Εθνικό Κέντρο Βιβλίου
Με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη γέννηση του Γιάννη Ρίτσου, το Υπουργείο Πολιτισμού ανακήρυξε το 2009 «Έτος Ρίτσου» και ανέθεσε στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) τον επιτελικό σχεδιασμό καθώς και το συντονισμό των επετειακών δράσεων και εκδηλώσεων για τον εορτασμό του. Για το σκοπό αυτό, το ΕΚΕΒΙ συγκρότησε τον Φεβρουάριο του 2008, οργανωτική επιτροπή με πρόεδρο τη Χρύσα Προκοπάκη, φιλόλογο-συγγραφέα και μέλη τούς: Κατρίν Βελισσάρη, δ/ντρια ΕΚΕΒΙ, Γιώργη Γιατρομανωλάκη, ομοτ. καθηγητή Πανεπιστημίου Αθηνών-συγγραφέα, Ηλία Κεφάλα, ποιητή, Αγγελική Κώττη, δημοσιογράφο-συγγραφέα, Νινέττα Μακρυνικόλα, βιβλιογράφο, Πέτρο Μάρκαρη, συγγραφέα-πρόεδρο ΕΚΕΒΙ και Μίλτο Πεχλιβάνο, καθηγητή ΑΠΘ-Freie Universität Βερολίνου.
Με τη συνδρομή της επιτροπής έχει καταρτιστεί, στο πλαίσιο των οικονομικών δυνατοτήτων, ένα πρόγραμμα το οποίο συνεχώς εμπλουτίζεται σε συνεργασία και με άλλους πολιτιστικούς φορείς και οργανισμούς, προκειμένου ο εορτασμός των εκατό χρόνων από τη γέννηση του Γιάννη Ρίτσου να περιλαμβάνει ποικίλες δράσεις που θα φωτίσουν καλύτερα το έργο του «ποιητή της Ρωμιοσύνης» και συγχρόνως θα το φέρουν σε επαφή με ένα ευρύτερο κοινό, κυρίως με τους νέους, ώστε να δημιουργηθεί ένα φυτώριο νέων αναγνωστών.
Το «Έτος Ρίτσου» εγκαινιάστηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού και το ΕΚΕΒΙ την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (21 Μαρτίου) με την προβολή στίχων του ποιητή στο τραμ και το μετρό.
***
Η ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΡΙΤΣΟΥ ΤΟ 2009 ΣΤΟ ΤΡΑΜ & ΤΟ ΜΕΤΡΟ (ενεργή δράση)
Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου επέλεξε να αφιερώσει την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (21 Μαρτίου) 2009 στον Γιάννη Ρίτσο και σχεδίασε, συνεχίζοντας τη συνεργασία που εγκαινίασε το 2005 με την ΤΡΑΜ Α.Ε. και την ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε., την προβολή στίχων του ποιητή εντός των συρμών του τραμ από τις οθόνες που υπάρχουν στα βαγόνια καθώς και από τις οθόνες στις αποβάθρες των σταθμών του μετρό. Το πρόγραμμα θα συνεχιστεί για ολόκληρο το 2009. [δείτε τις αφίσες με τους στίχους της καμπάνιας]
ΤΟ ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ ΛΕΥΚΩΜΑ (υπό έκδοση)
Όπως για κάθε επετειακό έτος, πρόκειται να κυκλοφορήσει ειδικό επετειακό λεύκωμα με χρονολόγιο της ζωής του Γιάννη Ρίτσου, εργοβιογραφία, βιβλιογραφία, μελέτες, άρθρα, ανθολόγιο και πλούσιο φωτογραφικό υλικό (επιμέλεια: Χρύσα Προκοπάκη / Νινέττα Μακρυνικόλα, που σύντομα θα παραδώσουν το έργο).
Ο ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΣ ΤΟΠΟΣ (υπό ανάπτυξη)
Σχεδιάζεται η δημιουργία διαδικτυακού τόπου για τον Γιάννη Ρίτσο με στόχο την ολοκληρωμένη και άμεση πληροφόρηση ερευνητών, μελετητών, σπουδαστών αλλά και κάθε ενδιαφερόμενου. Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι η πρώτη φορά που δημιουργείται για κάποιο συγγραφέα ένας κόμβος τέτοιας πληρότητας στον οποίο θα περιλαμβάνονται χρονολόγιο, ποιητικό, πεζογραφικό και εικαστικό έργο του ποιητή, μελέτες με επιλογή βιβλιογραφίας και κριτικών κειμένων, μεταφράσεις με βιβλιογραφία και ανθολόγηση μεταφρασμένων ποιημάτων, βιβλιογραφία, πολυμεσικό υλικό με φωτογραφίες, κινηματογραφικό υλικό και μελοποιήσεις των ποιημάτων του (επιμέλεια: Μίλτος Πεχλιβάνος / έρευνα: Αγγέλα Γιώτη, που σύντομα θα παραδώσουν το έργο).
Η ΚΙΝΗΤΗ ΕΚΘΕΣΗ (διαθέσιμη)
Δημιουργία κινητής έκθεσης-αφιερώματος στον Γιάννη Ρίτσο, που συνοδεύει εκδηλώσεις στο πλαίσιο του εορτασμού, έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα του ΕΚΕΒΙ «Εκθέσεις στα Σχολεία» και θα εξακολουθήσει να περιοδεύει στη χώρα μας και στο εξωτερικό και μετά το 2009. Στόχος του ΕΚΕΒΙ είναι να δώσει κίνητρο σε πολιτιστικούς φορείς, σχολεία, βιβλιοπωλεία, έδρες νεοελληνικών σπουδών, δημοτικές βιβλιοθήκες και λέσχες ανάγνωσης να οργανώσουν εκδηλώσεις για το ευρύ κοινό φιλοξενώντας την έκθεση [έντυπο δανεισμού έκθεσης]. Η έκθεση αποτελείται από 16 ταμπλό με εργοβιογραφικά στοιχεία, εξώφυλλα βιβλίων, φωτογραφικό και αρχειακό υλικό για τη ζωή και το έργο του συγγραφέα. Την έκθεση επιμελήθηκε η Χρύσα Προκοπάκη ενώ το σχεδιασμό της ο Σταύρος Κούλας. [δείτε το εκθεσιακό υλικό]
ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ (ενεργή δράση)
Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, προκειμένου να ενθαρρύνει τη διοργάνωση εκδηλώσεων από πολιτιστικούς και άλλους φορείς για τον εορτασμό του «Έτους Ρίτσου», διαθέτει σε κάθε ενδιαφερόμενο (βιβλιοπωλεία, σχολεία, πολιτιστικά κέντρα, έδρες νεοελληνικών σπουδών, δημοτικές βιβλιοθήκες, λέσχες ανάγνωσης κ.ά.), την κινητή έκθεση-αφιέρωμα στον Γιάννη Ρίτσο που συνοδεύεται από την αφίσα του «Έτους Ρίτσου» και από ταινίες με θέμα τη ζωή και το έργο του που παραχωρήθηκαν ευγενικά από την ΕΡΤ [δείτε τον κατάλογο των ταινιών]. Τα μέλη της οργανωτικής επιτροπής συμμετέχουν ενεργά με ομιλίες και παρουσιάσεις σε πολλές από τις εν λόγω εκδηλώσεις.
ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ & ΜΟΥΣΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ (ενεργή δράση)
Στο πλαίσιο του προγράμματος εκδηλώσεων για τον εορτασμό του «Έτους Ρίτσου», η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Λακωνίας και ο Δήμος Μονεμβασίας, σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και του Υπουργείου Παιδείας προκηρύσσουν:
φιλολογικό μαθητικό διαγωνισμό που απευθύνεται στους μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου όλων των σχολείων της χώρας. Οι μαθητές καλούνται να αναλύσουν σε μία εργασία 1.200 λέξεων το ποίημα του Γιάννη Ρίτσου «Προοπτική» από τη συλλογή Μαρτυρίες. Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου συγκρότησε κριτική επιτροπή που θα εξετάσει το σύνολο των εργασιών και θα επιλέξει τις τρεις καλύτερες [δείτε την εγκύκλιο του ΥΠΕΠΘ].
μουσικό διαγωνισμό μελοποίησης μη μελοποιημένων ακόμη ποιημάτων του Γιάννη Ρίτσου που απευθύνεται σε συνθέτες που έχουν γεννηθεί μετά την 1η Ιανουαρίου 1969. Οι διαγωνιζόμενοι πρέπει να υποβάλουν πρωτότυπο και ανέκδοτο έργο διάρκειας 4-15 λεπτών οποιασδήποτε αισθητικής κατεύθυνσης γραμμένο για σόλο όργανο ή μικρό οργανικό σύνολο και μια φωνή [δείτε την προκήρυξη του διαγωνισμού].
ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΕΣ ΤΗΛΕΚΑΡΤΕΣ (κυκλοφορούν)
Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου έχει εξασφαλίσει από τον ΟΤΕ την κυκλοφορία σειράς από 12 συλλεκτικές τηλεκάρτες στις οποίες θα αναγράφονται στίχοι του Γιάννη Ρίτσου. Ενδεικτικά παραθέτουμε τους στίχους από τις συλλογές Μονόχορδα και Επιτάφιος που θα αναγράφονται στις δύο πρώτες κάρτες οι οποίες θα κυκλοφορήσουν τον Απρίλιο.
Φιλήδονο φεγγάρι, μη μου αλλάζεις τα λόγια.
ΜΟΝΟΧΟΡΔΑ, 1979
Μέρα Μαγιού μού μίσεψες, μέρα Μαγιού σε χάνω,
άνοιξη, γιε, που αγάπαγες κι ανέβαινες απάνω
Στο λιακωτό και κοίταζες και δίχως να χορταίνεις
άρμεγες με τα μάτια σου το φως της οικουμένης.
ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ, 1936
6η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Στο πλαίσιο της 6ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης (28-31/5/2009) ετοιμάζεται ειδικό αφιέρωμα στον ποιητή που θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων έκθεση επικεντρωμένη στη ζωή και το έργο του Γιάννη Ρίτσου, έκθεση βιβλίου, προβολές ταινιών και συζήτηση.
ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ «ΕΤΟΣ ΡΙΤΣΟΥ»
Πέραν των εκδηλώσεων οι οποίες εντάσσονται στο επίσημο πρόγραμμα για το «Έτος Ρίτσου», πραγματοποιούνται και πολλές ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό στο πλαίσιο του εορτασμού για τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του ποιητή. Το ΕΚΕΒΙ τις συμπεριλαμβάνει στο «ημερολόγιο» εκδηλώσεων για τον Ρίτσο που φιλοξενείται στο διαδικτυακό τόπο του δημιουργώντας έτσι ένα ενημερωμένο αρχείο των τεκταινόμενων περί του «Έτους» στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.











Καλό μήνα, φίλοι!
Κάποιες ψυχούλες ας θυμήσουν τα ποιήματα, προπάντων
τα ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου. ΟΛΑ κι όχι μόνο τα επικαιρικά!!!
Με την άδειά σας:
ΥΠΟΘΗΚΗ
Είπε: Πιστεύω στην ποίηση, στον έρωτα, στο θάνατο,
γι’ αυτό ακριβώς πιστεύω στην αθανασία. Γράφω ένα στίχο,
γράφω τον κόσμο∙ υπάρχω∙ υπάρχει ο κόσμος.
Από την άκρη του μικρού δαχτύλου μου ρέει ένα ποτάμι.
Ο ουρανός είναι εφτά φορές γαλάζιος. Τούτη η καθαρότητα
eίναι και πάλι η πρώτη αλήθεια, η τελευταία μου θέληση.
[31. ΙΙΙ.69 Κιγκλίδωμα]
Nαι! Όλα…Ιδίως τα αν-επίκαιρα…
Πίσω από τα μεγάλα μάτια, τα καμπύλα χείλια, τους βοστρύχους / ανάγλυφα στο μαλαματένιο σκέπασμα της ύπαρξής μας / ένα σημείο σκοτεινό που ταξιδεύει σαν το ψάρι / μέσα στην αυγινή γαλήνη του πελάγου και το βλέπεις / ένα κενό παντού μαζί μας
Γ.Σ.
Ως που, τέλος, / απόμεινε μια πάγχρυση μονάχα προσωπίδα, /και πίσω απ΄αυτή την προσωπίδα πρόσωπο κανένα
Γ.Ρ.
“Δεν νομίζω ότι αποτελεί εξωλογοτεχνική αντίθεση ή μικροψυχία, αν ισχυριζόταν κανείς ότι οι στίχοι του Γιάννη Ρίτσου αποτελούν κακότεχνη (παραβάλλετε το πάγχρυση με το μαλαματένια)
και ασθμαίνουσα απομίμηση ενος απλησίαστου για τις ικανότητες του Ρίτσου προτύπου-ορίου, από το οποιό υπολέιπεται, ας μου επιτραπεί να πω, οικτρά.” Νίκος Φωκάς
Μουσικές κι άλλες αηδίες εν είδει χάππενινγκ, δις ιζ δε μάρκετινγκ.
Πανούσης Τζίμης 1981
Άδειες μέρες.
Γεμάτες από γιορτές και αναμνήσεις , γιορτή πεζογραφίας και γιορτή αλλαντικών και γιορτή της μάνας.
Άρχισαν να λειτουργούν εις βάρος των τιμώμενων, για να επιβιώσουν, οι μέρες.
Η γιορτή του Ρίτσου φέρει το χρόνιο κατακάθι μαζί της και θα το πάει στην επιφάνεια για να ξαναβυθιστεί.
Και θα ανεβοκατεβαίνει, λέγοντας:
Ερώτηση: Γιατί είναι μεγάλος ποιητής;
Απάντηση: Μα γιατί είναι μεγάλος.
Με κόπο θα φτιαχτεί κι άλλο αμπαλάζ σπουδαιότητας, κι άλλη κορδέλα ταυτοσημίας που πολλαπλασιάζεται μιτωτικά.
Κι η ουσία, ανέγγιχτη.
Καλύτερα, γιατί εκείνη πρέπει να περάσει από τη βάσανο του αμετάδοτου, πόσοι μπορούν τα μεγάλα στοιχήματα να αντιμετωπίσουν.
Καλύτερα τα θεαματικά τρικ.
Παρά αναλύσεις, στοιχήματα χαμένα: Xειρουργώ την καρδιά και αφιερώνω 36 σελίδες στα γάντια latex που φοράω.
Οι μέρες στο στόχαστρο, οι ʽʼσημαίνουσεςʼʼ μέρες παρέχουν αλεξίσφαιρα στους θεατές.
Κι από τον ποιητή, αίμα.
Υ.Γ. [κυρίως κείμενο]
Ένα περιστατικό που δεν ενδιαφέρει κανέναν, γιʼ αυτό και θα το πω:
Πρώτη μέρα της νέας σχολικής χρονιάς στην Α΄ Λυκείου και μετά τα καλωσορίσματα και τις καλές προόδους, μια βόλτα στο βιβλιοπωλείο εκεί δίπλα. Μου τράβηξε το ενδιαφέρον ένα βιβλίο του Έκο με σημειώματα. ʽʼΤο καλό ρολόι δεν λέει την ώραʼʼ έλεγε, αναρωτιόταν τι μπορεί να σημαίνουν 2-3 γόπες σʼ ένα τασάκι κι άλλα τέτοια, στα οποία αφιέρωνε σελίδες.
Μʼ άρεσε έτσι όπως έγραφε –δεν μπορούσα να πω- αλλά μια αμφιβολία με βάσταγε να τ΄ αγοράσω. ʽʼΚάτι θα ξέρει παραπάνω ο Έκο να το πάρειςʼʼ, μουʼ πε ο κυρ Μανώλης του βιβλιοπωλείου χτυπώντας με τρυφερά στην πλάτη. Κι είχε δίκιο.
Πήγα και το βόλεψα στο ράφι για όταν.
Την άλλη μέρα ξαναπέρασα από το βιβλιοπωλείο. Έπιασα να διαβάζω την ΄΄Εαρινή Συμφωνία΄΄. Μόνο που δεν με πήραν τα κλάματα. Πήγα στο ταμείο κατευθείαν, σίγουρος. Α, Ρίτσος! Αναφώνησε ο γιος του κυρ-Γιάννη. Εαρινή Συμφωνία του αντέτεινα σαν να τον διόρθωνα και συνέχισα. Ρε συ Γιάννη, άλλα όμως δεν λέει ο Ρίτσος; Τι άλλα ρε; Ρίτσος δεν γράφει απʼ έξω; Ρε πλάκα μου κάνεις, έλα γιατί έχω και δουλειάʼʼ. Το πήρα κι έφυγα. Και καθώς διάβαινα την πόρτα, πρόσεξα τον κυρ-Γιάννη που παρακολουθούσε τη συζήτηση να με κοιτάει χαμογελώντας αινιγματικά, σαν να θυμήθηκε.
Κάτι θα ξέρει παραπάνω ο κυρ-Γιάννης σκέφτηκα, και έδωσα σημασία στο δρόμο μου.
Πέρασε ο καιρός και το βιβλίο το χάρισα σε μια συμμαθήτρια που ήμουνα τσιμπημένος μαζί της. Είχα βάλει μια αυτοκόλλητη ετικέτα από κείνες με τις γραμμές να συμπληρώσεις όνομα μαθητή και τάξη. ʼʼ Σʼ ευχαριστώ μου είπε εκείνη, ωραίο φαίνεται, ποιανού είναι;
Άνοιξε το και θα Δεις.ʼʼ
Από το μπ4, όση ώρα γράφω, διάλογος κολλημένος -από των Στέρεο Νόβα το 6.00 π.μ., γίνεται κορδέλα που ξετυλίγεται:
-Τι ώρα είναι;
-Κοίτα το ρολόι.
Κι αναρωτιέμαι:
Εσύ τι ρολόι έχεις;
Και μετά από τόσα χρόνια, κατευθύνομαι στο ράφι κι ανοίγω μια σελίδα του Eco: ʽʼΤο καλό ρολόι δε λέει την ώραʼʼ και διαβάζω ʽʼΤο καλοόο ρολοοόοι δεν λέεεει την ωωώ…….ʼʼ
Λάθος στο κείμενο, μπέρδεμα με τα ονόματα του κυρ’ Μανώλη και του γιου του Γιάννη. Καλά τα λάθη. Εκεί το ζουμί, πάντα.
ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΠΟΙΗΤΗ
Στη θύμησή σου τα δικά σου “Επινίκια”
“.. εδώ η Αρχή εδώ η Ποίηση κι ο Έρως
εδώ το μάμαρο και το αίμα και το πνεύμα
εδώ το βλέμμα περιηγείται από τα μέσα
την αρχιτεκτονική των αγαλμάτων
Εδώ οι ωραίοι νεκροί μπορούν να κοιμηθούν
μέσα στον ύπνο δικαιωμένοι
αγιασθήτω το όνομα του Ανθρώπου
αγιασθήτω το όνομα του κόσμου
αγιασθήτω το όνειρο και το έργο
αγιασθήτω ο Ήλιος και η Σελήνη
αγιασθήτω ο ‘Αρτος των λαϊκών αγώνων
αγιασθήτω ο ύμνος των ποιημάτων
αγιασθήτω η ενάρετη ειρήνη επί Γης και εν Υψίστοις ”
Μήπως , να κάνουμε τους στίχους καμπάνες και να σημάνουμε συναγερμό;;;
! το μάρμαρο ..και το αίμα και το πνεύμα
http://www.youtube.com/watch?v=S6lOc6zwUtc
Το δίκτυο αγαπητέ, το δίκτυο. Δεν ανταλλάζουμε γράμματα.
Προσφέρεται για πειράματα των ορίων του, ειδικά στις καλύτερες μορφές του.
Γέλασα με το σχόλιο σας.
Η εκτίμηση μου δεδομένη επίσης.
αστερίσκος: Σφολιάτας όχι, σοκολάτας όμως όλων των μορφών εννοείται.
Περίπου
Παράταιρα πράγματα παίρνει στα χέρια του- μια πέτρα,
ένα σπασμένο κεραμίδι, δυο καμένα σπίρτα,
το σκουριασμένο καρφί στον απέναντι τοίχο,
το φύλλο που μπήκε απ’ το παράθυρο, τις στάλες
που πέφτουν απ’ τις ποτισμένες γλάστρες, τ’ άχυρο εκείνο
που ‘φερε χτες ο αέρας στα μαλλιά σου,- τα παίρνει
κι εκεί στην αυλή του χτίζει περίπου ένα δέντρο.
Σ’ αυτό το «περίπου» κάθεται η ποίηση. Τη βλέπεις;
(«Μαρτυρίες, Β’» 1964- 1965)
Καλύτερα να διαχέουμε αηδία παρά καλέσματα για το σαλόνι του Παρνασσού λέγοντας: μόνο μην έρθετε με φράκο, φορέστε κατιτίς σε Χ-α-ιλφιγκερ. 🙂
Και δεν είναι ψαρεμένο τίποτας, φωτογραφία είναι απ’ το ενυδρείον της κλάβας μου, απ’ το ενυδρείον…[δήλωσα λογοτέχνης, ποιητής ή κάτι και δεν το θυμάμαι;] 🙂
Εκτός αν ψαρεύετε εσείς το Ασυνείδητο μου να σας πει τη γνώμη σας. Σας λέω μόνον τούτο, για να οπισθοχωρήσετε: Τα Ασυνείδητα, δεν εγγράφουν Θάνατον. [κι όμως!] 🙂
Και παρακαλώ πολύ μην με αποκαλείτε κλέφτη, ακούτε τι γίνεται με τις πνευματικές ιδιοκτησίες, ώρα μου είναι να τρέχω στα Δικαστήρια, που θα σας πιστέψει Κανείς. 🙂
Υ.Γ. Kάπως έτσι δεν πρέπει να’ ναι οι γιορτές; Να γελάμε να φαίνονται οι μαύρες γλώσσες μας;
Δεν αναγνωρίζουν, δεν αναγνωρίζουν σωστότερα.
Εγγράφουν μόνο το δρεπάνι και το καταχωρούν ως όργανο.
ΘΕΡΜΑ ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ!