Φωτογραφία από το Στάλκερ του Ταρκόβσκι
47
Έδωσε μια στην πόρτα και προσχώρησε στη μνήμη. Έξω καράβια, το λιμάνι, οι γερανοί βουλιάζαν στα θολά νερά.
Πού πήγαμε, τι κάναμε. Απʼ τις χρονολογίες έχουνε πια τα γεγονότα δραπετεύσει. Λίγο νωρίτερα, λίγο αργότερα. Το διάστημα, μπαούλο που δεν βολεύει να το κουβαλήσεις. Κι αυτά τα γράμματα μονάχα, όπου φυσάει μέσα τους ακόμα ένας ξερός αέρας και σκάνε στα πλευρά τους, κάτι αφρισμένα κύματα.
Ο ΤΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΟΣ
Επιστρέφω στον τόπο του ποιήματος, ως ιχνευτής στα ίδια μου τα χνάρια. Ο ήλιος πρωινός χαρταετός, φρεσκοχυμένη άσφαλτος και η μέρα ξεκλειδώνει τα τοπία.
Βαδίζω σαν τον Παύλο προς τη Δαμασκό, μα πάω απλώς στους Λύκους, που απόμειναν κρυμμένοι πιο ψηλά κι όπως το απόβροχο ξεραίνονται στη γούβα.
Το δάσος από χρόνια δε μιλά, έχει τραβήξει τις εικόνες σα σφουγγάρι, τα πρόσωπα όσων κάποτε περάσαν από δω, δώσανε μάχες με ληστές, σταβλίσανε σε χάνια, κατηφορίσαν μέρα σαν κι αυτή, φέραν το αίμα τους στην πόλη.
Δεν ξέρω από δέντρα ούτε από πουλιά, αργόσχολος της φύσης είμαι, που την κρατά ένα βελανίδι στην παλάμη του και ψάχνει να του σπάσει αυτό το κέλυφος, να μπει παροξυσμένος μες στη μνήμη, νʼ ακούσει τις εικόνες που σιωπούν, φωνές ατέλειωτων βουβών αιώνων, τεμαχισμένες τώρα πια, κορμοί από υλοτόμους, που τριγυρίζει έρποντας το φίδι του μυαλού.
Δεν έχει η γη κιτάπι να κρατά, μια βρύση αφήσαν μόνο, απ΄τα βουνά ξεκίνησαν να δουν τους μαχαλάδες, νʼ ακούσουν τη βοή απ΄τα νερά, να χτίσουν μοναστήρια, δέσανε στο κορδόνι της φωνής μια και μιαν άλλη γλώσσα, πήραν τα ζώα κι ήρθανε στην πόλη αγωγιάτες.
ΣΥΝΝΕΦΟ ΠΟΥ ΜΑΖΕΥΤΗΚΕΣ, βροχή και μπόρα έγινες, μικρή δεκαετία του ʼ70. Που κουβαλάς το λείψανό σου και που θα ρίξεις τα απόνερα, τώρα που μούσα ιδιωτεύεις, πνεύμα σε ένα στοιχειωμένο σπίτι και ακούς μονάχα τους τριγμούς των λέξεων από την καμινάδα του μυαλού να υψώνονται στον ουρανό μες στην απέραντη σελίδα.
ΤΩΡΑ ΕΔΩ. Αυτοί ναι οι δρόμοι, οι φλέβες και το αίμα που αρμενίζω, το κρύσταλλο της μνήμης να θαμπώνει, και λιώνουνε τα πρόσωπα σε φως ή μουσική. Λιμνάζουν τα νερά της ιστορίας, έλος που περιμένει νʼ αποξηρανθεί, βουτάς με σκάφανδρο και ψάχνεις για ναυάγια, ίσως το ίδιο ναυαγός κι εσύ, συντρίμι στο βυθό της κάθε μέρας, γίνεσαι μια φυσιογνωμία φανταστική, λες καλημέρα στην κυρία Μποβαρύ, πίνεις κρασί με τους Μπουβάρ και Πεκυσέ, μικραίνεις, δύο γραμμές μες στο μυαλό σου και η ζωή ένα ράφι να λησμονηθείς.
ΣΤΑΛΚΕΡ
Σʼ ένα βάρος γέρνουν όλα, μια κάθετος που φυγαδεύεται μέσα μας, φανάρι τρωγλοδύτου, να ψάχνει τα θεμέλια των εικόνων. Έχει όμως και ακατοίκητες πλευρές ο εαυτός μας. Απέραντες εκτάσεις που μακραίνουν κάτω από ένα χλωμό φως, Πώς να στρατοπεδεύσουνε οι σκέψεις και να στηθούν αντίσκηνα σ΄ αυτά τα μέρη, άλογα να χλιμιντρίσουνε σπιρουνισμένα, σημαίες και εμβατήρια. Δεν πρόκειται για τέτοια επιβολή. Ένα απροσδιόριστο φόντο που χυμάει όλο μαζί μέσα στο χρόνο, και περιμένει στάλκερ να το αποκρυπτογραφήσουν ή άλλους να κυλήσουνε απλώς και να χαθούν σκιές, σʼ ένα μικρό ιδιωτικό Άδη.
ΚΥΚΛΟΙ που μέσα τους χωνεύονται υλικά, κύκλοι που περιμένουν νʼ αποδράσεις. Πνίξε και κάποια ιδέα στα χορτάρια, εκμαυλισμένε ποιητή, πνίξε το πρόσωπο που βλέπεις στον καθρέφτη, και μείνε άπραγος για μια στιγμή, έτσι νʼ αναστατώσεις το άπειρο.
Ο ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΣ γεννήθηκε το 1954 στην Έδεσσα όπου και ζει. Σπούδασε Ιταλική φιλολογία στη Φλωρεντία . Το 1987 δημοσίευσε τη συλλογή Παράγραφος 1, 2. Τα κείμενα εδώ είναι από το δεύτερο βιβλίο του Ντοκυμανταίρ , εκδόσεις Δελφίνι
Δεν έχω πολλά για το Βασίλη Παπά. Ρεμβάζει στην ιστορία και πενθεί για το αχειροποίητο του ευρύτερου τόπου της παιδικής του ηλικίας, και με μια μουσικότητα στο λόγο που είναι αδύνατον να κρυφτεί στην κατά παράθεση του κειμένου.











O Tarkovsky einai o agapimenos mou skinothetis. To Stalker mia apo tis agapimenes mou tainies. H agapimeni mou tainia apo ton Tarkovsky einai i Thysia. O mystikismos tou aggizei to vathos kathe pneumatikis paradosis. Zen Buddhism, Orthodoksos hsyxasmos, dytiki mageia. O Tarkovsky mas kalei na pistepsoume ksana opws ta paidia. Mesa sto authormito, mesa sti zontania kai mesa stin apalotita tis paidikis ilikias tha vroume ksana to theiko. Mesa sto theatriko paixnidi, mesa stin ypokrisi kai ton kindyno tha vroume tin alitheia tis zois. O pezos poiitikos logos tou k. Papa aggizei me enan oraio tropo tis provlimatikes tou tarkovskikou ergou, oxi omws sto synolo tous. Auta ithela na pw gia ton Tarkovsky, pou kapoia stigmi tis zois mou me sygklonise me ti Thysia tou kai genikws me tin anazitisi tou thaumatos sta teleutaia erga tou.
Den tha ithela na adikisw ton k. Papa. Anaferomai mono se auta pou diavasa edw, kai se sxesi me tin filosofia tou Tarkovsky opws tin antilamvanomai egw.
Episis tha ithela na anaferw kai to pws antilamvanetai o Tarkovsky tin psyxiki astheneia, kai kyriws tin “trela”. Xrisimopoiw ton geniko auto oro gia na anaferthw stin nitseiki kai stin arxaioelliniki prooptiki autis tis “pathisis”. Oi psyxiatroi dinoun farmaka gia na diatiroun tin koinwniki synoxi kai tin leitourgikotita kai paragogikotita twn atomwn pou vasanizontai. O Tarkovsky omws zita mesa ston trelo to thauma tou. Tin ypervasi tis logikis. To thaumasto tis paidikotitas. As min ksexname oti sti Nostalgia o Erland Josephson einai o trelos tou xoriou. Enas mathimatikos pou anazitise to thauma mesa sto xaos tou myalou tou. Episis, sti Thysia, o protagonistis pernietai gia trelos, sigoura exei kapoia psyxologika provlimata. Alla anazita to theiko. To mynima tou “oneirou” ermineuetai sa mia protasi Zois. Einai i Zoi telika ena oneiro? Kai o thanatos ksypnima se mia alli zoi? Einai i Aiwnia Epistrofi tou Nitse, Alitheia? O Alexander afierwnetai sto theo, krata tous orkous tou kaigontas to spiti tou kai stamatontas na mila me tous allous. Thysiazei oti polytimotero exei, opws leei o idios, sto Agnosto. Kai to Agnosto ton antameivei, apokathistontas ta pragmata opws itan. Kratontas tin Elpida tou Anthropou zontani.
O Alexander omws pigainei sto psyxiatreio. Ton pianoun oi anthropoi me ta aspra kai ton kleinoun stin klouva? Giati? Einai gia kapoio logo epikindynos? Einai apla, opws mas leei i klassiki psyxiatriki, o trelos, pou dystyxws exase tin epafi me tin pragmatikotita? Pou exase to myalo tou kai ton eauto tou? I mipws einai enas mystis tou theou Dionysou? Enas samanos se erotiki periptyksi me to Ypervatiko pou anazita? Enas theomenos, enas methysmenos me ton oino tou Kosmou?
κ.Μίχο, κατά τη χθεσινή ημέρα επεσκέφθησαν το “ποιείν” 1015 άτομα…
Βλέπω ότι εδώ σβήστηκε ΚΑΙ το δικό μου σχόλιο και το αναπαράγω στο περίπου από μνήμης, γιατί το θεωρώ πολύ σημαντικό.
Λέγαμε λοιπόν για τα πλεονεκτήματα του διαδικτύου έναντι της κλασικής απαγγελίας ποίησης, και επισήμανα ότι το διαδίκτυο είναι το μόνο πλήρως προσβάσιμο μέσο για τους ανθρώπους με αναπηρίες, όπως εγώ.
Σημείωνα δε, ότι κάποιος που έχει πρόβλημα ακοής, σαν κι εμένα, δεν μπορεί να παρακολουθήσει μια απαγγελία ποίησης, εκτός αν του δώσουν γραμμένα τα ποιήματα. Πολλές φορές έχει τύχει να πάω σε απαγγελίες όπου δεν καταλαβαίνω τίποτα, και απλώς διαβάζω το βιβλίο με τα ποιήματα, αν υπάρχει.
Ελεγα επίσης ότι οι άνθρωποι με προβλήματα όρασης και με κινητικά προβλήματα δυσκολεύονται να μεταβούν στο χώρο της εκδήλωσης.
Επειδή οι στατιστικές δείχνουν ότι το 10% του πληθυσμού σε κάθε χώρα πάσχει από κάποια σοβαρή ασθένεια ή αναπηρία (πρακτικά αυτό που συνηθίζουμε να λέμε άτομα με ειδικές ανάγκες) θεωρώ ότι το διαδίκτυο είναι πολύ σημαντικό γι’ αυτό το, καθόλου αμελητέο, 10% των συνανθρώπων μας, εμού συμπεριλαμβανομένου, ως μέσο πρόσβασης στην πληροφορία γενικότερα και ειδικότερα στις πολιτιστικές εκδηλώσεις.