenzio. Così imparo a morire seriamente.

Μαθητεία

Μιλώ μόνο τη Κυριακή. Απʼ τη Δευτέρα και μετά αρχίζω να μεθάω με σιωπή. `Ετσι μαθαίνω να πεθαίνω στα σοβαρά.

Festino

Allʼuna esatte andrò dal piatto. Mi aspetta la coscia di pollo che ho sognato stanotte.

Τσιμπούσι

Στη μια ακριβώς θα πάω προς το πιάτο. Με περιμένει το μπούτι κοτόπουλου που ονειρεύτηκα τη περασμένη νύχτα.

Dimissioni

Basta: sono stufo. Oggi stesso scrivo a Dio. Mi dimetto da vivo e così sia.

Παραίτηση

Φτάνει! Βαρέθηκα. Σήμερα κιόλας θα γράψω στο Θεό. Παραιτούμαι απʼ τη ζωή, κι αμήν.

Motti e mottetti di R.M. Ratti
Pittore sdraiato

Λέξεις και λεξίδια του Ρ.Μ. Ράττι
Ξαπλωμένος ζωγράφος

Lo scopritore

Mi scopro piano piano per non farmi paura.

Ανακάλυψη

Ανακαλύπτομαι σιγά – σιγά για να μη φοβηθώ.

“Alle mie spalle ci sono sempre io”

«Πίσω απʼ τις πλάτες μου βρίσκομαι πάντα εγώ»

Siccome non penso affatto, mi è venuto il dubbio che io sia già morto.

Επειδή δεν σκέφτομαι καθόλου, μου μπήκε η αμφιβολία ότι είμαι κιόλας νεκρός.

Massima

Lʼipocrita chiacciera per nascondersi,il sapiente tace per scoprirsi.

Αξίωμα

Ο υποκριτής φλυαρεί για να κρυφτεί, ο σοφός σωπαίνει για να αποκαλυφθεί.

Gli scherzi del vivere

In ognuno di noi cʼè un prete, un questurino, un caporale, un generale, un tiranno, un ipocrita, un assassino, un traditore, un tradito, un inquisitore, un porco e, in fondo a tanto letame, la piuma di una colomba che stenta di volarsene. Ogni giorno è unʼoccasione che fa venir fuori uno di questi personaggi schifosi.

Τα αστεία του ζην

Μέσα σε καθένα από μας υπάρχει ένας παπάς, ένας μπάτσος, ένας λοχίας, ένας στρατηγός, ένας τύραννος, ένας υποκριτής, ένας δολοφόνος, ένας προδότης, ένας προδομένος, ένας ιεροδίκης, ένα γουρούνι και, κάτω απʼ όλη αυτή τη κοπριά, το φτερό μιας περιστεράς που δυσκολεύεται να πετάξει. Κάθε μέρα είναι και μια ευκαιρία για να βγει στην επιφάνεια ένα απʼ αυτά τα αηδιαστικά πρόσωπα.

Pretesa

Quando pretendo di avere ragione mi accorgo poi di aver pensato poco.

Απαίτηση

`Οταν απαιτώ να έχω δίκαιο, αντιλαμβάνομαι αμέσως μετά ότι δεν σκέφτηκα επαρκώς.

La distanza

Più leggo e più mi allontano da me stesso.

Η απόσταση

`Οσο πιο πολύ διαβάζω, τόσο πιο πολύ απομακρύνομαι απʼ τον εαυτό μου.

Il silenzio è dʼoro

Ho unʼombra poeta: tace sempre.

Η σιωπή είναι χρυσός

`Εχω μια σκιά-ποιητής: σωπαίνει πάντα.

Lʼurlatore

Nel sonno urlo soltanto. È lʼora della verità.

Ο φωνακλάς

Στον ύπνο ουρλιάζω μονάχα. Είναι η ώρα της αλήθειας.

Schegge
Θραύσματα

La vera vocazione di un qualsiasi Stato è quella di essere clandestinamente poliziesco.
Η αληθινή κλίση ενός οποιουδήποτε Κράτους βρίσκεται στο να είναι κρυφά αστυνομικό.

Ascolto un usignolo: sono felice di essere nato.
Ακούω ένα αηδόνι: είμαι ευτυχισμένος που γεννήθηκα.

Come uomo vivo sono ancora al brogliaccio. La morte spero mi metterà in bella copia.
`Οντας ζωντανός είμαι γραμμένος ακόμη στο πρόχειρο τετράδιο. Ελπίζω ο θάνατος να με καθαρογράψει.

In regimi di tirannia, frequento gli zoo: mi sento a mio agio.
Σε καθεστώτα τυραννίας συχνάζω τους ζωολογικούς κήπους: νοιώθω πιο άνετα.

Il genere umano si sta dimenticando. Forse non ci sono più idonei per la vita.
Το ανθρώπινο γένος λησμονεί τον εαυτό του. `Ισως να μην υπάρχουν πια άνθρωποι κατάλληλοι για τη ζωή.

Detesto il poliziotto che dubita sempre sulla mia identità.
Απεχθάνομαι τον αστυνομικό που αμφιβάλλει πάντα για τη ταυτότητά μου.

Detesto i capi che mi vorrebbero diverso.
Απεχθάνομαι τους αρχηγούς που με θέλουν διαφορετικό.

Amo la parola nuova che spinge lʼuomo alla rivolta e amo la rivolta che spinge lʼuomo a inventare uomini nuovi.
Αγαπώ τον καινούριο λόγο που ωθεί τον άνθρωπο στην εξέγερση και αγαπώ την εξέγερση που ωθεί τον άνθρωπο να εφεύρει καινούριους ανθρώπους.

Ho lʼetà che incomincia a scavarsi il silenzio per lʼultimo giorno.
Είμαι στην ηλικία που αρχίζει να σκάβει μέσα της τη σιωπή για τη τελευταία μέρα.

Gli angeli

Se gli uomini sono belve, vuol dire che da qualche parte dovranno esistere gli angeli.

Οι άγγελοι

Αν οι άνθρωποι είναι θηρία, πάει να πει ότι κάπου θα πρέπει να υπάρχουν οι άγγελοι.

Passaggio

In fondo a ogni notte passa quel Dio che non vediamo passare mai nel fondo dʼogni giorno.

Πέρασμα

Στο βάθος κάθε νύχτας περνάει εκείνος ο Θεός που δεν βλέπουμε ποτέ να περνάει στο βάθος κάθε μέρας.
I fulminati

Nei manicomi vanno a delirare ormai le creature che presero sul serio la vita e rimasero fulminate.

Οι κεραυνοβολημένοι

Στα φρενοκομεία τελικά πηγαίνουν και παραληρούν τα πλάσματα που πήραν στα σοβαρά τη ζωή και κεραυνοβολήθηκαν.

Massima

Gli uomini sanno ormai a perfezione quello che non vogliono; ma sanno male tutto quello che vogliono e fanno.

Αξίωμα

Τώρα πια οι άνθρωποι γνωρίζουν στην εντέλεια εκείνο που δεν θέλουν, αλλά γνωρίζουν πολύ άσχημα εκείνο που θέλουν και πράττουν.

Cineserie

Mao Tse Tung comincia a sognare ad occhi aperti, mentre i cinesi cominciano a vivere ad occhi chiusi.

Κινέζικα

Α Μάο Τσε Τουγκ αρχίζει να ονειρεύεται με ανοιχτά μάτια, ενώ οι κινέζοι αρχίζουν να ζουν με κλειστά τα μάτια.

Degradazione

Chi si rassegna passa da uno a zero.

Εξευτελισμός

`Οποιος παραιτείται περνάει απʼ το ένα στο μηδέν.

Comandamento I

Non voglio uccidere e non voglio essere ucciso: voglio soltanto che la morte nasca da me stesso come lʼultimo dei miei pensieri.

Εντολή Ι

Δε θέλω να σκοτώσω και δε θέλω να σκοτωθώ: θέλω μόνο ο θάνατος να πηγάσει από μένα τον ίδιο ωσάν η εσχάτη μου σκέψη.

ΙΙ

Non voglio comandare su nessuno come non voglio ubbidire a nessuno. Ho semplicemente accettato lʼordine di vivere perchè mi è stato imposto dal cuore, un giorno che non potrò mai ricordare.

II

Δε θέλω να διατάζω κανέναν όπως δε θέλω να υπακούω κανένα. Απλώς δέχθηκα τη διαταγή να ζήσω διότι η καρδιά μου το επέβαλε μια μέρα που δεν θα μπορέσω ποτέ να θυμηθώ.

La vita per me e per tutti Η ζωή για μένα και για όλους
.
Vivere, Ζωή
È fare vivere; είναι να κάνεις ζωή,
Amare, αγάπη
È fare amare: είναι να κάνεις αγάπη:
Nellʼistante στη μια στιγμή
E negli anni. και μες στα χρόνια.

Vivere, Ζωή
È anche imparare είναι και να μαθαίνεις
Ad essere να είσαι
Un uomo della terra. άνθρωπος της γης.

Amare, Αγάπη
È anche sapere είναι και να ξέρεις
Di morire να πεθάνεις
In pace con tutti. εν ειρήνη με όλο τον κόσμο.

Voglio, Θέλω,
Sempre voglio, πάντα θέλω,
Fortissimamente voglio ισχυρότατα θέλω
Essere να είμαι
Il milite ignoto ο άγνωστος στρατιώτης
dellʼamore. της αγάπης.

La mia ricchezza Τα πλούτη μου

Una nuvola in cielo `Ενα σύννεφο στον ουρανό
Un fiore in terra ένα λουλούδι στη γη
Un poʼ di vento innanzi λίγο αεράκι μπροστά μου
E due farfalle ai fianchi: και δυο πεταλούδες στα πλευρά:
Ecco la mia ricchezza. ορίστε τα πλούτη μου.

Ma sarei ipocrita Αλλά θα ήμουν υποκριτής
Se non dicessi αν δεν έλεγα
Che devo avere ότι πρέπει να έχω
Pane e libertà ψωμί και λευτεριά
Per essere un uomo, για να είμαι άνθρωπος
E vivere fra uomini. και να ζω ανάμεσα στους ανθρώπους.

R.M. Ratti
Epigrafi

Ρ.Μ. Ράττι
Επιγραφές

Per un distratto

Non riuscì mai più a ritrovarsi.

Για έναν αφηρημένο

Δεν μπόρεσε ποτέ πια να ξαναβρεθεί.

Per uno Stakanovista

Morì seduto al suo tavolo dʼozio.

Για ένα Σταχανοφίστα

Πέθανε καθισμένος στο τραπέζι της απραξίας του.

Per un filosofo

Fu rapito dalla morte mentre a sua volta rapiva le idee altrui.

Για ένα φιλόσοφο

Τον έκλεψε ο θάνατος ενώ αυτός με τη σειρά του έκλεβε τις ιδέες των άλλων.

Per un olimpionico dello sci

Entrato baldanzosamente in un ristorante di Cortina, morì scivolando sopra una buccia di banana.

Για έναν ολυμπιονίκη του σκι

Μπαίνοντας αγέρωχος σʼ ένα εστιατόριο της Κορτίνα Ντʼ Αμπέτσο, πέθανε γλιστρώντας πάνω σε μια φλούδα μπανάνας.

Per uno stitico

Avendo fatto abuso di lassativi, fu abbandonato anche dalla sua anima.

Για έναν δυσκοίλιο

`Εχοντας κάνει κατάχρηση καθαρτικών, ακόμη κι η ψυχή του τον εγκατέλειψε.

Per un banchiere

Preferì farsi tumulare nella cassaforte anziché nella tomba di famiglia.

Για έναν τραπεζίτη

Προτίμησε να τον θάψουν μέσα στο χρηματοκιβώτιο παρά στον οικογενειακό τάφο.

Per un avaro

Morì stecchito, davanti allo specchio, mentre tentava di farsi lʼelemosina.

Για ένα τσιγκούνη

`Εμεινε στο τόπο, μπροστά στο καθρέφτη, ενώ προσπαθούσε να κάνει ελεημοσύνη στον εαυτό του.

Raccomandazione

Quando sarà il momento, seppellitemi piano piano: non dite nulla. Potrebbe svegliarsi mia madre chʼè sotto terra.

Προτροπή

`Οταν θα ʽρθει εκείνη η στιγμή, θάψτε με σιγά σιγά: μη μιλήσετε. Μπορεί να ξυπνήσει η μάνα μου που ʽναι κει κάτω στο χώμα.

Lʼultimo sonnifero

Da me la morte verrà durante una notte dʼinsonnia. Sarà il mio ultimo sonnifero: quello che si prende senza il sorso dʼacqua.

Το τελευταίο υπνωτικό

Ο θάνατος θα μου ʽρθει κατά τη διάρκεια μιας νύχτας αϋπνίας. Θα είναι το τελευταίο υπνωτικό, εκείνο που παίρνουμε χωρίς τη γουλιά νερό.

Uomo presente

Più si vive su terra e più si resta assenti. Ognuno di noi si abitua a scomparire perchè nessuno ci vede. Ma appena giunge la morte, tutti si fanno vicini perchè la morte, strano, ricorda agli altri che fummo. Allora tutti si levano il cappello: si scoprono di lontano, quasi fossimo più vivi dei vivi.

Παρών άνθρωπος

`Οσο πιο πολύ ζούμε στη γη, τόσο περισσότερο είμαστε απόντες. Ο καθένας μας συνηθίζει να εξαφανίζεται γιατί κανείς δε μας βλέπει. Αλλά μόλις έρθει ο θάνατος, όλοι έρχονται κοντά γιατί ο θάνατος, παράξενο, θυμίζει στους άλλους ότι υπήρξαμε. Και τότε όλοι, από μακριά κιόλας, βγάζουν το καπέλο τους σχεδόν σαν να ήμαστε πιο ζωντανοί κι απʼ τους ζωντανούς.
—————————-
1) Μεγάλο, μνημειώδες νεκροταφείο στη Ρώμη.

Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η

Ο δρόμος του Μαρίνο ΠΙΑΤΣΟΛΛΑ(Marino PIAZZOLLA), αυτού του πνευματικού ανθρώπου της ευρωπαϊκής πολιτιστικής εκπαίδευσης, προχωράει μέσα σε θαμπάδες και λάμψεις όπως εικονίζονται στις σελίδες των πάνω από 30 τυπωμένων βιβλίων του. Είναι ακριβώς η ίδια η ζωή που του εμπνέει διάφορα επίπεδα σημασιών και του επιβάλλει μια αδιάκοπη εργασία ερμηνείας της ουσίας των πραγμάτων.
Οι προσπάθειες του να ανασυνθέσει την τομή εγώ/κόσμος τον οδηγούν στον πειραματισμό του ελεύθερου και ομοιοκατάληκτου στίχου, στη χρήση λυρικών όπως και αντιλυρικών εκφράσεων, υπερβαίνοντας έτσι τις σχολές του καιρού του (νεοερμητισμός και νεορεαλισμός) και αποτυπώνοντας το ισχυρό στίγμα της αιμάτινής του προσωπικότητας μέσα στη διαρκή επιδίωξη μιας πρωτότυπης λογοτεχνικής δημιουργίας.
Στη καταγωγή της γραφής του Πιατσόλλα βρίσκεται η αποσάρκωση του κακού στα ίχνη του Baudelaire και του Apollinaire, το esprit de finesse του αψεγάδιαστου Gide, η λυρικο-ερωτική σύνθεση του Eluard. Ο Πιατσόλλα συναρμόζει την ποιητική του με βάση την αρχιτεκτονική ιδέα του poema, του μεγάλης πνοής ποιήματος, και χρησιμοποιεί σαν δοκούς το θραύσμα και το απόφθεγμα, επειδή νοιώθει ότι πρέπει να αποζητήσει το ουσιώδες, πρέπει να αφαιρέσει το περιττό, να κατακτήσει την λακωνικότητα, να ανανεώσει, τέλος, τον κατακερματισμένο άνθρωπο επανεισάγοντας τον στα νήματα και νοήματα ενός κόσμου αινιγματικού και οδυνηρού.
Το έργο του Μαρίνο Πιατσόλλα μπορεί να κατανοηθεί μέσα σε μια τριπλή προοπτική:
1) Ποίηση αυγινή και επανιδρυτική του Εγώ. Ο ποιητής αισθάνεται την ανάγκη να επιστρέψει στην ένταση του ελληνικού λυρισμού των πηγών, χορικού και μονοδικού, ανακαλεί την παθητική αθωότητα του ειδυλλίου. Επομένως ανατρέχει στον μύθο, χωρίς όμως να τον μετατρέψει σε νοσταλγία, αλλά επικαιροποιώντας τον μες στο παρόν σαν αναζήτηση του `Αλλου.
2) Πλατωνικό πάθος του απόλυτου. Ο Πιατσόλλα είναι πεπεισμένος ότι η τέχνη είναι ένα εργαλείο αποαπαλλοτρίωσης και η ποίηση, είδικά, εκπληρώνει την αποστολή να ξανασυνδέσει το λυμένο γνέμα της αλήθειας κόβοντας τις χοντρές μεμβράνες της υποκρισίας και τα δίχτυα της σιωπής.
3) Εφεύρεση του λυρικού προσώπου και εξπρεσιονιστική στροφή. Ο ποιητικός οργανισμός του Πιατσόλλα βασίζεται στο εξής συμπέρασμα: η παράδοση να προσαρμοστεί στην διαφορετικότητα των καιρών, στις μεταβλημένες συνθήκες της ατομικής ζωής μέσα σε μια κοινωνία σε συνεχή κρίση.
Ο Μαρίνο Πιατσόλλα είναι ο συγγραφέας του ανέκφραστου. Αναθέτει τη ποίησή του σε ελάχιστα γεγονότα όπως το φως, οι μεταμορφώσεις της ημέρας, οι αλλαγές χρώματος των εποχών: φαντάσματα του πραγματικού που ο λόγος δε κατορθώνει πλέον να εικονίσει.
Το λυρικό εγώ πρόκειται να σβήσει εξουθενωμένο απʼ την ιστορία του, εγκαταλελειμμένο απʼ τη μεταφυσική, εμπαιγμένο απʼ τον θάνατο. Κρυμμένο μέσα σε μια βαθύτατη σιωπή, δε λέει ποτέ τι θα ήθελε. Μήτε η ψυχή παραμένει σταθερή, πιστή στον εαυτό της: άρρωστη ψυχή, άσπλαχνη, ασκητική, αλλόκοτη – ψυχή που πλένει τον σωματικό της ίσκιο και δεν έχει καμιά επιθυμία για ευτυχία.
Απʼ εδώ ξεκινά η ποιητική τροχιά του Πιατσόλλα, ανάμεσα στα μονοπάτια του μύθου, του ονείρου, του οράματος, για να προβάλλει τους σκοτεινούς, αρχέγονους παλμούς, τον μυστικό πυρήνα στη συνείδηση του οποίου θα ξαναποκτήσει τη κοινή ανθρώπινη οντότητα.
Πίσω απʼ την ερήμωση του ζην διαισθάνεται τα ίχνη ενός «αλλού» που πρέπει να εξερευνηθεί ώστε να ξεφορτωθεί την αιώνια εξορία της μοναξιάς. Σʼ αυτή τη κατεύθυνση ο Πιατσόλλα παραδίδει στη λογοτεχνία τη δημιουργία του ετερόνυμου-προσώπου, αληθινός διαρρήκτης της δεσπόζουσας επικύρωσης, βάζει τέλος στον στείρο μεταρομαντικό υποκειμενισμό.
Ακολουθώντας τον ηχητικό ρυθμό του διαλόγου του ο Πιατσόλλα αγκυροβολεί στο αντικειμενικό Τίποτα, το κατώφλι του οποίου δεν φοβήθηκε να περάσει αφαιρώντας τα πέπλα των υπαρξιακών ψευδαισθήσεων.
Ο δρόμος αυτού του ποιητή είναι μια προσάραξη ανάμεσα σε θάμβος και φέγγος: το περίεργο παράδοξο εκείνου που απʼ τη μια πλευρά καταφεύγει στο ανέκφραστο κι απʼ την άλλη αφήνεται σε μια υπερβολική λογοτεχνική δημιουργία. Από το 1939 ως το 1985 ορίζει τους πνευματικούς του σταθμούς στις σελίδες των τόμων ποιημάτων και πρόζας χρησιμοποιώντας τη γραφή ως αναγκαία πρόοδος, αλλά και προσωρινή στο νήμα μιας περίπλοκης καλλιτεχνικής μοίρας.
`Ετσι η ποίηση του Πιατσόλλα, μονοπάτι για την υπέρβαση της αβύσσου της συνείδησης, ζει μέσα σε αυτή την αχτίδα σκότους ανάμεσα σε λάμψεις αρνητικής θεολογίας και αβεβαιότητας του λέγειν.

Ντονάτο Ντι Στάζι