Εδώ: Ο Ναζίμ Χικμέτ διαβάζει το ποίημά του Kerem Gibi
Για τη ζωή
Η ζωή δεν είναι παίξε-γέλασε
Πρέπει να τηνε πάρεις σοβαρά
Τόσο μα τόσο σοβαρά
Που έτσι, να πούμε, ακουμπισμένος σʼ έναν τοίχο
με τα χέρια σου δεμένα
Ή μέσα στʼ αργαστήρι
Με λευκή μπλούζα και μεγάλα ματογυάλια
Θε να πεθάνεις, για να ζήσουνε οι άνθρωποι,
Οι άνθρωποι που ποτέ δε θα ʽχεις δει το πρόσωπό τους
και θα πεθάνεις ξέροντας καλά
Πως τίποτα πιο ωραίο, πως τίποτα πιο αληθινό απʼ τη ζωή δεν είναι.
Κλαίουσα Ιτιά
Κυλούσε το νερό
και στον καθρέφτη του γιαλίζονταν ιτιές
τα πλούσια τα μαλλιά τους λούζαν λυγερές.
Και τα σπαθιά τʼ αστραφτερά τους
χτυπώντας στους κορμούς
καλπάζαν κατακόκκινοι μες στους δρυμούς
καλπάζαν προς τη δύση
μεθύσι!…Και τότε ξάφνου
σα το πουλί το λαβωμένο
το πληγωμένο
στο φτερό του
γκρεμίστηκʼ ένας καβαλάρης
απʼ τʼ άλογό του. Δε σκλήρισε
τους άλλους που ʽφευγαν δε ζήτησε
τα βουρκωμένα μάτια του εγύρισε
μονάχα για να δει
τα πέταλα που λάμπαν.
Το ποδοβολητό εσβούσε μες στη φύση
και τʼ άλογα εχάνονταν στη δύση!Καμαρωτοί εσείς καβαλαρέοι
Ω κόκκινοι κι αστραφτεροί καβαλαρέοι
καβαλαρέοι φτερωτοί
καμαρωτοί
ωραίοι!…
Μʼ ίδιες φτερούγες πέταξη η ζωή που ρέει!Ο φλοίσβος του νερού σταμάτησε
εχάθη
οι ίσκιοι εβυθίστηκαν στου σκοταδιού τα βάθη
τα χρώματα σβηστήκαν
στα μάτια του τα πένθιμα
τα πέπλα κατεβήκαν
και της ιτιάς η φυλλωσιά
χαϊδεύει τα μαλλιά του!Μη κλαις ιτιά μου θλιβερά
και μη βαριοστενάζεις
πάνʼ απʼ τα σκοτεινά νερά
το δάκρυ μη σταλάζεις
Ω μη στενάζεις
με σφάζεις.
Ο Ανθρωπος Με Το Γαρύφαλο
Έχω πάνω στο τραπέζι μου
τη φωτογραφία του ανθρώπου
με τʼ άσπρο γαρούφαλο
που τον τουφέκισαν
στο μισοσκόταδο
πριν την αυγή
κάτω απʼ το φως των προβολέων.Στο δεξί του χέρι
κρατά ένα γαρούφαλο
που ʽναι σα μια φούχτα φως
από την ελληνική θάλασσα
τα μάτια του τα τολμηρά
τα παιδικά
κοιτάζουν άδολα
κάτω απʼ τα βαριά μαύρα τους φρύδια
έτσι άδολα
όπως ανεβαίνει το τραγούδι
σα δίνουν τον όρκο τους
οι κομμουνιστές. Τα δόντια του είναι κάτασπρα
ο Μπελογιάννης γελά
και το γαρούφαλο στο χέρι του
είναι σαν το λόγο που ʽπε στους ανθρώπους
τη μέρα της λεβεντιάς
τη μέρα της ντροπής.
Αυτή η φωτογραφία
βγήκε στο δικαστήριο
ύστερʼ απʼ τη θανατική καταδίκη.
Αυτό Είναι Όλo
ζω στη φεγγοβολή
που προχωράει
ολόγιομα τα χέρια μου
με πόθους
κι ο κόσμος είναι όμορφος πολύ
μοσκοβολάει.Τα μάτια μου λιμπίστηκαν
τα δέντρα
τα δέντρα που γιόμισαν ελπίδες
και ντύθηκαν τη πράσινη στολή
το λιόχαρο δρομάκι προχωράει
σʼ ολόδροσο χαλί
κι απʼ το φεγγίτη με καλεί
στις πράσινες νησίδες.Κι ούτε μυρίζομαι τα φάρμακα
τʼ αναρρωτήριο πια δε βρωμάει
-θʼ ανοίξουν τα γαρούφαλα
η ώρα η καλή-Τι τάχα αν είσαι φυλακή;
Να μη λυγάς!
αυτό είνʼ όλο.
Δεν είναι άλλη συμβουλή.
Για Τα Τραγούδια Μου
Δεν έχω πήγασο με σέλαν αργυρή
ούτε και πόρους
-όπως τους λενʼ- αδήλους
δεν έχω μήτε γη
μια σπιθαμή
μονάχα ένα ποτηράκι μέλι
σα να ʽναι φλόγα λαμπερή.Αυτό είναι το βιος μου
κι είναι και για τους φίλους
κι ενάντια σʼ όλους τους εχθρούς
εντός μου
φυλάγω αυτόν τον πλούτο μου
ένα ποτήρι μέλιΥπομονή, συντρόφοι, υπομονή
και θα ʽρθει μέρα η τρανή
ναι θα ʽρθει!
-Σʼ αυτούς που ʽχουν το μέλι θε να ʽρθει
η μέλισα η μια
απʼ τη Βαγδάτη.
Μπράβο, πολύ καλή εγγραφή.
Καλό Σ/Κ
εγραψα κατι πριν λιγο. χρησιμοποιησα κ τον ωραιον Χικμετ.
Polyʼs Art. το παραμυθι με τα χρωματα
Πόλυ,
ειπες: ευχαριστω,
μετα απο λιγο ενα αλλο ευχαριστω, ενα ναʼσαι παντα καλα,
σαν ένα βαζο με λουλουδια,
που μου εφερες στο γραφειο εδώ που εγραφα.
« εχεις τα πινελα,
εχεις τα χρωματα,
ζωγραφισε τον παραδεισο κ μπες μεσα»
Νικος Καζαντζακης.
Nazim Hikmet – “Ας δώσουμε τον κόσμο στα παιδιά”
Ας δώσουμε τον κόσμο στα παιδιά έστω και για μια μέρα
ας τον δώσουμε να παίξουν σαν ένα πολύχρωμο μπαλόνι
να παίξουν τραγουδώντας ανάμεσα στʼ αστέρια
ας δώσουμε τον κόσμο στα παιδιά
σαν ένα τεράστιο μήλο, σαν ψίχα ολόζεστου ψωμιού
να χορτάσουν μια μέρα τουλάχιστον
ας δώσουμε τον κόσμο στα παιδιά
να μάθει έστω και για μια μέρα ο κόσμος τη φιλία
τα παιδιά θα πάρουν απʼ τα χέρια μας τον κόσμο
θα φυτέψουν αθάνατα δέντρα.
Εφτιαξε κ την πεμπτη κεραμικη κορνιζα- εικονα. Πλεον η σειρα ηταν ετοιμη. Ειναι εργα διαστασεων 20Χ20 ποντους, που αποτελουνται απο κεραμικο υλικο, κ καθε μια απο αυτες εχει την δικη της ζωγραφια. Μοιαζουν με πινακες, ζωγραφιές, με ομορφα φανταχτερα χρωματα σαν παστελ. Εχουν δερματινο λουρι κ μπορει να κρεμαστουν σαν καδρακι στον τοιχο. Η καλλιτέχνης τοποθετησε κ τις πεντε μαζι σαν συνολο ενός εργου.
Οι πινακες, ειναι γενικα ιδεες, που εχουν παρει μορφη κ σχημα. Οι πεντε αυτές ομορφες ζωγραφιες μας δειχνουν την θαλασσα, εχουν σπιτια, βαρκες, καραβακια, βουνα, δεντρα, σπιτια, πουλια, ανεμομυλους, ένα ουρανο με αστερια κ φεγγαρι. Ολα αυτα ειναι το φοντο, ο καμβας, που πανω της θα παρει σαρκα κ οστα η ιστορια που ακολουθει:
Η γιαγια αρχισε να ξετυλιγει το νημα απο την ανέμη,
κ αυτή άρχισε να γυριζει αργα κ να τριζει. Τα παιδια που ηταν μαζεμενα γυρω της, εβαλαν αυτι κ με ενα σαλτο μπηκαν ολοι μαζι στο λουνα παρκ. Ηταν ένα διαστημικο οχημα. Η γιαγια σημειωσε κατι στον διαστημικο χαρτι, σημειωσε ενα μικρο σημειο, κ το διαστημοπλοιο ξεκινησε το ταξιδι του. Σε δυο λεφτα ειχαν φτασει εκει. Ηταν ενας παραδεισος.
-Παιδια μου, ειπε η γιαγια, ο πλανητης ονομαζεται Art , Tεχνη. Θαυμαστε τον!
Η γιαγια δεν ηταν μια συνηθισμενη γιαγια, εμοιαζε περισσοτερο με μαγισσα, κ της εδωσαν κ ένα ομορφο ονομα. Σοφια.
Τα παιδια ολη μερα επαιζαν στον ομορφο πλανητη. Εμοιαζε τοσο με την γη μας κ ακομα πιο ομορφος.
Ο Σακης , ο Μακης, ο Κωστας, ο Πανος, ο Χριστος, ο Ηλιας, ο Εκτορας, ο Κυριακος, ο Βασιλης, η Μαρουλα , η Αγγελικη, η Ειρηνη, η Φροσω, η Γιαννα, η Μελπω, η Νικη, η Ευανθια κ η Σπυριδουλα,
αφου κουραστηκαν απο το παιχνιδι·
μια ομορφη κουραση,
οπως οταν γυριζεις απο την θαλασσα, κ το βραδυ κλεινουν τα ματια σου με μια χαλαρη ηρεμη κουραση. Δεν ειναι η κουραση της καθημερινοτητας, δεν ειναι το αγχος να προλαβεις κατι,
αυτη η κουραση ειναι μια παραδοση ανευ ορων στην αγκαλια της μαμας,
οταν τα ορια, τα συνορα, μεταξυ υπνου κ ξυπνιου εξαφανιζονται,
οταν η πραγματικοτητα αναμειγνύεται με το ονειρο.
Τα παιδια ηλθαν γυρω απο την γιαγια εκστασιασμένα κ κουρασμενα απο το παιχνιδι, κ όλα ειχαν μια απορια:
-Πολύ ομορφος γιαγια αυτος ο πλανητης όμως δεν ειδαμε κανεναν. Ειμασταν μονοι μας. Αραγε πως θα μοιαζουν οι εξωγηινοι οταν θα τους συναντησουμε;
Η γιαγια χαμογελασε, κ μεχρι να ξεστομισει την απαντηση της, τα παιδια ειχαν κοιμηθει,
κ που οταν την ξεστομιζε οι μονοι που ακουσαν την απαντηση ηταν αυτα τα πεντε καδρα κρεμασμενα στον τοιχο,
της γκαλερί «Polyʼs Art».
-Λειπει ο ανθρωπος. Απο αυτή την γιορτη λειπει ο ανθρωπος, ειπε η γιαγια,
Κ δεν ηταν μια απαντηση με πόνο, δεν ειχε κανενα σφίξιμο στην καρδια. Ηταν μια απαντηση, σαν μια έκλειψη Ηλιου. Το φαινομενο που η σεληνη μπαινει μπροστα απο τον ηλιο κ τον κρυβει, κ ολα τα ζωα τρομαζουν κ τρεχουν δεξια κ αριστερα.
Η Γιαγια κοιταξε το φαινομενο. Ακριβως η σεληνη σκεπαζε ολον τον ηλιο. Περιμενε για λιγο, κ μετα Αυτος μπηκε δυναμικα στο σταδιο,
σαν ενας μαραθωνοδρόμος.
Τα πεντε καδρακια, αυτα τα κεραμικα καδρακια, αυτές οι ομορφες εικονες τους κοσμου μας,
κοιταξαν τον επισκεπτη.
-Σας αρεσαν αυτά τα καδρακια; ρωτησε η καλλιτέχνης.
– Ναι. Ειναι πολύ ομορφα.
Τωρα ειναι σε καποιο παιδικο δωματιο κ τα πεντε μαζι. Βρισκονται στο πιο καταλληλο μερος.
ο ηλιος ετοιμαζεται να μπει στο σταδιο.
η ιστορια ειναι αφιερωμενη στην Πόλυ, την γυναικα με την ομορφη καρδια, με εκτιμηση Σωκρατης.
σημ: το βιντεο ειναι ενα ορατοριο αφιερωμενο στο Ναζιμ Χικμετ. Ενας υμνος στην ζωη.
Γιὰ τὴ ζωή. Ναζιμ Χικμετ
(ἀπόδοση: Γιάννης Ρίτσος)
Ἡ ζωὴ δὲν εἶναι παῖξε-γέλασε
Πρέπει νὰ τήνε πάρεις σοβαρά,
Ὅπως, νὰ ποῦμε, κάνει ὁ σκίουρος,
Δίχως ἀπ᾿ ὄξω ἢ ἀπὸ πέρα νὰ προσμένεις τίποτα.
Δὲ θά ῾χεις ἄλλο πάρεξ μονάχα νὰ ζεῖς.
Ἡ ζωὴ δὲν εἶναι παῖξε-γέλασε
Πρέπει νὰ τήνε πάρεις σοβαρὰ
Τόσο μὰ τόσο σοβαρὰ
Ποὺ ἔτσι, νὰ ποῦμε, ἀκουμπισμένος σ᾿ ἕναν τοῖχο
μὲ τὰ χέρια σου δεμένα
Ἢ μέσα στ᾿ ἀργαστήρι
Μὲ λευκὴ μπλούζα καὶ μεγάλα ματογυάλια
Θὲ νὰ πεθάνεις, γιὰ νὰ ζήσουνε οἱ ἄνθρωποι,
Οἱ ἄνθρωποι ποὺ ποτὲ δὲ θά ῾χεις δεῖ τὸ πρόσωπό τους
καὶ θὰ πεθάνεις ξέροντας καλὰ
Πὼς τίποτα πιὸ ὡραῖο, πὼς τίποτα πιὸ ἀληθινὸ
ἀπ᾿ τὴ ζωὴ δὲν εἶναι.
Πρέπει νὰ τηνε πάρεις σοβαρὰ
Τόσο μὰ τόσο σοβαρὰ
Ποὺ θὰ φυτεύεις, σὰ νὰ ποῦμε,
ἐλιὲς ἀκόμα στὰ ἑβδομῆντα σου
Ὄχι καθόλου γιὰ νὰ μείνουν στὰ παιδιά σου
Μὰ ἔτσι γιατὶ τὸ θάνατο δὲ θὰ τόνε πιστεύεις
Ὅσο κι ἂν τὸν φοβᾶσαι
Μὰ ἔτσι γιατί ἡ ζωὴ θὲ νὰ βαραίνει
πιότερο στὴ ζυγαριά.
https://www.youtube.com/watch?v=nPYwsjlof20