Σωκράτης Ξένος, η Συνδυαστική του οργανωμένου Χάους (επίμετρο:Voas)

Πλην σου

Γυρνάω γυρνάω μες στη χαρά
μα θλιβερά μιλάω
σαν την αντίγνωμη φωτιά
με του αντί το μένος

άσημος περιώνυμος
μηδέ και μήδε και μηδέν
μετώπιο εγχάρακτο
ευπόρθητο σημείο

κι όλβιος ευημερώ
στο οκλαδόν των σκέψεων
μ` ολάνοιχτους ανέμους
ροδίτης βιαστικός

ασύμβατο συμβάν
τριτώνω συναλγία θεό
και παρηγορίαν ουκ έχω πλην σου

φύκι τηλεγράφημα
Νύχτα
πού λύνεις το λάβρο περιδέραιο των ωρών
δαγκώνω νόμισμα ευχών
και το ρίχνω σεσημασμένο στο πηγάδι σου
σχοινί αγοράζω σε τιμή διακονίας
για του καιράκου τους σκαρμούς
και το κουπί στο σχήμα της υδρόφιλης φτελιάς

περάστε δώρα εσείς
ματιές παντάνασσες
καβαλικεύοντας τα θρύψαλα παράθυρα των ενστάσεων
κι η μολυβιά η πλώρη
ομονοούσα των θυμάτων
εδώ σκιά εκεί φανέρωμα στην κόψη των θαυμάτων
ενύπνιο όχημα η απουσία και βαθαίνω

Αϊράμ Αϊράμ
ποιος κλείνει εκ του σύνεγγυς
συμφωνίες οφθαλμών και γονάτων
θαρρώ δεν είμαι εγώ ο ξένος
εγώ το φιλί
που σε ανεβάζω στην αρχή
με ένα φύκι τηλεγράφημα
δεμένη απ` τους αστραγάλους

συνέφερα κιόλας με τεχνητές αναπνοές
τους ληγμένους βολβούς των ματιών σου
να εκπλήξουν την άνοιξη

Της γης τα ξέψυχα πουλιά

Μέσα στον κόσμο μ` έχασα σε μένα θε να μ` εύρω
Μα πού `ναι οι τόποι οι κρυφοί και της πηγής το λίκνο
να σκύψω ελάφι για να πιω σε ίσκιο να πλαγιάσω
Ανοίγω στράτες μέσα μου σε δύσβατα ρουμάνια
χτυπώ ζερβά χτυπώ δεξά με της καρδιάς το αίμα
πληγώνουν τα χεράκια μου κι όλο γκρεμνά μού βγαίνουν
χτυπώ και χαμηλότερα εκεί που κλαιν τα μάτια
κι ακούω να τρέχουν τα νερά μόνο σιωπή και δίψα
Ξανοίγομαι ψηλότερα στο βασιλέα ήλιο
και κείνος μου χαμογελά και λέει μου – Παιδί μου
τούτο το μέρος που ζητάς εγώ θα σου φωτίσω
είναι κοντά είναι μακριά στου κόσμου τ` αλωνάκι
εκεί που πνίγονται οι φωνές δένονται τα ραμφάκια
και σ` έναν μύλο αχόρταγο αλέθεται το δίκιο

– Ήλιε μου φέρτα μου ως εδώ και γω θε να τα γειάνω
Στρώνω τραπέζια της χαράς και δείπνα της αγάπης

-Της γης τα ξέψυχα πουλιά στέλλω σου να ταΐσεις
που στα κελιά της λησμονιάς μαργώνουν και ωχριούνε
Άνοιξε πόρτα κι αγκαλιά και στ` αύριο μια βρύση
να πιούνε λέξεις και κλειδιά μιαν άνοιξη ν` ανοίξουν

Παγκόσμιο δάκρυ

Ποτέ που ζούμε ο κόσμος
δεν είν` αυτός
ο κόσμος των ανθρώπων
σούρουπο μέτωπο δυο λέξεις θλιβερές
για κάτι αφτέρουγα πουλιά
που σπαρταρούν
στην κίτρινη χερσόνησο των κρότων

τα όνειρα μόνο ψηλαφίζουνε τους κόμπους
τα ξεχασμένα λύνουνε σχοινιά
κι η άνοιξη βγαίνει στους δρόμους
μ` όλα τα δέντρα
μ` όλες τις σημαίες
θρόϊσμα παραλήρημα
κι ο,τι τόσο ψίθυρος
βελόνι αμείλικτο
ανοίγει ορίζοντα με χαρακιές
εκεί που ξύνουν τo βελούδο τους τα ελάφια
να τρέχει δάκρυ καθαρό, παγκόσμιο δάκρυ
με την κατάθεση του ήλιου
να ξεχειλίζουν τα πικρά φρέατα των αιώνων

Σπάζοντας τα παράθυρα της ρέμβης
κοιτάμε απέναντι
στον εαυτό μας μέσα

Nagi
«…
μου επιτρέπεις να σε λέω Nagi;
Nαγκί , όμορφο αγκάθι
μην κλαις
στους άλλους άφησε τα έκπληκτα μάτια
στων δακτύλων τις άκρες τα άγουρα πορτοκάλια
για το ίσως
στο κάποτε στο αργά
που δε θα `μαι εδώ με τις λέξεις
μες στο δωμάτιο το παλιό
που σπάζουν στα παράθυρα
φιλιά μισοτελειωμένα

απ` το ψηλά της κρεμασμένης θύμησης
σκοτώνεις επιστροφή
φωτογραφία ακάλυπτη
στη ληγμένη αντιβίωση του καιρού

τα μικρά μας πουλιά κοιμούνται στο γείσο της στέγης
αναστενάζοντας το κακό όνειρο

φυσάει πολύ
Μα εγώ θα σε βγάλω περίπατο απόψε
Με τα χέρια στις τσέπες
Ολομόναχος…»

Σωκράτης Ξένος , η συνδυαστική του οργανωμένου χάους

Το Σωκράτη τον εξέρω εξ αποστάσεως . Δεν έχουμε μπερδευτεί μα ούζα και κρασιά και τσίπουρα , αλλά φαντάζομαι ότι και εκεί όπου ξενιτεύεται αποφεύγει τα σνάπς.
Μου είναι αδύνατο να τον αντιμετωπίσω λογοτεχνικά – κριτικά για τους παρακάτω δύο λόγους :

Α) Δεν είμαι λογοτέχνης – κριτικός , όπως έγραφα σε κάποιο σχόλιο χαμένο στα αζήτητα του διαδικτύου , τραβάω κουπί μέσα σε μηχανόλαδα , σε σεντίνες.

Β) Ως φίλος και ομοτράπεζος δεν μπορώ να έχω το εχέγγυο της καθωσπρεπικής αμεροληψίας.

Όμως

Από τη ποιητική του δουλειά , που παρακολουθώ ανελλιπώς ενάμιση τώρα χρόνο διαπίστωσα τα παρακάτω :
1-Την απύθμενη ευαισθησία του … περί αυτού δεν νομίζω ότι απαιτείται οιαδήποτε αναλυτική προσέγγιση.
2-Τη μοναδική του δυνατότητα να πλάθει με μινιμαλιστικά στοιχεία , ασήμαντα μικροπράγματα , στοιχειώδη υλικά , ένα ναρκοπέδιο εικόνων , συναισθημάτων , ελπίδων , απογοητεύσεων , του οποίου το πρώτο και αριστίνδην θύμα είναι ο ίδιος.
3-Αυτή τη δαιμονική του συνδυαστική όπου όλα τα παραπάνω στοιχεία ( 2 ) συνευρίσκονται σε ένα χαοτικό πανηγύρι , χαοτικό και συνάμα οργανωμένο όπως ένα παιδικό παιχνίδι. Δεν πρόκειται για αναίμακτες ασκήσεις επί χάρτου. Η ήττα εφάπτεται της νίκης . Μια λεπτή κόκκινη γραμμή , ένα κινητό όριο ( ουραίο ) που χειρίζεται με ευχέρεια μαεστρική. Και γύρω ερείπια , του πόνου , της αγάπης , του Κόσμου .
4-Η συνδυαστική αυτή δεν οφείλεται στη γλωσσική του άνεση , στα διαβάσματα και τις επιρροές , στο επικοινωνιακό περιβάλλον . Είναι αυτοφυής ιδιότητα που όμως ασκείται στη συνέχεια με πολύ ιδρώτα , υπαναχωρήσεις , συντριβές , αμφιβολίες . Είναι χάρισμα που ο ίδιος καθημερινά και συνειδητά αμφισβητεί , εξορκίζει , χαιδεύει , νουθετεί.
5-Είναι κατεξοχήν ποιητής των επιλόγων . Οι ολιγόστιχες κατακλείδες στα ποιήματά του , ένα χαρακτηριστικό του γνώρισμα , είναι τα κιβούρια , οι επιμνημόσυνες δεήσεις , τα απονενοημένα κόλλυβα , το ακροτελεύτιο δια ταύτα , το έσχατο θεώρημα , η τελευταία σημαία ενός οχυρού που ισοπεδώνεται αλλά δεν παραδίδεται.
6-Και βέβαια είναι εξέδρα εκτόξευσης βιωμάτων . Δεν τα προβάλλει , δεν οχυρώνεται πίσω από αυτά, δεν τα μηρυκάζει . Αναμετράται συνεχώς με αυτά , τα αντιπαλεύει , για να τους προσδώσει την ώθηση , το σθένος , τη δυναμική μιας εκτόξευσης σε ένα σύμπαν μονίμως ερημικό , ενίοτε ερμητικό , μονήρες όσο και πολυδύναμο.
7-Η πραγματική του καταγωγή είναι το δημοτικό τραγούδι , η πεδιάδα μιας παγκόσμιας Θράκης , η βαθειά συνείδηση μιας άλλης ακεραιότητας , η αφοπλιστική πίστη σε μια σχεδόν παιδική αξιοπρέπεια.

Δεν τολμώ , μέσα από το δικό μου παραμορφωτικό φακό , να υπεισέλθω σε επιμέρους κρίσεις , δεν νομιμοποιούμαι για εξειδικευμένες επί του λογοτεχνικού αναφορές. Έχοντας ήδη δηλώσει τη μεταξύ μας φιλία , γνωρίζω ότι υπονομεύω με τις άνωθεν προσεγγίσεις μου , κάθε δυνατότητα αυστηρής κριτικής . Στο μέτρο όμως που μου ζητήθηκε μια παρουσίαση κάποιου ποιητικού έργου από το Ποιείν , το πράττω συνειδητά , αφήνοντας τους λοιπούς σχολιαστές να αναπτύξουν , ψυχρώ τω αίματι , τις απόψεις τους και παραμένω ερέτης συνοδείας.

ΥΓ : η επιλογή των ποιημάτων είναι δική μου … δεν μπορεί να είναι αντιπροσωπευτικό δείγμα της δουλειάς του Σωκράτη … διαβάζοντας τη ποίησή του τόσο καιρό κατάλαβα ότι θα αποτελέσει πρόβλημα για οποιονδήποτε ανθολόγο ή επίδοξο κριτικό , πόσο μάλλον για μένα.

Voas 12 / 03 / 2007