Τέκμωρ
Γκιλοτίνα που αστράφτει κάτω από έναν τρούλο.
Σχήμα χεριού όταν αρπάζει ένα αυγό.
Κυρίως
Αποκλήρωνε. Τελείωνε.
Είμαι μέσα σʼ αυτό.
Ό,τι και να ξέρεις δεν είναι φως.
Δουλεύω το ήμισυ του παντός.
Τέκμωρ.
Αλλά όχι γνωστό.
Πισώπλατο.
Τρούλος το σχήμα χεριού για τον τρούλο.
Το αυγό αχόρταγο.
Άψε σβήσε εαυτό.
Οι διαμάχες έχουν νεκρούς.
Αναγκάζονται το μέλλον.
Άνδρος
Σαν
Όλα τα δωμάτια που πέρασα
Τα δωμάτια που πέρασα.
Τώρα είμαι μια τρύπα μέσα στη νύχτα.
Η αυλαία της οκνηρίας.
Σκέφτομαι κάποια πράγματα με κάποια
Πράγματα.
Δεν έχω λόγους.
Pilsner για τα εγκώμια.
Τα χέρια μου συνιστούν θάλασσα, φουγάρα.
Στο άψε-σβήσε μία γραμμή για κάθε ορίζοντα.
Τα στοιχεία, η επεξεργασία:
Ο βόμβος για να περάσει πάνω απ’ το νερό
Χρησιμοποιεί το πλοίο.
Ένα παραπόρτι, κάποιος μάστορας.
Συμβόλαιο με τα ετερόκλιτα.
Δεν έχω λόγο να γράφω.
Το κύμα αλμυρά γάλατα.
Σαν
Κάποιες λέξεις που έγραψα
Οι λέξεις που έγραψα.
Η γραφή είναι γεμάτη από τον ποιητή
σαν θαλάμη.
Γραφή θαλάμη :κρότος.
#
19. Απάντηση από kyriaz
Κύριε Λειβαδά ,
σας ευχαριστώ που τελικώς με παραπέμψατε στο ενδιαφέρον κείμενό σας.
Η μεταφυσική ροπή που διακρίνει τις κρίσεις και τις απόψεις σας με φέρνει πολύ μακριά από τις περισσότερες από αυτές.
Όσο το διάβαζα τόσο περισσότερο σκεφτόμουν τα λόγια του γέροντα της ακροποταμιάς….Καθόλου τυχαία,τα συνάντησα και σε σχόλιο σʼ εκείνο το ποστ (δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά,να μου δοθεί ετούτη η χάρη….)
Όπως άλλωστε συμβαίνει και με την ποιητική σας γραφίδα.
Ειδικά οι ταυτολογίες δεν ξέρω αν μπορούν να πλασαριστούν ως νέο προσωπικό-ποιητικό ιδίωμα,εμένα πάντως με απωθούν(”Σαν όλα τα δωμάτια που πέρασα
Τα δωμάτια που πέρασα.”
“Σαν κάποιες λέξεις που έγραψα
Οι λέξεις που έγραψα”.)
Μʼ άρεσε σίγουρα το εύρημα του τελευταίου (”Η γραφή είναι γεμάτη από τον ποιητή
σαν θαλάμη”. )Κατανοητό και πολύ δυνατό σαν εικόνα…
Ίσως εγώ να είμαι πολύ λίγος -συντηρητικός,για νʼ αντιληφθώ το μεγαλείο κάποιων ποιημάτων -κι αναφέρομαι γενικότερα-που άλλοι πιθανόν τόσο εύκολα αντιλαμβάνονται.
Προσπαθώ να δω τι βλέπουν οι άλλοι που εγώ δε βλέπω,πιστέψτε με.
Γιατί δε θέλω να πιστέψω πως είμαι το παιδάκι του παραμυθιού που φώναξε: “Ο βασιλιάς είναι γυμνός” 🙂
στις 11/14/2008 1:50 pm
#
20. Απάντηση από Γιάννης Λειβαδάς
Κύριε Kyriaz,
μεταφυσική στις απόψεις μου δεν υπάρχει, α) διότι κάνω λόγο για την μεταφυσική που προδίδει ο εαυτός της ποίησης, και β) δεν εκθέτω ΟΥΔΕΜΙΑ αυστηρά προσωπική άποψη για την ποίηση ή για την δυναμική του ποιητή.
Αναρωτιέμαι για την ανάγνωση που κάνατε…..
Ως προς την χρήση ταυτολογιών(!) στην δική μου γραφή, συμφωνώ πως όντως δημιουργούν απέχθεια στον ώριμο αναγνώστη. Είμαι μαζί σας.
Ως προς το “πλασάρισμα νέου προσωπικού-ποιητικού ιδιώματος” αυτό αφορά εσάς τον ίδιο και μόνο. (Ταυτολογία ξέρετε τι σημαίνει; ανήκει στο ελληνικό λεξιλόγιο: το να λέει κανείς τα ίδια πράγματα με άλλες λέξεις ή φράσεις.)
Εσείς είστε ο αποδέκτης τόσων ισχυρών μηνυμάτων άλλοι όχι. Εσείς ο πέραν του μεταφυσικού ορισμού: “Αθλητής του αδυνάτου, αοράτων θεατής, νεκροθάφτης του θανάτου μα νεκρός εκ γενετής…”.
Η γνώση είναι τζάμπα Kyriaz, η ανάγνωση, όσο κι αν μορφάζεις, όχι.
#
21. Απάντηση από kyriaz
Λατρεύω τον Ταρκόφσκι-παρ΄όλη τη μεταφυσική του,παρʼ όλη την πίστη του στο Θεό,την οποία δεν συμμερίζομαι.
Το ίδιο και τον Ελ Γκρέκο.
Σʼ αυτούς όμως υπεισέρχεται ο παράγων τέχνη-αισθητική.
Το κείμενό σας πατά σε μεταφυσικούς συλλογισμούς-δεν διεκδικεί τόσο την αισθητική απόλαυση όσο τη στοχαστική εμβάθυνση.Εκεί μένει μόνο η διαφωνία μου…τι να κάνω…
Το στιχούργημά μου που αναφέρατε απέχει μακράν κάθε “μεταφυσικής ενατένισης”-μάλλον κι εγώ τελικώς δεν γίνομαι τόσο εύκολα αντιληπτός όσο θα ήθελα…τι να κάνω…
Διέκρινα ενόχληση από την έκφραση της προσωπικής μου γνώμης…αυτήν έχω,τι να κάνω….
Ρωτήστε τον Δημήτρη Μουζάκη τι υπέφερε εδώ μέσα επειδή τόλμησε να πει κάτι που δεν άρεσε στο κοινό για τον Σαχτούρη….Αυτήν είχε….τι να έκανε…
Δεν είναι και τόσο κακό να μας χωρίζει μια άβυσσος κύριε Λειβαδά-έχει τη γοητεία του το πράγμα.
“Τώρα ξαναγυρίζω στη σιωπή μου. Παρακαλώ το Θεό, να μη με φέρει άλλη φορά σε παρόμοια ανάγκη να ξαναμιλήσω.”
στις 11/14/2008 3:50 pm
#
22. Απάντηση από Γιάννης Λειβαδάς
Κύριε Kyriaz, πρόβλημα για την όποια διαφωνία μεταξύ μας, κανένα. Ο καθένας με το νου του. Το πρόβλημα, που εξακολουθώ να λέω, δεν είναι μεταξύ μας, είναι μεταξύ αναγνώστη και κειμένου. Δεν δασκαλίζω, και ζητώ συγγνώμη αν ο τόνος μου δείχνει κάτι τέτοιο.
Παραμένω όμως σταθερός στην άποψή μου πως η ανά-γνωση δεν είναι αυτό που πολλοί νομίζουμε – απʼ αυτό ξεκινούν και προβλήματα του τύπου ταυτολογιών όπως αναφέρατε. Διαβάζονται και αλλιώς τα γραμμένα. Έξω από το Εγώ. Καθώς και με τον ίδιο τρόπο πρέπει να γράφονται.
Η όποια διαφωνία, την οποία ουδέποτε θίξαμε, έχει την δική της αξία, θα μπορούσαμε όμως να την αναφέρουμε, καταλαβαίνετε.
Για τις διαφωνίες μπαίνουμε στο Ποιείν άλλωστε.
στις 11/14/2008 4:37 pm
#
23. Απάντηση από Γιάννης Λειβαδάς
Δεν πρόκειται για την Διαφορά, πρόκειται για το Είναι, (το οποίο όταν γίνει Μη-Είναι αποκτά την Διαφορά και έχει σημασία). Όταν μου γράφετε πως “Το κείμενό σας πατά σε μεταφυσικούς συλλογισμούς-δεν διεκδικεί τόσο την αισθητική απόλαυση όσο τη στοχαστική εμβάθυνση” τι περιμένατε να σας πω; Ευχαριστώ;
Υπάρχει αγαπητέ μου υψηλότερη αισθητική απʼ αυτήν του στοχασμού του θανάτου;
στις 11/14/2008 4:46 pm
Η ‘παταφυσική (με απόστροφο) ενατένιση του εναργούς λόγου ξετινάζει τις όποιες επιβουλές του δικτατορικού ύφους της μετά-γνώσης από ανά-γνώστες κινούμενους τη διαφημιστική λαίλαπα της λογοτεχνίας. Όχι δεν υποφέρουμε με τις απόψεις μας, έστω κι αν ως “άτυχες στιγμές” μπορούν να χαρακτηριστούν κάποιες τζούφιες φωτοβολίδες (το ”κακός ποιητής” για τον Μ. Σαχτούρη μου θυμίζει το ”καλός ποιητής ο Μίλτος Σαχτούρης”, που είπε ο Γ. Σεφέρης) που σαφώς αποτελούν ταυτολογίες. Τι “καλός”, τι “κακός” στην κόλλησαν τη ρετσινιά…
Κώστας Ρεούσης
Υ.Γ. Γιάννη τα λαμβάνεις τα email που σου στέλνω;
Είναι πολύ όμορφο να ζωντανεύει η συζήτηση μερικές φορές. Εγώ προτιμώ να διαβάζω τα σχόλια και να απολαμβάνω τους στίχους.
ʽΤο κύμα αλμυρά γάλατα.
Σαν
Κάποιες λέξεις που έγραψαʼ
Γιάννη, σε χαιρετώ.
Νέο e-mail: yannislivadas@hotmail.com.
Kαι η γραφή εκτοξεύει και η αρέσκεια. Γραφή και αρέσκεια εαυτό περιέχουν.
Η “Άνδρος” του Λειβαδά με συγκίνησε. Μου λέει ότι στο νησί της καταγωγής μου περιέχεται κάτι έξω από τη διαμονή του σε αυτό: το τοπίο, το δρομάκι, το πήδημα της γριάς, τον αφανή ναύτη.
Δεν ξέρω τι εννοεί ο Λειβαδάς, παρά μόνο τι εννοεί μέσα σε μένα. Η δική μου παραμονή στην Άνδρο είναι, ταυτόχρονα, παραμονή μέσα στην προκατάληψη της ανακούφισης.
Βλέπω να το λέει:
“Ο βόμβος για να περάσει πάνω απ’ το νερό
Χρησιμοποιεί το πλοίο”
Οι αισθήσεις χρησιμοποιούν την Άνδρο για να μεθύσουν. Η Άνδρος δικαιώνεται διότι, ενώ θα μπορούσε κάθε ξέρα να είναι στη θέση της, δεν είναι. Κάποιες αισθήσεις πίνουν μεροληπτικά από αυτό το νησί. Έτσι κάνουν οι αισθήσεις. Εστιάζονται και ταυτολογούν.
Εδώ η Άνδρος γίνεται Ανδρός.
Ο ποιητής Κολόμβος.
Μα δεν είναι τόσο η Άνδρος όσο το Τέκμωρ.
1000 φύλλα του Ποιείν χρειάστηκαν για ένα τόσο δυνατό ποίημα.
Η κρίση Μουζάκη έκτακτη, βρήκε το κλειδί του άλλου ποιήματος και το έβαλε σε εισαγωγικά.
Από εκεί ξεκινούν όλα.
Κοφτοί στίχοι με προεκτάσεις -πιθανόν-
Θα τα ανακαλύψω στην πορεία -πιθανόν-
Το πρώτο όμως τρεμούλιασμα στη σκέψη ή στην καρδιά δεν μου το κατάφεραν. Αυτό τους το χρεώνω ως αναγνώστης τους.
Υ.Γ Κύριε Ντούμη διακρίνω μιαν έκσταση. Σπάνιο συναίσθημα στις μέρες μας. Το ζηλεύω. Ελπίζω στην καθαρότητά του.
Κάτι μου ψιθύρισαν αυτά τα ποιήματα αλλά δεν άκουσα καλά.
Ίσως έτσι, είναι καλύτερα.
Γιατί μόνο έτσι
Φαντάζομαι, οικειοποιούμαι, ανα-γιγνώσκω.
Αυτό που νομίζω πως άκουσα, είναι αυτό που νομίζω πως ακούω τις περισσότερες φορές.
Άκουσα οτι “Ο Θεός Πέθανε…”
Αξιότιμε κύριε Σ. Αραβανή, δεν κατανοώ, ίσως λόγω του γεγονότος πως είμαι άνθρωπος αναθρεμένος σε άλλη εποχή, τον λόγο για τον οποίο εξαντλούνται οι σχολιασμοί σε επίπεδο διαπροσωπικό των ιδίων των σχολιαστών.
Ας γράφει κάθε επισκέπτης από κάτι για τα κείμενα που παρουσιάζονται, αυτό αρκεί. Αυτό είναι όλο.
Είναι μάλλον προσβλητικό να αμφισβητείτε τα λόγια μου επιλέγοντας να θίξετε την καθαρότητα όσων εξέφρασα. Σε ποία βάση ομιλείτε;
Αρνούμαι πάντως να προκληθώ και να συζητήσω νύξεις τόσο χαμηλού επιπέδου.
Κύριε Ντούμη, δεν αμφισβητώ τα λόγια σας, απορώ και δυσπιστώ για τη μεγαλόσχημη φράση (που δεν ωφελεί κυρίως τον ποιητή) “1000 φύλλα του Ποιείν χρειάστηκαν για ένα τόσο δυνατό ποίημα.”.
Θα πρέπει ασφαλώς να έχετε ισχυρούς (ποιητικούς) λόγους για να την κοινοποιήσετε.
Αυτό είναι όλο.
Ως προς το να γράφουμε μόνο για τα κείμενα και όχι και για τα σχόλια αυτό δεν είναι στα όρια του ανοικτού διαλόγου που επιχειρείται, ούτε το εφαρμόζετε και εσείς…βλ. δικό σας σχόλιο νούμερο 8.
Όχι κύριε Αραβανή, δεν έχω κανέναν ισχυρό (ποιητικό) λόγο για ετούτη την κοινοποίηση. Δεν είμαι ποιητής. Μα είμαι υποχρεωμένος να κρίνω τα πράγματα και από την περιρρέουσα. Το ποίημα είναι μοναδικό ακόμη και μόνο γιατί σπάνια συναντάμε καλά ποιήματα πλέον.
Για τον κύριο Μουζάκη έχω να σας πω ότι συνόδευσα καθ’ άυτόν τον τρόπο την άσκηση ποιήσεως που επέδειξε κατά την ανάγνωση, όχι βεβαίως τις απόψεις του κυρίου.
Επιτέλους κύριέ μου.
Σεβαστά τα όσα λέτε και πιστεύετε. Το τόνισα από την αρχή.
Εύχομαι ολόψυχα -δεν το λέω ειρωνικά- να σας συγκινήσουν και άλλα στο μέλλον. Και να μοιραστείτε τη χαρά μαζί μας.
Συγνώμη για την παρεμβολή μου.
Καλό σας βράδυ.
Ο κ. Λειβαδάς δεν είναι χτεσυνός. Έχουμε εδώ μιαν άλλη φωνή, ένα άλλο βάθος του εγώ, καινούρια δυναμικά συστήματα σημασίας. Αναμένουμε το σύνολο σώμα των ποιημάτων, ατενίζοντας το ύψος-βάθος που δείχνουν….
….και όπως κάθε καλός βραδύκαυστος εκρηκτικός μηχανισμός, μετά την έκρηξη τίποτα δεν είναι όπως πρίν, ή απλά δεν θα μείνει και τίποτα. Ίδωμεν….
Το ρήγμα του Γιάννη Λειβαδά με το σύγχρονο υφολογικό και ιδεολογικό ευαγγέλιο της ποίσης είναι απύθμενο. ή για να μην θεωρηθεί πως είμαστε υπερβολικοί, εντελώς απρόσμενο. Στη γραφή του υπάρχει διάρρηξη από μέσα. Καταλήγει σε σκάνδαλο. Δεν “χαρίζει” όμως στον αναγνώστη καμιά δυνατότητα “μυστικής συμμαχίας” μαζί του. Αυτό δεν είναι ανεκτό από ορισμένους. Πέφτει κανείς, διαβάζοντάς τον, στην απόλυτη εγκατάλειψη, σε επιβεβαίωση που θεν μπορεί να αρθρωθεί επιπλέον λέξη. Εκεί βρίσκεται όλο το νόημα, πιστεύω, και η “δυσκολία”. Κοιτάξτε για παράδειγμα την ακολουθία με τον Μίλτο Σαχτούρη. Διαβάστε και γυρίστε μετά στη χθεσινή σελίδα του Λειβαδά – θα καταλάβετε περισσότερα.
Άλλη μια γνώμη.
Κύριε Παστάκα, καλή σας μέρα.
Aγαπητέ κύριε Μάνζελε-Pratt, δε νομίζω ότι κάθε ποιητική που δε χαρίζει, υφολογικά και φιλοσοφικά, γέφυρα μυστικής συμμαχίας στον αναγνώστη είναι υποχρεωτικώς ποιητική που διακρίνεται. Αλίμονο αν οι στίχοι γίνονται ποίημα εκ βάθους ρήγματος. Ένα ποίημα προσδιορίζει την αξία του στις συγκινησιακές αποκρίσεις των αναγνωστών του. Άλλον τρόπο-εγώ τουλάχιστον-δεν έχω υπόψη μου.
Κύριε Μουζάκη, κοιτάζω συχνά τι γράφετε και σέβομαι τις απόψεις σας, (συμφωνώ μαζί σας και περί Σαχτούρη μάλιστα). Να σας επισημάνω όμως κάτι. Τι είναι αυτό που ονομάζουμε συγκινησιακό; Ο, έστω υγειής, συναισθηματισμός; Τον Πάουντ ας πούμε, ή τον Μπέρρυμαν, πώς τον διαβάζει κανείς; Η καρδιακή επικοινωνία είναι πολύ ύστερο πράγμα. Το ποίημα αποδίδει πρωτίστως στην διάνοια – και αυτό δεν αποκλείει την παράλληλη εισαγωγή σε κάποιο καθαρό συνάισθημα.
Το βάθος το ρήγματος μιλάει, και μόνο. Αλίμονο να μιλούσε η θέασή του, ή μακρινή γνώση της ύπαρξής του….
Αυτή είναι η θεμελιώδης διαφορά ανάμεσα στην ποίηση και τη μη-ποίηση.
Δεν μιλάς “για” το ποιητικό αντικείμενο, μιλάς μέσα από το ποιητικό αντικείμενο. Αυτό ξεχωρίζει τους πραγματικούς ποιητές από αυτούς που προσπαθούν να γράψουν ποίηση.
Το βάθος του ρήγματος, η θέση στον πάτο, και ο αντίλαλος…
Ο Γιώργος ίσως και να εννοεί κάτι άλλο. Αυτό εννοώ εγώ πάντως. Την διαφορά μεταξύ συναισθηματισμού και συναισθήματος την έχω θείξει άλλωστε σε παλαιότερο κείμενο. Υπάρχουν όμως τόσα άλλα στοιχεία στην απόκρυφη περιοχή του ποιήματος τα οποία δεν εξετάζουμε πάντοτε με σύστημα.
Πολλοί από μας ίσως δεν ασχολούνται με αυτά καν.
Δεν εννοούσα ακριβώς αυτό. Αλλά με έβγαλες από τη δυσκολία να το αναφέρω αργότερα. Το σύστημα με το οποίο κρίνει και αντιλαμβάνεται κανείς ένα ποίημα είναι κι αυτό ένα ποίημα. Εάν ο κριτικός ή ο αναγνώστης δεν έχει καταστρώσει αυτήν την ποιητική “δυνατότητα” μέσα του, δεν την έχει εγκαταστήσει (σε πνεύμα, σώμα) μάλλον το πραγματικό ποίημα, ή “το ποίημα μέσα στο ποίημα” θα διαφεύγει. Απ’ αυτή την σκοπιά μιλάω.
Λοιπον, δεν μπορώ να πω πολλά γιατί σήμερα είμαι στο επίκεντρο. Ας μιλήσουν άλλοι καλύτερα. Ένα μόνο θα προσθέσω που έχει να κάνει με όλα όσα θίξαμε εδώ πέρα, από τον φίλο Kyriaz μέχρι εμένα.
Πώς διαβάζει κάποιος το:
“Σαν
Κάποιες λέξεις που έγραψα
Οι λέξεις που έγραψα.” ;
Λέω πως οι λέξεις που έγραψα είναι σαν όλες τις λέξεις που έγραψα;
Απαντώ: όχι.
Λέω πως όλα τα παραπάνω είναι σαν το φαινόμενου του “κάποιες λέξεις που έγραψα οι λέξεις που έγραψα”.
Πόσοι το διάβασαν έτσι;
καλό βράδυ.
Συμφωνώ για την “εκπαίδευση” κριτικού και αναγνώστη όμως μεγάλο μέρος της επιτυχίας ενός ποιήματος είναι να “πιάσει” το κοινό αίσθημα με άλλα λόγια ο εκλεκτισμός του δεν είναι πάντα σημάδια ανωτερότητας αλλά πιθανόν αδυναμίας του ποιητή (γενικά μιλάω)
Θεωρώ πως το πλεονέκτημα του διαδικτύου είναι αυτό: να συμμετέχει και ο ίδιος ο δημιουργός ως συν-αναγνώστης πια και όχι μόνο δημιουργός του έργου του, στο διάλογο που ανοίγεται, όχι για να αποκαλύψει τα μυστικά του αλλά για να δώσει τη δική του οπτική.
Συνεπώς χαίρομαι να διαβάζω τη γνώμη του δημιουργού, και εν προκειμένω του Γιάννη Λειβαδά.
Kύριοι, σε ό,τι με αφορά, τη λέξη συγκίνηση τη χρησιμοποιώ μακράν της καθομιλουμένης. Γνωρίζω ότι για τους περισσότερους ανθρώπους υπάρχει σαφής δυϊσμός σκέψης και συναισθήματος. Και τούτο, διότι ο περισσότερος κόσμος αγνοεί τις αναστομώσεις της σκέψης και του συναισθήματος σε επίπεδο νευροφυσιολογίας.
Συνεπώς, όταν ομιλώ για συγκίνηση, ομιλώ για κάθε σωματική (δεν υπάρχει και άλλη, ούτως ή άλλως) απόκριση εκπορευόμενη εκ ποιήματος, χρωματισμένη με το θετικό πρόσημο. Περιλαμβάνω το δέος του στοχασμού, το σκίρτημα του στήθους και τους αυξημένους καρδιακούς παλμούς, τη θερμοκρασία του σώματος, τη συμπτωματολογία του ιλίγγου.
Η διαφορά μας εντοπίζεται στο άλμα αξία-ρήγμα. Ας επιστρατεύσω παράδειγματα. Ρήγματα έχουν καταφέρει και μεμονωμένα άτομα και μεμονωμένα ποιήματα (ίσως) και κινήματα στην ποίηση. Η συμπεριφορά των αναγνωστών της ποίησης στο χώρο και το χρόνο έχει να επιδείξει κάθε είδους συμπεριφορά απέναντι στο ρήγμα (απόρριψη του κινήματος, απόρριψη κάποιων εκπροσώπων του κινήματος, χλευασμός του κινήματος στην αρχή και αποδοχή κατόπιν).
Στον Σαχτούρη αναγνωρίζω ρήγμα. Δεν αναγνωρίζω αξία. Πάνω από το ρήγμα στέκομαι επιεικώς αδιάφορος και μέσα στο ρήγμα δεν ακούω κανέναν αντίλαλο.
Σπύρο, δεν είμαι τόσο σίγουρος ότι το πλεονέκτημα που αναφέρεις είναι του διαδικτύου. Νομίζω ότι είναι-περισσότερο-κατάκτηση του δημιουργού. Και τούτο, διότι το διαδίκτυο υπάρχει για όλους τους δημιουργούς (κάπως έτσι προκύπτουν και οι 30000 επισκέψεις monthly) αλλά δεν ομιλούν όλοι-ειδικά για τα γραφτά τους. Ειδικά για αυτά.
Είναι δυνατότητα που παρέχει το διαδίκτυο και οι ζωντανές βραδιές γενικά , ανεξαρτήτως ποιος δημιουργός καταθέτει την ανάλυσή του εκτός από το δημιούργημά του και ποιος μένει μόνο στο δεύτερο-σαφώς δικαίωμά του.-
Το οτι μιλούν ελάχιστοι δεν καταργεί αυτό το πλεονέκτημα.
Μα το ρήγμα είναι η Ομιλία, το Ποίημα. Ο αντίλαλός του δεν εφευρίσκεται, απ’ αυτό δημιουργείται, από την Ποιητική ενέργεια, τη σημασία.
Αυτή είναι και η αξία. Να φτάσει η φωνή της άλλης (εγώ την λέω “κάτω”) πλευράς, η οποία είναι κύρηκας της επανιεράρχησης. Αυτό το πράγμα λέγεται ποίημα.
Τι σημαίνουν όλα τα σκιρτήματα και οι παθολογίες που αναφέρθηκαν; Αυτό το παθαίνει κανείς βλέποντας ίσως κι ένα ανοιχτό μνήμα. Είναι δυνατόν η Ποίηση να δημιουργεί επιφαινόμενα που δημιουργούν άλλα πράγματα
Θα αστειυόμαστε βέβαια…
Η δυσκολία είναι που δημιουργεί την ομιλία, το κέρδος στο ποίημα. (Τώρα μόνο μην καταλάβει κανείς πως πρέπει να γράφει “Δύσκολα” αυτό είναι άλλη ανοησία…)
“Αυτό το παθαίνει κανείς βλέποντας ίσως κι ένα ανοιχτό μνήμα. Είναι δυνατόν η Ποίηση να δημιουργεί επιφαινόμενα που δημιουργούν άλλα πράγματα
Θα αστειυόμαστε βέβαια…”
Διαφωνώ. Η ποίηση πηγάζει από τη ζωή και την πηγάζει. Συνεπώς οι αισθητικές-νοητικές απεικονίσεις της στον αναγνώστη οφείλουν να είναι ίδιες.
Κανείς δεν πιστεύω οτι εμπνέεται από το υπερπέραν.
Προσωπικά θα ήταν χαρά και τιμή μου να νιώσει ο αναγνώστης σε ένα ποίημα μου το ελάχιστο του σκιρτήματος από την εικόνα ενός μνήματος ή μιας γυμνής κοπέλας, για να θέσω τα άκρα.
Αγαπητέ Σπύρο: Όχι. Διαφωνώ κάθετα. Το γενικό αίσθημα είναι ενάντια στην ποίηση και στο ποιητικό μήνυμα. Το ποίημα πρέπει να “πιάνει”, όπως λες, το ΕΙΔΙΚΟ αίσθημα, το Μη- αίσθημα. Η πρόταση του ποιήματος είναι για άλλη κοινωνία. Αυτή που μπορεί να μεταστραφεί μέσα από αυτήν, την παρούσα. Η κοινωνία, κάτι εντελώς πλασματικό για μένα, δεν έχει επιδείξει επί του συνόλου της, ΟΥΔΕΠΟΤΕ, υψηλή κρίση για οτιδήποτε. Η ιστορία της παγκόσμιας κοινωνίας είναι μια ιστορία λαθών. Λανθασμένα όμως μεγάλα ποιήματα δεν έχουν υπάρξει, ούτε και πρόκειται. Η κοινωνία δεν ακολούθησε την Ποίηση, ακολούθησε την σκιά του εαυτού της, στην καλύτερη περίπτωση, την στυλιζαρισμένη εντοπιότητα η οποία εξακολουθεί να προσφέρει μόνον συγχωροχάρτια για όλους και για όλα. (Βλέπε τους Έλληνες νομπελίστες για παράδειγμα, και πολλούς διαβόητους των ημερών μας) Κοντεύουν να καταντήσουν την ζήση υπαρξιακό δάνειο.
Σχόλιο για το ν.31.
Τότε γιατί γράφονται τα ποιήματα; Αν είναι έτσι παρατάμε τα μολύβια και τρέχουμε στα νεκροταφεία, ή παραμένουμε εφ’ όρου ζωής στο γδύσιμο μιας όμορφης γυναίκας.
Σχετικά με την ζωή και την ποίηση γνωρίζεις πόσο το υποστηρίζω αυτό. Έγινε χαμός με τα δοκίμια….
Για υπερπέραν, ούτε λόγος βέβαια.
Σαφώς και όταν μιλώ για γενικό αίσθημα δεν εννοώ τις κιτρινιάρικες εκπομπές που καθηλώνουν τους τηλεθεατές.
Εννοώ εκείνα τα κοινά αισθήματα των ανθρώπων που κλαίνε-γελάνε-αγαπούν-χωρίζουν κατά τον ίδιο τρόπο.
Απλά η ποίηση δεν τα αντανακλά μόνο αλλά σαν φακός τα μεγεθύνει, όπως λέει και ο κύριος Μαγιακόφσκι.
Ποιο ΚΟΙΝΟ αίσθημα από το ΕΙΔΙΚΟ δεν υπάρχει, γιατί δεν υφίσταται πιο κοινή αλήθεια από την έλλειψή του στους περισσότερους. Γίνομαι κατανοητός ελπίζω.
Κάποιο γέλιο ή κάποιο κλάμα, ναι – κάθε γέλιο και κάθε κλάμα, όχι. Και δεν ακουμπώ στα media κτλ.
Τα πρώτα δύο εάν μεγεθυνθούν μπορεί να αποκτήσουν έτερη σημασία – μόνο αυτή η ποιητική μανιέρα αποδείχθηκε μπούμερανγκ. Τελείωσε πρόωρα, δεν υπάρχει λόγος να μιλάμε γιά αυτήν σήμερα.
Αγαπητέ Μίχο, είσαι τακτικός και κατέχεις. Ζώο όμως δεν αγγίζω, ούτε στέλνω άλλους να ψηλαφίσουν.
Στα περί “θεωρίας” (τα εισαγωγικά για τη δική μου) έχω προσωρινά, καθώς φαίνεται, ολοκληρώσει με τα δοκίμια (που σιχαίνομαι) και τα έχεις διαβάσει στο Ποιείν.
Συνεχίζω, καθώς τέτοιος είμαι, την ποιητική μου επιβίωση. Ο μοναδικός μου σκοπός είναι αυτός. Και σκοπός άλλων που θα μπορούσα να παρεξηγήσω δεν υπάρχει.
Να θυμόμαστε μόνο ότι μας στραβώνουν και τα φώτα, όχι μόνο το σκοτάδι.
Φιλικά.
Φίλτατε Μίχο, από το εναρκτήριο παράδειγμά σου κρατώ το επιμένον ρήμα: κρατούσε.
Όλοι κάτι κρατούσαν-αποφαίνονται, δε, βάσει της ατομικής ψηλάφισης.
Η μειονεξία του παραδείγματος αυτού, για να θυμηθώ τον Καβάφη που έθιξα προσφάτως “όμως δεν έμενε τοιούτος διόλου”, έγκειται στο ότι καταργείται το αίνιγμα. Πληροφορούμαστε από την αρχή ότι πρόκειται για ελέφαντα.
Στην πράξη, όμως, το πράγμα δε λειτουργεί έτσι, καθότι το ζήτημα αποζητά ως αίνιγμα απόκριση. Και όχι μόνον αυτό: ελέφαντας δεν υπάρχει. Αυτός που θα πει “ελέφαντας” είναι, απλώς, πλησιέστερα στην Αλήθεια.
Αν μου επιτρέπεις συμπληρώνω: πλησιέστερα στην αλήθεια του ελέφαντα.
Γιώργο, σε χαιρετώ. Κλείνω μεταφέροντας ως αποψινή τελευταία μου κουβέντα κάτι που έγραψα πιο πάνω:
“Υπάρχει αγαπητέ μου υψηλότερη αισθητική απʼ αυτήν του στοχασμού του θανάτου;”
Σας ευχαριστώ όλους.
Eγώ ευχαριστώ, Γιάννη.
ΥΓ: Το πρωί θα δοκιμάσω το ξύρισμα με νυχοκόπτη. Αν δεν κοπώ, θα φταις εσύ … 🙂
Μίχο, χαιρετώ. Αν το ουΐσκυ ήταν γλυκό, θα μου άρεσε περισσότερο.
Κοιτάζοντας προβολέα
Στα σκοτεινά προχωράμε
Η νύχτα είναι κάτι με φώς ολόγυρα αλλόμενο αλλότριο
σαν του φεγγαριού
Μας κρύβει
η Γή απο το μάτι του ήλιου
σκοτοδίνη μας
παραμιλάμε χώμα
*
Βάζω δυό σφαίρες στη
θαλάμη, η άλλη είναι ο θάνατος
*
Η ταφόπλακα δεν κάνει αργίες
βράδυ πρωί
εφαρμόζει σαν ταυτότητα από λευκό μάρμαρο -στο στενό μνήμα που έχει το σχήμα του ανθρώπου, είχε πεί η ποιήτρια
**
Το θρόισμα στη λεύκα
εγκάρσιο ρήγμα στον κορμό της
με λευκό μελάνι το τοπίο θα διαρραγεί
έρχεται ποίημα σε συναπαντά ήδη
στίχοι τεντωμένες χορδές παίζουν όλα τα πλήκτρα ασπρόμαυρα
διατείνοντα ορίζοντες
όχι νότες
Υπάρχει μιά σφαίρα στη θαλάμη ο ποιητής
ξάπλωσε πάνω στο χώμα ,φωτόχωμα
Κορυφή κύματος
αλμυρή νοτιά
νότισε προσήνεμα ρημοκκλήσια
_κάτω απ τον τρούλλο αστράφτει γκιλοτίνα
στα σταυροθόλια_
κατάμαυρα ερίφια διψασμένα γλείφουν αλάτι
ασβεστωμένων τοίχων_δεν άγγιξες το ζώο
Υπάρχουν δυο σφαίρες στη θαλάμη
Ο κύριος Πανταζής τι μας παρουσιάζει, μία εκδοχή υποδοχής του ποιητή αλά πατερναλιτέ;
Κακά ποιήματα.
Η ηλεκτρονική διεύθυνση του ποιητή πιο πάνω ισχύει πράγματι;
Καμιά πατερναλιτέ και δεν είναι ποιήματα.
Είναι ένα κοίταγμα απλά.
Φαντάζεστε τι έχει να γίνει εάν αρχίσουμε έναντι σχολίων ή παρατηρήσεων, να καταθέτουμε ο καθένας κι από ένα “ποίημα”;
Υπάρχει η δυνατότητα στην ανοιχτή σελίδα παρουσιάσων του Ποιείν, ή κάνω λάθος; Μπορούμε, πιστεύω, να γράφουμε μια κουβέντα.
Μακάρι τα ποίηματα να “γεννούν” ποιήματα, τι καλύτερο;
Οι μονολεκτικές όμως κρίσεις δεν έχουν λόγο ύπαρξης, όχι τα ποιηματα.
Άρα, ναι, αν είναι “να γράφουμε και μια κουβέντα”.
Το “κακά ποιήματα” δεν ωφελει κανέναν.
Κι όμως μπορεί να υπάρξει κέρδος απ’ αυτή τη κουβέντα. Γράφτηκε άλλωστε στο τέλος μιας πρότασης που είχε να κάνει με την έκθεσή τους στο τετράγωνο των σχολίων. Κριτική τέτοια σε άλλη περίπτωση θα ήταν ανεπίτρεπτη, βέβαια. Συμφωνώ μαζί σας.
Δεν διαφωνώ με τον Γιώργο Μάνζελο, αλλά από την άλλη αυτά δεν είναι τα “Τετράγωνα των Αστέρων” (για όσους έβλεπαν τηλεόραση το ’80 το λέω…). Ο καθένας αποφασίζει με ποιον τρόπο θέλει να εκτεθεί, παρεκτός και αν δεν αντιλαμβάνεται πως εκτίθεται συμμετέχοντας.
Δεν έχω πρόβλημα να αποδεχθώ απόκριση μέσω ποιήματος, για να το aποδείξω μάλιστα θα απαντήσω κι εγώ με ένα μικρό ποίημα που ανήκει στην επερχόμενη συλλογή.
57.
Στροφές ζεστών λέξεων
με ιδιαίτερο ενδιαφέρον
περιορίζουν τις διαστάσεις.
Πιο πολύ θαυμάζω τον Πραξιτέλη
παρά τον Ερμή.
Ώσπου η νύχτα να γίνει παρθένα
ώστε το να είναι να γράφεις.
(Στον Έκτωρα Πανταζή.)
Και βέβαια δεν είναι ένα απλό σχόλιο του ποδαριού, είναι ένας ωραίος ποιητικός σχολιασμός αυτός του κ. Έκτορα Πανταζή (σχολ.43). Το εκτιμώ. Σπανίζει. Προΰποθέτει ενδιαφέρουσα είσπραξη και αφιέρωση χρόνου στην ανάγνωση ( για να μην πω μελέτη) αναρτημένων ποιημάτων. Κι έκαμε κάτι αγαθό και κατά τη γνώμη μου επιτυχές και φυσικά όχι εύκολο. Καμιά αυτοπροβολή ούτε τάση πατερναλισμού
Εξάλλου τέτοιες τάσεις, για όσους τουλάχιστον τον γνωρίζουν, δεν συνάδουν με τον ταπεινό χαρακτήρα και την ποιητική του καθαρότητα
Κ. Πανταζή, δε σε υπερασπίζομαι, μακριά από μένα τα ελαφρά τη καρδία έστω και λόγω φιλίας λόγια, ήθελα όμως με την ευκαιρία να τονίσω
(υπενθυμίσω) πως υπάρχει κι η πτυχή του ποιητικού δαιμονίου που φυσικώ τω τρόπω αντιδρά έτσι σε μιαν ανάγνωση ποιημάτων
Το Γιάννη Λειβαδά, τον παρακολουθώ ανελλιπώς
Είναι απορίας άξιον πώς τρία τόσο ασήμαντα ποιήματα έχουν προκαλέσει αυτό τον ορυμαγδό σχολίων.
Όμως, οπωσδήποτε, οι σύγχρονοι κανόνες του marketing και του establishment, δεν αμφιβάλω, θα έχουν κάποια απάντηση… (Πότε είπατε ότι εκδίδεται η νέα μεγάλη ανθολογία του κυρίου Λειβαδά;)
Τα 53 σχόλια επιβεβαιώνουν πως τα ποιήματα είναι καλά;;;;
Κύριε Λυκοτραφίτη….. σχολιάσατε ακόμη κι εσείς και τα κάνατε 54. Θα αστειεύεστε.
Αν δεν σας αρέσουν, μπορείτε να εκφραστείτε αναλόγως. Το πεδίο ελεύθερο.
Αλλά δεν είστε μόνο αστείος, είστε και απληροφόρητος: Ετοιμάζω κάποια ανθολογία και δεν το ξέρω; Είμαι απλώς ο παραλήπτης των αποστολών. Οι ερανιστές του συγκεκριμένου πονήματος αγαπητέ μου, είναι μία ομάδα 4 ατόμων. Μήπως θέλετε να στείλετε κανένα δικό σας αντίτυπο; Προλαβαίνετε…
Εντάξει…. Λυκάκι;
Μπαίνουμε στο Ποιείν εδώ και πολύ καιρό και αν πιστεύουμε πως προσφέρει κάτι είναι γιατί εμφανίζονται μια στο τόσο κάποιοι σημαντικοί ποιητές. Είπαμε να γλιτώσουμε από τα άλλα κοράκια που και δεν ξέρουν τι ακριβώς λένε και ποιους σκοπούς έχουν με τα λογοτεχνικά τους περιοδικά. Τα πράγματα νιώσαμε ότι στένεψαν και στο Ποιείν. Και τι να πούμε όλοι εμείς που παρακολουθούμε; Άσχετα από το αν αρέσουν σε κάποιους τα ποιήματα του κυρίου Λειβαδά, είναι ένας άνθρωπος με γνωστές θέσεις και πολύ προσεκτική στάση στα πράγματα. Από την άλλη έχει εκδώσει τόσα (καλά) ποιητικά βιβλία, έχει γράψει εδώ μέσα κάμποσα πολύ χρήσιμα κείμενα, όλοι εσείς που ρίχνεται φωτοβολίδες τι έχετε να αντιπροτείνετε σε όλα αυτά; Μάλλον τίποτα. Τώρα θα παρεξηγηθείτε που τα γράφουμε αυτά;
Φοιτ. Λέσχη – lianos20@yahoo.gr
Κάποια σχόλια που σβήστηκαν εκ παραδρομής
• 56. Απάντηση από Διορθωτής
Kάποια παροράματα: Yπεύθυνος για τη δημιουργία αυτής της ανθολογίας είναι ο ποιητής Γιάννης Λειβαδάς, η επιτροπή είναι πενταμελής.
“Η δημιουργία μίας ανθολογίας σύγχρονης ελληνικής ποίησης βρίσκεται σε εξέλιξη. Όποιος ποιητής ή ποιήτρια θα ήθελε να συμπεριληφθεί σε αυτή την ανθολογία, μπορεί να αποστείλει μία ή και παραπάνω ποιητικές συλλογές με την προϋπόθεση να έχουν κυκλοφορήσει από το 1990 και ύστερα. Την τελική ευθύνη της επιλογής των ποιημάτων έχει μία πενταμελής επιτροπή η οποία θα εξετάσει κάθε ποιητική συλλογή που θα έχει σταλεί έως τις 31 Δεκεμβρίου του 2008.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αποστείλουν ταχυδρομικά τα έργα τους στον ποιητή Γιάννη Λειβαδά, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τη δημιουργία αυτής της ανθολογίας, στην διεύθυνση: Αναπαύσεως 16, Μετς 116 36, Αθήνα. Στον φάκελο να αναγράφεται υποχρεωτικά η ένδειξη: «ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ» και ανάμεσα στα στοιχεία του αποστολέα να συμπεριλαμβάνεται υποχρεωτικά ένα τηλέφωνο επικοινωνίας. Τα ονομάτων των ποιητών που θα επιλεχθούν θα δημοσιοποιηθούν στο «Ποιείν» τον Ιανουάριο του 2009.”
http://pray.pblogs.gr/2008/07/anthologia-ellhnikhs-poihshs-symmetohh.html
στις 11/17/2008 6:08 pm
• 57. Απάντηση από Γιάννης Λειβαδάς
Αν θέλετε να ανοίξουμε διάλογο ευχαρίστως. Αν έχετε κριτική να εφαρμόσετε εφαρμόστε την. Αν δεν σας πάνε οι ανθολογίες μην συμμετέχετε.
Να νομίζετε ό,τι θέλετε.
Αλλά αν πιστεύετε πως είμαι αποδέκτης των αλληλούϊα ή εμπλέκομαι σε σκοτεινές, οποιουδήποτε τύπου, διαδικασίες, όπως προαναφέρατε – καλό θα ήταν να έχετε κάτι να το αποδείξετε.
Ή ακόμη καλύτερα να μου το πείτε τετ α τετ. Αν είστε πραγματικός άνδρας και βαστάτε λόγο και τιμή πάνω σας.
Η ποίηση Λυκόφρονε σας έλλειπε!
Κρίμα.
στις 11/17/2008 6:14 pm
• 58. Απάντηση από Γιάννης Λειβαδάς
Ευτυχώς, υπάρχει και η ανάρτηση.
στις 11/17/2008 6:24 pm
• 59. Απάντηση από Γιάννης Λειβαδάς
Απόκριση στα υπόλοιπα που σχετίζονται καίρια με την ποίηση, τσιμουδιά…
Από παραπομπές, αν και είναι προς το συμφέρον μου, χορταίνουμε.
Αν κάποιοι νομίζουν πως διδάσκουν στο ανοιχτό πανεπιστήμιο του Ποιείν, να το δηλώσουν.
Αν ορισμένοι πιστεύουν πως την γλυτώνουν με χτυπήματα στον ώμο γελιούνται οικτρά.
Η Σκύλα που έκανε παρέα στη Χάρυβδη δεν βύζαινε κουτάβια.
στις 11/17/2008 6:36 pm
• 60. Απάντηση από Γιώργος Μάνζελος-Pratt
Φαίνεται τόσο καθαρά πως μία κλειστή παρέα θέλει να “προφυλάξει” το Ποιείν από κάθε εισερχόμενη ιδέα και άποψη. Αν ικανοποιεί αυτό, κρατήστε το κλειστό και να βρίσκεστε σε κάποιο σπίτι να τα συζητάτε μόνοι σας.
Δύο πράγματα συμβαίνουν, και το λέω με πικρία, ή είστε (ξέρετε ποιοι) 18χρονα, ή δεν έχετε ουδεμία σχέση με το αντικείμενο. Μα είναι στάση και σχόλια αυτά;
στις 11/17/2008 6:47 pm
#
4. Απάντηση από Βαγγέλης Ψαραδάκης
Το μη χείρον, βέλτιστον! Αυτός είναι ο λόγος, Γιώργο.
Εξάλλου, πρόκειται περί οικονομικής συσκευασίας, σε περίοδο κρίσης: τρία σε ένα!
στις 11/17/2008 5:35 pm
#
5. Απάντηση από Γιάννης Λειβαδάς
Χρειάζεται άλλος ένας ακόμη για να γίνετε “τρια”. Φόβος να καταγράψετε απόψεις.
Περί αγοραίων έχετε τουλάχιστον συνείδηση αφού δεν τολμάτε να αμφισβητήσετε τα σχόλια που έχετε αφήσει κατά καιρούς οι ίδιοι στο Ποιείν.
Ελλείψει ζωτικού χώρου ρίχνεστε μέσα στο site. Προτιμήστε τη ζωή.
Μα προσβάλλετε και τους φίλους σας που γράφουν τα δικά τους σχόλια.
Γιατί δεν προσβάλλετε εμένα καλύτερα;
στις 11/17/2008 5:51 pm
#
6. Απάντηση από ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΟΥΖΑΚΗΣ
O αξιότιμος κύριος Ψαραδάκης δεν προσβάλλει, σεμνός γαρ.
στις 11/17/2008 5:53 pm
#
7. Απάντηση από Βαγγέλης Ψαραδάκης
Δεν έχω λόγους να προσβάλλω εσάς, κύριε Λειβαδά. Ακόμη κι αν τα ποιήματά σας δεν μου αρέσουν, ακόμη κι αν τα δοκίμιά σας περί ποιήσεως με κάνουν να μιλώ όπως ένας γέροντας στην ακροποταμιά, δεν δικαιούμαι ούτε καν μπορώ να σας προσβάλλω, λόγω της απαρέσκειάς μου, ή επειδη θύμωσα ή έτσι μου κάπνισε!. Η ποίηση τα χωράει όλα… (;) Θα τσακωθούμε τώρα για το τι είναι η ποίηση, κι αν είσαι μέσα εσύ ή εγώ; Αστεία πράγματα… Όσον αφορά το “τρία”, μη φοβάστε περί της άλωσης – και με 2 λ, αν προτιμάτε. Οι απόψεις μου είναι εξίσου “επώδυνες ή ανώδυνες”, όσο και οι δικές σας. Λόγια του αέρα, “παχιά λόγια” – το αντίκρισμά τους, πιστεύω, έχει σημασία. Αν έχει… Θαυμάζω τις ψυχολογικές σας ικανότητες, αλλά μην το παρακάνετε.
Είμαι και σεμνός, κύριε Μουζάκη, όχι πάντως αυθάδης (ο Σαχτούρης δημιούργησε ένα σύμπαν) και προπάντων απερίσκεπτος. Ο καθένας έχει την πετριά του, δεν πρόκειται να επεκταθώ απόψε, μιας και -παρά τη ρητή γραπτή δήλωσή μου, κάτι μου λέει ότι θα ξαναβρεθούμε στον σχολιασμό.
Καλά να είστε και οι δύο.
ΥΓ. Όντως, εγώ φταίω, Λυκάκι (!!!) Ας όψεται και ο Άγιος, και ο Γεώργιος, και ο ΧΕΙΜΩΝΑΣ…
στις 11/17/2008 11:19 pm
#
8. Απάντηση από Γιάννης Λειβαδάς
Κύριε Ψαραδάκη και κύριε Λυκοτραφίτη.
Δεν ένιωσα κάποια προσβολή. Όταν καταλογίζει κάποιος σε κάποιον “συνομιλητή” του πως γίνεται αυλικός για να καταφέρει να βάλει ένα του ποίημα σε μια ανθολογία, δεν είναι σωστό. Εμένα το σχόλιό σας δεν με άγγιξε, όχι γιατί το απαξίωσα, αλλά γιατί ξέρω ποιος είμαι και πώς λειτουργώ – και αυτό είναι στους περισσότερους παραπάνω από γνωστό.
Εξακολουθώ,όχι απλώς ως αύριο την ίδια ώρα, να πιστεύω πως κάτω από σοβαρή παίδεψη, ούτε τα λόγια όλων μας, και φυσικά ούτε τα ποιήματά μας είναι ισάξια. Δεν απαρνιέται αυτή η αλήθεια και το ξέρετε. Ισχύει για τους πάντες, ζωντανούς και νεκρούς. Στο ξεκίνημα όμως, όπως και στην συνέχεια, η στάση σας η λεκτική, δεν φανέρωσε ανάλογη γνώση. Δεν υπήρξε καν πεποίθηση.
Λοιπόν, την ξαφνική σας μεταστροφή την εκλαμβάνω ως πλαγιοκόπηση που δεν αποκαθιστά κάτι, κι επίσης ευγένεια καθυστερημένη εισπράττω μόνον από ετοιμοθάνατους.
Ας αφήσουσε λοιπόν τα πράγματα στον δρόμο τους. Μιλάνε από μόνα τους ακόμη κι αν κάποιοι δεν τα ακούνε. Ανδρικό θα ήταν να συμπεριλάβετε όλα τα παραφερνάλια των εκδοχών σας στο επίλογο(;) της κουβέντας σας.
Και να ξέρετε, εχθρός δεν είμαι με κανέναν, όπως ούτε και διαθέσιμος για φιλολογική πλάκα.
Να είστε, και οι δύο καλά.
στις 11/18/2008 12:11 am
Λείπει εκείνο το ωραίο σχόλιο με την βροχή και το πούρο αβάνας. Ήταν προς το τέλος… κρίμα.
Σημασία έχει πως αρχίζουμε επιτέλους να βγαίνουμε από την κλεισούρα του Σεφέρη, του Ελύτη, και πολλών ακόμη που μπορεί να σημάδεψαν την ελληνική ποίηση μα πλέον τα ποιήματά τους δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τη νέα πραγματικότητα.
Αυτό είναι κέρδος!
Αγαπητέ φίλε, συμφωνώ – να βγούμε από την κλεισούρα, όπως το λες. Έχουμε ήδη βγει, ακόμη και αν δεν θέλουν να το αναγνωρίσουν σαν κατάσταση ορισμένοι.
Μόνο που χρειάζονται δύο πολύ βασικά πράγματα, δίχως αυτά δεν καταφέρνουμε τίποτα:
α) Οφείλουμε να τους έχουμε ξεκοκαλίσει, και
β) Να έχουμε το νου μας μην πέσουμε σε καινούργια σκοτεινιά.
Ωραία η πρωτοβουλία του κ. Μίχου να αναθερμάνει τους παλαιούς τρόπους και μάλιστα πετυχημένα. Να έρθουμε στο σήμερα όμως.
Η γραφή του κ. Λειβαδά μας δείχνει μία νέα κατεύθυνση στην σύγχρονη ποιητική. Αναμένουμε την παρουσιάση περισσοτέρων κειμένων.
Ευχαριστούμε όλους εσάς που διαχειρίζεστε το Ποιείν.
Καλημέρα σας.
Κύριε Λειβαδά ευχαριστώ που μου απαντήσατε. Θεωρείτε τόσο αναγκαίο να πρέπει να διαβάσει κάποιος Σεφέρη και Ελύτη, ή αναγκαστικό; Τι από τα δύο. Εσείς δείχνετε εντελώς χειραφετημένος. Συνεχίζετε να υποστηρίζετε σθεναρά τη νεότερη ελληνική ποίηση στο σύνολό της;
Μέσα στα πλαίσια της βασικής ελληνικής προπαιδείας. Οπωσδήποτε πρέπει να έχει κατάχει κανείς σε υψηλό βαθμό τους παλαιότερους ώστε να καταφέρει όχι μόνο να συνομιλήσει μαζί τους, αλλά να τους αφήσει πίσω του. Αυτή είναι και η έννοια της παράδοσης. Να μην σου παραδίδουν μόνο, αλλά κυρίως πρέπει να παραδίδεις εσύ. Ειδάλλως δεν μπορεί να υπάρξει ποίηση με κεφαλαίο Π.
Εάν δεν υπάρχει γνώση του προηγούμενου υλικού, όχι βεβαίως του μόνον του ελληνικού (που είναι από τον Αρχίλοχο κι εδώ, σε γενικές γραμμές πάντοτε, όχι τόσο υψηλού επιπέδου) αλλά του παγκόσμιου, εννοώντας στην πραγματικότητα του δυτικού κόσμου (καλώς ή κακώς αυτός είναι ο δίαυλος).
Εξάλλου ό,τι σημαντικό έχουν δώσει οι γνωστότεροι από τους έλληνες ποιητές μέσα στον εικοστό αιώνα, έχει τις ρίζες του (τεχνικά) στην αλλοδαπή.
Έγινε ένα λαθάκι πριν: εννοώ “πρέπει να κατέχει κανείς”.
Εγώ πιστεύω ότι η ποίηση του Γιάννη του Λειβαδά δεν προυποθέτει τους δήθεν κλασικούς Σολομό, Καβάφη, Σεφέρη, Ελύτη και τα λοιπά και καλά κάνει. Γιατί η πόιηση του Γιάννη Λειβαδά δεν τους έχει καμια ανάγκη. Τους αφήνει πίσω, γιατί έχει πολύ καλύτερα πρότυπα όπως τον όμηρο, τους προσωκρατικούς φιλοσοφους που ήταν και λογτέχνες στην ουσία και πάρα πολλούς αμερικάνους αλλά και ευρωπαίους αξιόλογους ποιητές, όπως τους Μπιτ και όλοι τη ροκ κουλτούρα που πολλοί άδικα την κατηγορούν. Επιτέλους ξεκολήστε από το παρελθόν!
”ώστε να καταφέρει όχι μόνο να συνομιλήσει μαζί τους, αλλά να τους αφήσει πίσω του. Αυτή είναι και η έννοια της παράδοσης. Να μην σου παραδίδουν μόνο, αλλά κυρίως πρέπει να παραδίδεις εσύ. Ειδάλλως δεν μπορεί να υπάρξει ποίηση με κεφαλαίο Π.” Ας σταθούμε σε αυτή την αποστροφή του κ. Λειβαδά -σχετικά με την ουσιαστικότερη πτυχη της Παραδοσης, για την οποία έχει άλλωστε επανηλημμένα αναφερθεί και αλλού-. Νομίζω πως αποτελεί το κλειδί για να κατανοήσουμε όλο το φάσμα της αιωνόβιας συζήτησης στην Ελλάδα περί ‘παράδοσης’, ‘ελληνικότητας’ κέντρων χαμένων ή μη. Απομένει να μετρήσουμε ποιούς δημιουργούς δεν κατασπάραξε ο διάλογος με αυτήν και ποιοί παρέδωσαν/-ίδουν και χαράζουν νέους προσανατολισμούς στην πράξη της ίδιας της γραφής.
Προς κύριο Ρομαντικό:
Περί Ομήρου, Προσωκρατικών κτλ. όλα σωστά. Μόνον να εξαιρέσουμε την ροκ κουλτούρα με την οποία δεν υπάρχουν δεσμοί. Απεναντίας απόλυτη ομοθυμία με την παράδοση της Τζαζ.
Κύριε Χαχή: θίγετε αυτό που οφείλουμε όλοι θα θίξουμε. Κατευθύνετε ολόκληρο το ποιητικό σώμα σε μία άκρως δημιουργική αυτοκριτική.
Προσωπικά παρατηρώ την ποίηση του κυρίου Λειβαδά να πορεύεται προς το Αρχέτυπο. Αυτό το διαπιστώνεις πολύ σπάνια στην Ελληνική ποίηση. Αυτή η ροπή είναι η μόνη, απ’ όσο ξέρω, που μορεί να μεταμορφώσει τον ποιητή σε Ποιητή – αυτήν την πορεία χρειάζεται να ακολουθήσουν και άλλοι. Κατ’ αυτό τον τρόπο θα αποκτήσουμε επιτέλους μία σύγχρονη ποιητική δυναμική.
Με επιβαρύνετε με αξιοσημείωτες δάφνες. Αναμείνατε να δούμε αν θα τα καταφέρει ο ποιητής πρώτα… Ας μπω στον λάκκο μου και βλέπουμε.
Επί Αρχετύπου: δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω σε απόλυτο βαθμό – ο αρχέτυπος ποιητής είναι ο μόνος που καταφέρνει να γίνει κοινωνία. Όλοι οι υπόλοιποι “στόχοι” είναι κατ’ εμέ ανούσια φιλολογία.
Αυτό που λέμε ποιητική ανανέωση. Είναι και η δική μας ανανέωση. Από ποιον εκδοτικό οίκο θα κυκλοφορήσει η νέα συλλογή “Άτη”;
Η Άτη κατά τον Όμηρο έτσι;
Ασφαλώς από τον Όμηρο. Λεπτομέρειες για την επερχόμενη συλλογή μετά από μήνες. Αυτό που γράψατε αγαπητή Μαρία Κ. για την ανανέωση ισχύει και αντίστροφα.
Το σημαντικό κύριε Λειβαδά, είναι ο ποιητής να γράφει με τέτοιο τρόπο ώστε να μην μπαίνει αυτομάτως στο “Μουσείο”. Αυτό το παρατηρούμε γενικά στους σύγχρονους και στους νεότερους. Το δικό σας “Τέκμωρ” ας πούμε, δεν θα μπορούσε να καταχωρηθεί με αυτό τον τρόπο, η αντιμετώπιση που χρειάζεται είναι να ερευνηθεί ο αισθητικός του στόχος και ο τρόπος της ιδέας που εκπέμπει. Εν ολίγοις από αυτά τα δύο πράγματα δημιουργεί το δικό του ορμητήριο ο σχολιαστής-αναγνώστης. Εφόσον το “νέο” ποίημα με την εμφάνισή του ταυτοποιείται αμέσως σε λίστα προδιαγεγνωμένων χαρακτηριστικών, παύει να αποτελεί φορέα σύγχρονων αναγκών. Ποιος μπορεί να το χρειάζεται αυτό το “ποίημα” σαν ποίημα; Συμφωνώ μαζί σας πως ασχέτως των καλών προθέσεων το ποίημα κατ’ αυτό τον τρόπο είναι απλώς μια φιλολογία.
Το σχόλιο χάθηκε (άλλο ένα από τα 4 που αναζητούνται) ας προσέξει λίγο το τεχνικό επιτελείο του Ποιείν. Μην καθόμαστε και γράφουμε αδίκως.
Το ξαναγράφω, απαντώντας για άλλη μία φορά στην κυρία Φανταράκη:
Πρόκειται μάλλον για φιλοπατρία. Αν έχει κάποιος (ποιητική) πατρίδα και όχι η πατρίδα να «τον έχει». Οι περισσότεροι φοβάμαι πως είναι εγκλωβισμένοι σε μία φαντασιακή γωνία απʼ όπου δεν υπάρχει δυνατότητα ανοιχτής επίβλεψης.
Και είναι πολλά επίσης τα προβλήματα που καθυστερούν τους αναγνώστες, τους δημιουργούς και την κριτική να αναδείξουν τα πράγματα ως έχουν.
Βασικότερο όλων αυτών των προβλημάτων είναι η άρνηση παιδείας. Ήτοι, να μην έχει κάποιος την θέληση να ξεχάσει όλα όσα γνωρίζει για να τα ξαναμάθει.
Το ποίημα προτείνει στην πραγματικότητα μία ιδέα Κόσμου. Απʼ ότι φαίνεται όμως η δική μας χώρα ταλανίζεται τελευταία από το φάσμα μιας (ποιητικής) ιδιοσυστασίας η οποία είναι διαθετημένη προσφέρει στους τάφους λουλούδια(;) μα δεν αναλαμβάνει να συντηρεί οστεοφυλάκια.
Αν μάλιστα μου επιτρέπετε και μία εντελώς προσωπική κουβέντα, μια κοινωνία χριστιανική, ή καλύτερα μια κοινωνία κατʼ αυτόν τον τρόπο θρησκευόμενη είναι χαμένη από χέρι – και η μέγιστη για μένα δυστυχία είναι να παρατηρώ τις ορδές των «χριστιανών» από τη μία, και την ακαδημαϊκή υστέρηση από την άλλη, να καταστρέφουν ριζικά αυτή τη χώρα, αφού καταστρέφουν την δημιουργικότητά της (τον Λόγο της) πρώτα.
ισι γιορι ναμασι ακι νο κουρε
Απάντηση στα σχόλια: μου αρεσαν τα ποιηματα. Με ευχαρίστησαν και με τάραξαν. Για να γραψω αυτο το απλο χρειαστηκε να τα ξαναδιαβάσω, γιατί έχουν θαφτεί από τα σχόλια.
Και διαβάζοντάς τα, έλκουν για μια ακόμη ανάγνωση, κι άλλη μία, κι άλλη.
Δεν θέλω να είμαστε όλοι κριτικοί.
Όποιος κατάλαβε,
αλλιώς ποιος ο λόγος;