ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ στα (δε)κατα
Στον Ψηφιακό Λόγο είναι αφιερωμένο το επόμενο
τεύχος του περιοδικού (δε)κατα με συνεργασίες
ελλήνων και ξένων συγγραφέων, δημοσιογράφων,
ιστολόγων και ερευνητών.
Το τεύχος παρουσιάζεται στον Ιανό, Σταδίου 24,
Αθήνα, την Τρίτη, 16 Δεκεμβρίου, στις 6:00 μ.μ. από
την Τιτίκα Δημητρούλια και την Μπέκη Μπλουμ που
έχουν και την επιμέλεια της ύλης του.
Ε: info@dekata.gr
Ερωτηματολόγιο Τ.Δ
1. Τα ιστολόγια, ως κατεξοχήν χώροι αυτοέκφρασης και αυτοπαρουσίασης, ασχολούνται, αυτονόητα, και με τη λογοτεχνία. Για ποιους λόγους γοητευτήκατε προσωπικά από το νέο μέσο;
Γοητεύθηκα από τη διαδραστικότητα του διαδικτύου. Όντας λογοτέχνης με τυπωμένο έργο δημιούργησα την προσωπική μου ιστοσελίδα χωρίς ακριβώς να ξέρω τι με περιμένει. Στην πορεία, αντιλήφθηκα ότι πολλοί άνθρωποι και νέα παιδιά αποζητούσαν την επικοινωνία και την ανταλλαγή απόψεων πάνω σε θέματα λογοτεχνίας. Ανοίγοντας λοιπόν αυτό το κανάλι και δημοσιεύοντας κείμενα άλλων, προέκυψε αυτό που ηθελημένα και κάπως ηχηρά ονομάσαμε «επιθεώρηση ποιητικής τέχνης» με σκοπό να εκμεταλλευτούμε όλες τις δυνατότητες που μας προσφέρει το νέο μέσο. Πέρα από τα κείμενα να «ανεβάζουμε» και ήχο, αγαπημένες φωνές ποιητών και κινούμενη εικόνα (poetry clip). Θεωρητικά όμως αυτό το κενό τα έντυπα άρχισαν ήδη να το καλύπτουν προσφέροντας στους αναγνώστες τους ένθετα cd και dvd. Οπότε η διαδραστικότητα αναδεικνύεται στη μόνη ειδοποιό διαφορά ανάμεσα σε ηλεκτρονικό και έντυπο τύπο. Εκμεταλλευθήκαμε τη δυνατότητα του νέου μέσου που παρέχει την άμεση και εν θερμώ ανταλλαγή απόψεων πάνω σε ποιητικά θέματα. Μια κουβέντα που ήταν αδύνατο να γίνει σε οποιαδήποτε λογοτεχνική συντροφιά. Όπως ξέρουμε όλοι κανένας διάλογος δεν μπορεί να σταθεί δημοσιεύοντας μια επιστολή αναγνώστη έξι μήνες μετά απʼ το κυκλοφορούν τεύχος.
2. Ultraviolet Θεωρείτε ότι τα ιστολόγια έχουν περάσει σε μια διαφορετική φάση; Μια φάση ενδεχομένως ενηλικίωσης; Συμβαδίζουν οι εξελίξεις στο διεθνές πεδίο με τις αντίστοιχες στο ελληνικό; Cut Off move
Για ενηλικίωση είναι ακόμα πολύ νωρίς να μιλάμε. Σίγουρα έχουμε ξεπεράσει τη φάση του ερασιτεχνισμού αλλά ακόμη, όπως και στο διεθνές πεδίο, τα ιστολόγια δεν έχουν δείξει όλη τη δύναμή τους. Έχουν όμως σαφώς βελτιωθεί τόσο σε σχέση με το interface (τη γραφιστική τους πλευρά) αλλά και ως προς το περιεχόμενο. Όλα τα παιδιά βιάζονται και θέλουν να μεγαλώσουν γρήγορα, αλλά κανένα δεν μπορεί να παραβιάσει τα φυσιολογικά στάδια της εξέλιξής του. Έτσι και τα ιστολόγια έχουν ακόμα πολλά «αμαρτήματα» να διαπράξουν πριν ενηλικιωθούν. Μην εφησυχάζετε…..
3. Αν διαπιστώνετε μια εξέλιξη στην πορεία των ιστολογίων, πώς την ορίζετε σε σχέση ειδικότερα με τα λογοτεχνικά ιστολόγια και τον περί βιβλίου λόγο;
3. Θα την όριζα με τις διασταυρούμενες κυλιόμενες σκάλες του Attica. Θέλω να πω ότι τα λογοτεχνικά ιστολόγια βρίσκονται στη σκάλα που ανεβαίνει και βλέπουμε όσους εκφράζουν τον έντυπο περί βιβλίου λόγο να είναι ακόμη στην κορυφή μεν, αλλά της διπλανής σκάλας που κατεβαίνει.
4. Θεωρείτε ότι τα προβλήματα που καταγράφονται σε επίπεδο ηθικής και δεοντολογίας στα ιστολόγια, των λογοτεχνικών συμπεριλαμβανομένων, οφείλουν και/ή μπορούν να ρυθμιστούν; Και με ποιο τρόπο;
Είμαι αισιόδοξος ότι τα προβλήματα σε επίπεδο ηθικής και δεοντολογίας που καταγράφηκαν, μπορούν να ξεπεραστούν και ήδη έχουν αρχίσει, μόνο με ένα τρόπο: εκείνον της αυτορρύθμισης. Πιστεύαμε ότι κρατούσαμε στα χέρια μας ένα νεροπίστολο και αντιληφθήκαμε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις είχε γίνει magnum 44. Όσο μεγαλύτερη επίγνωση της δύναμής τους αποκτούνε οι «καλλικάντζαροι» Lady and the Tramp
των blogs, τόσο πιο ηθικά και δεοντολογικά θα χρησιμοποιούνε το μέσο που έχουν στα χέρια τους και δεν θα χρειάζονται πλέον παρεμβάσεις ή επέμβαση εισαγγελέα.
5. Μιλήστε μας για τα θετικά που αποκομίσατε από τη συμμετοχή σας στη νέα αυτή μορφή επικοινωνίας και μοιράσματος, στη συγκρότηση της «συλλογικής νοημοσύνης» όσον αφορά τον περί λογοτεχνίας λόγο.
Μόνο θετικά αποκόμισα. Το θετικότερο όλων; η ευκαιρία να ξαναμιλήσουμε για θέματα λογοτεχνίας, να τα θέσουμε-αν θέλετε- εξ΄αρχής σε νέα βάση. Και μόνο το γεγονός ότι οι νέοι τσακώνονται για ένα ποίημα του Σαχτούρη ή για ένα στίχο της Δημουλά με κάνει να είμαι αισιόδοξος, για πρώτη φορά έπειτα από πολλά χρόνια, για τη λογοτεχνία στην Ελλάδα. Από τη στιγμή που η ελεύθερη ανταλλαγή απόψεων εκδιώχθηκε από τα έντυπα λογοτεχνικά περιοδικά, τα οποία κρύβουν την πνευματική τους ένδεια πίσω από την τυπογραφική τους αρτιότητα, το διαδίκτυο θα είναι ο μόνος χώρος απ΄τον οποίο θα μας έρθει κι η μεγάλη λογοτεχνία. Τα έντυπα λογοτεχνικά περιοδικά δεν έχουν πλέον κανένα λόγο ύπαρξης. Το τι θα κάνουν από εδώ και πέρα είναι δικό τους θέμα. Εμείς τους είχαμε κάνει παλαιότερα τη σύσταση να αυτοκαταργηθούν.
Προτείνω από εδώ το Σύλλογο Ποιητών Που Αρνούνται Να Δημοσιεύουν Σε Έντυπα Ιερατείων.
Τον τελευταίο καιρό με απασχολεί πολύ το άλμα από την ατομική στη συλλογική ευθύνη. Ένας ένας, σκέφτομαι, σκύβουμε το κεφάλι. Πολλοί μαζί μπορεί και να μην το σκύβαμε.
Να το πω και αλλιώς. Πόσοι στρατιώτες ήθελαν να πάνε στον πόλεμο που πολέμησαν (είτε επιτιθέμενοι είτε αμυνόμενοι); Ελάχιστοι, έχω την εντύπωση. Αν υπήρχε κάποιος να συντονίσει τους συντριπτικά περισσότερους, το πρόβλημα θα το είχε ο πόλεμος.
Το χαρτί της άρνησης πρέπει να συνταχθεί και να υπογραφεί με ευθύνη.
– Θα την όριζα με τις διασταυρούμενες κυλιόμενες σκάλες του Attica.
Καμμιά φορά, όμως, τα λογοτεχνικά μπλογκς (ιστολόγια;;;) ορίζονται και ως “σαλόν ντε κουαφύρ Λίτσα”*.
Λογοτέχνες επιδίδονται σε συζητήσεις σάλας κομμωτηρίου. Λογοτέχνες ζηλούν την των μεσημεριανούδων δόξαν και μετατρέπουν τα λογοτεχνικά μπλογκς σε μεσημεριανάδικα. Η κριτική για λογοτεχνικά έργα, αγγίζει την αυστηρώς προσωπική ζωή λογοτεχνών και των συγγενικών ή φιλικών τους προσώπων. “Σύζυγοι”, “ερωμένες”, “κουμπάροι” γίνονται επιχειρήματα/όπλα στον εμφύλιο των λογοτεχνών – όπλα που, συμπτωματικώς, βγάζουν οι πικραμένοι λογοτέχνες προς τους γνωστούς και επιτυχημένους συναδέλφους τους. Ύβρεις και προσωπικές επιθέσεις σε λογοτέχνες ή μπλόγκερς, προσφέρονται μέσα από λογοτεχνικά μπλογκς σε μορφή λογοτεχνικής συσκευασίας. Μπλογκς λογοτεχνών γίνονται ορμητήρια επιθέσεων προς συναδέλφους τους εν τη τέχνη ή προς “συναδέλφους” τους εν blogging, όχι με όρους αλλά επειδή, απλώς, δεν τους “πάνε”. Λογοτέχνες δημιουργούν μπλογκς πλαστοπροσωπώντας συναδέλφους τους λογοτέχνες και εκδότες. Λογοτέχνες δημιουργούν αντι-μπλόγκς και άλλοι συνάδελφοί τους, τους παρακολουθούν χωρίς να αντιδρούν ή – ακόμα χειρότερα – χειροκροτώντας τους.
Αν είναι αυτή η δύναμη των μπλογκς που ευαγγγελίζεσθε, προτιμώ την αδυναμία τους να υπάρχουν. Και ας παραμείνουμε στην λογοτεχνική έκφραση, έτσι όπως την γνωρίσαμε (και κάποιοι την αγαπήσαμε) πριν τα μπλογκς.
Αν δεν είναι αυτή η δύναμη των μπλογκς που ευαγγελίζεσθε, μήπως θα έπρεπε να μην παρέχετε – αν όχι φιλόξενη στέγη, τουλάχιστον – κάλυψη στους καλλικάντζαρους; 😉 Τουλάχιστον για λόγους συνέπειας ευχολογίων και έργων.
Υποθέτω ότι τα (δε)κατα, μπορούν να αντέξουν την αλήθεια.
(με την υποσημείωση, ότι από το Ποιείν έχω προσκομίσει κέρδη)
* αδικώντας τα σαλόν ντε κουαφύρ Λίτσα.
Θέλω να πω εδώ (και ας με συγχωρήσει ο κύριος Παστάκας, οι συνεργάτες και οι αναγνώστες του Ποείν που επανέρχομαι διαρκώς στο ίδιο θέμα, αλλά νομίζω πως κάποιος πρέπει να το κάνει) ότι ο Ψηφιακός Λόγος είναι επίσης άκρως απαραίτητος για τους συμπολίτες μας που πάσχουν (πάσχουμε) από διάφορες αναπηρίες.
Για παράδειγμα, οι κωφοί όπως εγώ δυσκολευόμαστε να παραστούμε τόσο σε προφορικές συζητήσεις περί λογοτεχνίας, όσο και σε απαγγελίες ποίησης (αν και αυτό το τελευταίο αρχίζει να αλλάζει, με τη βοήθεια των υπολογιστών και του προζέκτορα, και της απλής φωτοτυπίας ακόμη).
Οσοι έχουν προβλήματα κίνησης δυσκολεύονται επίσης να μεταβούν σε χώρους εκδηλώσεων και τέλος, όσοι έχουν προβλήματα όρασης δεν μπορούν να διαβάσουν τα έντυπα λογοτεχνικά περιοδικά, ενώ αντιθέτως έχουν πρόσβαση στις ιστοσελίδες, μέσω των ειδικών προγραμμάτων σάρωσης και ανάγνωσης.
Γενικά όσοι έχουμε τέτοια προβλήματα/αναπηρίες κλπ, αν και αποτελούμε ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού (υπολογίζεται στο 10% του συνόλου) ήμασταν μέχρι πρότινος αποκλεισμένοι και από τα λογοτεχνικά/ποιητικά δρώμενα σε πολύ μεγάλο βαθμό, και εξυπακούεται ότι οι λογοτεχνικές ιστοσελίδες όπως το Ποιείν έχουν ανατρέψει αυτόν τον αποκλεισμό και μας κάνουν ισότιμους κοινωνούς και συνομιλητές και στο πεδίο της ποίησης.
Προσωπικά, αν και λατρεύω να διαβάζω για το πολίτευμα της Αρχαίας Αθήνας πχ, γνωρίζω καλά ότι δεν θα είχα καμία τύχη στις συζητήσεις στην Αγορά, γιατί (εκτός από γυναίκα) το καλύτερο που θα μπορούσα να πετύχω θα ήταν να ήμουν κάπου κωφάλαλος φρουρός (και αν είχα γεννηθεί λίγο νοτιότερα, θα απολάμβανα μια βόλτα στον Καιάδα).
Γι’ αυτό, είμαι ευτυχής που πρόλαβα (έστω και στα 25 μου) την Διαδικτυακή εποχή και δεν θα κουράζομαι να το γράφω σε κάθε σχετική συζήτηση.
«Ποια αλήθεια θέλεις να μάθεις;», ρωτά ο κύριος Κόινερ του Μπ. Μπρεχτ τον ευφάνταστο που ανιχνεύει το διαδικτυακό και μη «βλέμμα προς τα έξω» (‘Outlook’) της κάθε Νήσου και της Κύπρου.
Συγκρατείστε τον απύθμενο μεφιστοφελικό θαυμασμό ή την ασυγκράτητη άρνηση σας για την ηλεκτρονική προοπτική του ανθρώπινου πολιτισμού. Το «βλέμμα προς τα έξω» της κάθε Νήσου και της Κύπρου, ένα αιτούμενο αιώνων, βρίσκεται σε ψηφιακή τροχιά. Οι εξελίξεις και οι καινοτομίες των ψηφιακών τεχνολογιών στη συνάντησή τους με τη φιλοσοφία, τη φιλολογία, την τέχνη, ειδικά τη λογοτεχνία, κατατείνουν στη δυναμική έκφραση του κόσμου, ενισχύουν την αλλοίωση της έμπνευσης ή εντείνουν την αλλοτρίωση των δημιουργών και όσων προσεγγίζουν τα δημιουργήματά τους; Πρόκειται για δέσμη κρίσιμων ερωτημάτων, βασανιστικών, που δεν επιδέχεται βεβιασμένη καταφατική ή αρνητική απάντηση.
Ο κόσμος των ενεργημάτων και των εμπειριών μας, ο κόσμος της ζωής μας, πολύπλοκος και αντιφατικός τόσο, ώστε ακόμη και σ’ όσους δημιουργούν ή παρακολουθούν τις δημιουργίες του στοχασμού, της τέχνης και του λόγου, κατοικούντες την νήσο Κύπρο, επιτρέπει να μετέχουν, από αυτή τη μικρή γωνιά τη γης, στη παγκόσμια Δημοκρατία του Πνεύματος και των Γραμμάτων!
Εύγε στο ΠΟΙΕΙΝ -εύγε στα δυσεύρετα [ ΔΕ]ΚΑΤΑ.
Μπορειτε να δείτε το ιστολόγιο [και την ποίηση που ανεβάζει δειλά];
http://teachershistorybook.blogspot.com/
Αν ναι, μη χάσετε: ένα μικρό ανήσυχο αδερφάκι σας εναντιώνεται στο καταθληπτικό επικήδειο κιτς των ημερών. Ο Αναγνωστάκης ακόμη όρθιος και ολοζώντανος, ενώ άλλοι , τρανοί ηγέτες, πεθάναν, αφού σκότωσαν από δεκαετίες ελπίδες και μακρυμάλλικα όνειρα των απλών ειρηνικών ανθρώπων.
Kατερίνα σ-Μ.,
Το κείμενο σας ανακυκλώνει του κοινούς τόπους της καταστημένης έντυπης κριτικής. Διαβάστε το στοχαστικό σχόλιο του ποιητή Μπλάνα για τους ανώνυμους-“καλλικάντζαρους”(http://www.poiein.gr/archives/2488/index.html) και την γενναία δήλωση της ποιήτριας Κολοτούρου:”Οταν η συζήτηση ξεστρατίζει εκτός ποίησης χρειάζεται πράγματι ένας Μίχος για να λέει τα πράγματα έξω από τα δόντια”.