ΑΡΓΟΝΑΥΤΕΣ
(Από το έπος του μετανάστη)
Τα πρώτα μας ταξίδια ήτανε στη θάλασσα του πόνου,
τότε που σφεντονίζαμε κραυγές στα υψώματα της νειότης,
τότε που νιώθαμε τον παιδεμό της μάνας στη φτωχή μας γη
κιʼ όλο αγναντεύαμε το δέρας το χρυσό στις ξώπορτες τʼ αγνώστου.
Κιʼ ήρθε το πλήρωμα του χρόνου,
και την Αργώ σαλπάραμε στου Ωκεανού τις στράτες,
ακούοντας ολονυχτίς τους αναστεναγμούς του Ντόν Κολόμπο.
Κιʼ ως απλωθήκαμε στης Κολχίδας την απέραντη γη
άλλαξε η Μήδεια πρόσωπο κιʼ έγινε τυραννίστρα μηχανή.
Στα ρέστωραντς, τις ατέλειωτες ώρες της πάλης,
είδαμε τα μύρια πρόσωπα της χώρας να διαβαίνουν το μέλλον.
Τα πρωινά, πέρα από τα τζάμια τα θαμπά,
είδαμε το αυστηρό πρόσωπο του Λίνκολν να οδηγεί τη φάλαγγα των αέργων.
Περπατήσαμε σʼ όλα τα ντάουν τάουνς, όλες τις ώρες του χρόνου.
Διαβάσαμε εκατομμύρια φωτεινές επιγραφές.
Καθίσαμε σκυφτοί σʼ όλα τα δημόσια παγκάκια του κόσμου,
και πέρα από το άγαλμα του πάρκου είδαμε τη μάνα μας να ζημώνει
λαμπριάτικο ψωμί.
Χτίσαμε σπίτια με μια Παναγιά ξενητεμένη για στολίδι.
Πλήθυναν τα κατάρτια μας και γέμισαν εικόνες τα πανιά μας-
κομμάτια της ζωής μας πʼ αρμενίζουν.
Κιʼ όλο ζωγραφίζουμε ναυτικούς χάρτες στα τραπέζια των καφενείων.
Μα τώρα πια γνωρίζουμε το σκοπό της καθεμιάς μας εκστρατείας:
απʼ τον αιώνα που δρασκελίσαμε τον ορίζοντα του χωριού μας
μέχρι τώρα που ταΐζουμε τα περιστέρια στα πάρκα του Σικάγου,
εμείς οι ταπεινοί εργάτες –αργοναύτες,
πολεμάμε για τη λευτεριά την πολυπρόσωπη,
για να νικήσουμε τη πολυπλόκαμη ανάγκη…
Για τη λευτεριά κόψαμε κομμάτια απʼ το κορμί μας και τα στείλαμε προίκα.
Για τη λευτεριά αλλάξαμε τα ονόματα μας, πολεμώντας την υποτίμηση του ξένου.
Για τη λευτεριά προσευχηθήκαμε στην εικόνα του Ρούσβελτ
και φοιτήσαμε στης νύχτας τα σχολειά.
Αργοναύτες-οικοδόμοι εμείς
Και λάμπει το δέρας το χρυσόμαλλο
στο μεσαίο κατάρτι της ψυχής μας-
κλίμα της λευτεριάς που γιγαντώνει…
Εμπρός…Να χτίσουμε το ερειπωμένο σχολείο του χωριού μας.
Εμπρός…Να χτίσουμε τη νέα Ακαδημία
που θʼ αγκαλιάσει όλους τους ανθρώπους.
Μια εκστρατεία για λευτεριά είνʼ η ζωή μας
κιʼ ένα τραγούδι Ελληνικό στη θάλασσα του κόσμου.
DETROIT, MICHIGAN ΘΑΝΑΣΗΣ ΜΑΣΚΑΛΕΡΗΣ
SUN MOON LAKE
For Mina
There is no sun here. No moon.
Only you, and this gentle lake…
I look at you on our dew bed,
Your eyes eclipsed in your moon-sent crimson
Sleep.
And I, a waning sun, watch the cloud-
Brimmed peaks
Thinking peaks
Thinking of the poets of China,
Ghosts now in the landscapes they loved.
You and I, in this emptied heaven,
Pulled together by our own sun and moon.
FUENTEVAQUEROS
!Oh pueblo perdido,
en la Andalucia del llanto!
We left Granada with invalid senses.
The Moorish splendors had exhausted us-
the unbearable serenity of the courtyards and gardens
where the sensual and the metaphysical lived in one breath,
attuned to the music of architecture
and the ceaseless murmur of water:
Time and Passion gnawing at one another
under the bursting pomegranate suns.
The flowering tombs of Albaicin had wounded us-
the maddening fragrance of lemon trees
mingled with the ancient stench of sunless alleys,
the starving cats-cursed souls of Moorish lovers-
on perennial watch in the shadow of the Alhambra.
We set out.
The interurban trundled across the fertile plain,
slowly like a journey of memory.
Never have I seen so many streams!
Flooding mudstreams twisting through ploughed fields
And reeds and poplar trees.
“Fuentevaqueros!”
We came to the village square.
Aimless dogs and empty balconies stared at us.
A small puzzled chorus led the way to Lorcaʼs house.
His street lay covered with black muck
kneaded by oxen and the Civil Guard.
The house of his childhood humble and lifeless-
withering flowers on the balcony,
strings of pimientos streaming from the ceiling
down to the burning hair of the girl
that froze in a dream with her elbows on the window sill.
Walking back toward the square
we saw a blacksmith driving nails through the heart of Spain.
His old uncle came to greet us.
“Ay, Federico…”
Shy, Moorish-eyed children encircled us.
My little son Dionysos took a toy mouse from this magic pocket
And set it in motion after them.
They scurried off, but quickly turned back and laughed in gusts…
And then Lorca came.
From the dark-green branches he looked on
and this sombre face trembled with bitter joy
as he saw little Dionysos with his spontaneous theatre
amusing the abandoned children of Spain.
ANNE HATHAWAYʼS GARDEN
(An ABC of Love-catch)
Have him walk to meet you, walk at least a mile,
As young William did from the heart of Stratford here.
Have his dreams surrounded by leaves and flowers;
your garden rich in fragrances and colors,
with pollen always falling – as it is now on my hair –
to fertilize the unexploded imagination.
Then, when he comes under your thatched roof
he will fall on your breasts – a captive.
And he will always return to your garden
even after the taste of London
and the conquering of the stage of the world.
DACHAU
These throngs of tourists that quickly pass
staring at the photographs of torture,
the documents of horror –
how soon will they forget?
HECUBA IN VIETNAM
Hecuba: “ Achaians! Your strength is in your spears,
not in the mind.” EURIPIDES, The Trojan Women
All your strength, America, is in your bombs!
What were your eagles are now carriers of death.
Strange loves twitch in your sermons.
What fears turns you to this terror?-
to drive people into the trenches and tunnels, to poison their land.
What fear makes you kill the children of Vietnam so savagely?
-pounding them to bits with your bombs.
What shame!-to crush down the weak, to force them under the earth.
(Little Astyanax could at least ascend to the tall walls of Troy
and gaze at his City for a moment, nobly, before the terrible plunge.)
The wail of Hecuba is rising against you. America,
Rising from the wounded throats of Vietnamese mothers.
Let the faces of underground children shine in the sun!
1966
(μια συνέντευξη του Θανάση Μασκαλέρη στον “Αντιφωνητή” της Θράκης)
Επιμέλεια για το “ποιείν”: Μαρίνα Παπαδά
