Αν η ζωή μου έχει αντικείμενο την ποίηση
ποιός θα μεταφράσει τον θάνατό μου;
– Γ.Γ.

Από τους 226 ΄Ελληνες και Ελληνοκύπριους ποιητές που έχω μεταφράσει, η Ανθολογία περιέχει 101 ονόματα. Απέφυγα να συμπεριλάβω ποιητές που μου ανάθεσαν να μεταφράσω για ανθολογίες, περιοδικά και πολιτισκές εκδηλώσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, και όχι εθελοντικά μεταφρασμένοι από μένα. Ο περιορισμένος χώρος που παρέχεται σε κάθε ποιητή, κατέστησε πιο αυστηρή την επιλογή ποιημάτων, ιδιαίτερα όσον αφορά ποιητές των οποίων ένα μεγάλο μέρος του έργου τους έχω μεταφράσει. Ως εκ τούτου, αναγκάστηκα να ζητήσω τη συμβουλή και προτιμήσεις του συγκεκριμένου ποιητή. Η Ανθολογία δεν έχει στόχο να δώσει μια ολική εικόνα της ελληνικής ποίησης την δεδομένη χρονική περίοδο.
Πιστεύω πως μεταφράζοντας ποίηση — αυτή η διείσδυση στον ψυχικό, συναισθηματικό, τον ευαισθητοποιημένο κόσμο ανδρών και γυναικών — είναι τιμή, προνόμιο, και από τις πιο δύσκολες ενασχολήσεις στο χώρο της διανοητικής εργασίας.  […]

[…] Η μετάφραση είναι σαν τη μεταγραφή μουσικής σύνθεσης σε νέα μορφή, για ερμηνεία από διαφορετικό όργανο. Ένα κλαρινέτο δεν μπορεί να ηχεί σαν βιολί, και όμως παίζουν τις ίδιες νότες. Κι’ αυτό είναι σαν τη γλώσσα που μέσα απ’ αυτήν δυο διαφορετικές γλώσσες εννοούν το ίδιο πράγμα αλλά ηχούν διαφορετικά.
Η τέχνη είναι μια απέραντη θέα: είναι κρίση και κατάθεση.

Γιάννης Γκούμας
Χαλάνδρι, 2013

 [Αποσπάσματα από την Εισαγωγή του βιβλίου]

****

Ακολουθεί μια μικρή Ανθολογία Ποιητών

 

Kóstas Ouránis, (1890-1953)

I Shall Die One Day on a Mournful Autumn Afternoon

I shall die one day on a mournful autumn afternoon
in my cold room, all alone as I’ve always lived;
in my last anguish I shall hear the rain
and the familiar noises the street scatters.

I shall die one day on a mournful autumn afternoon
among furniture not mine, the place littered with books;
the police shall find me in bed
and bury me a man who had no history.

Of my friends, with whom now and then I played cards,
someone will simply ask, “Has anyone seen
Ouranis?  He hasn’t been around for days.”
Another, playing, will answer, “But he died!”

They’ll stop for a moment, cards in hand,
shake their heads slowly, sorrowfully, and say,
“What is man!  Only yesterday he was still living!”
And then resume their playing speechless.

Some fellow journalist will write in the “small notices”
that “Ouranis died abroad untimely,
a young man well known amid our set, whose first book
of poems showed much promise.”

And this will be my life’s last epitaph.
Only my aged parents will weep back home,
hold a memorial service with far too many priests,
with all my friends attending, even my foes.

I shall die one day on a mournful autumn afternoon
in a strange room, in bustling Paris,
and some “Kate,” thinking I’ve jilted her for another,
will write to curse me – but I’ll be dead….

Διαβάστε περισσότερα

«La ragazza dʼ Atene»

dalla raccolta Diario dʼ Algeria
di Vittorio Sereni

Periferia 1940

La giovinezza è tutta nella luce
dʼ una città al tramonto
dove straziato ed esule ogni suono
si spicca dal brusio.

E tu mia vita salvati se puoi 5
serba te stessa al futuro
passante e quelle parvenze sui ponti
nel baleno dei fari.

«Το κορίτσι της Αθήνας»

από τη συλλογή Ημερολόγιο της Αλγερίας
του Βιτόριο Σερένι

Περιφέρεια 1940

Η νιότη ολάκερη μες στο φως
μιας πόλης σε δύση
όπου ο κάθε ήχος
λαβωμένος κι εξόριστος
ξεκόβει από τον ορυμαγδό.

Κι εσύ ζωή μου σώσου αν μπορείς
φυλάξου
για το μέλλον το διαβατικό
και για κείνους τους ίσκιους πάνω στις γέφυρες
στο αστραποβόλημα των φάρων.

Διαβάστε περισσότερα

  

 

In memoriam Alba Navascuez Carrasco

( 1985 – 2004 )

 

Μην θυμώνεις μαζί μου, μελαγχολία, που πιάνω την πένα για να σε υμνήσω (…)

Friedrich Nietzsche

 

[“( … ) Hugo fue atacado de su enfermedad mental. Se creía

condenado al fuego eterno y quería suicidarse, lo que hubiera

hecho de no haberlo impedido, y con mucha dificultad, los

que con él viajaban. Aquella extrañísima enfermedad produjo

a todos una gran tristeza. Se consiguió, sin embargo, llegar a

Bruselas, y allí el prior, creyendo que su dolencia era la misma

que había sufrido el Rey Saúl, trató de apaciguarlo como hacía

David –tocando la cítara ante el rey– y añadiendo otros pasatiempos

para distraer al hermano Hugo. Todo esto no alivió

al enfermo, que persistía en declararse perdido sin remedio.”]

 

Crónica del convento del

Valle Rojo (primer fragmento)

 

 

[«(…) Τον Ούγκο κυρίευσε η αρρώστια του μυαλού από την οποία έπασχε. Πίστευε πως ήταν καταδικασμένος στην αιώνια πυρά και ήθελε να αυτοκτονήσει. Θα το είχε κάνει αν δεν τον είχαν εμποδίσει, με μεγάλη δυσκολία, οι συνταξιδιώτες του. Εκείνη η τόσο παράξενη αρρώστια προκάλεσε μεγάλη θλίψη σε όλους. Κατάφεραν, ωστόσο, να φτάσει ως τις Βρυξέλλες, κι εκεί ο ηγούμενος, πιστεύοντας πως η αδιαθεσία από την οποία έπασχε ήταν η ίδια με αυτή του Βασιλιά Σαούλ, προσπάθησε να τον ησυχάσει, όπως έκανε ο Ιάκωβος- παίζοντας στον βασιλιά σιτάρ- και προσθέτωντας άλλες διασκεδάσεις για να απασχολήσει τον αδερφό Ούγκο. Τίποτα απ’ αυτά δεν ανακούφισε τον άρρωστο, ο οποίος συνέχιζε να δηλώνει χαμένος χωρίς σωτηρία.»]

 

Χρονικό από το μοναστήρι Valle Rojo

(Κόκκινη Κοιλάδα).

Απόσπασμα Πρώτο.

 

SOLEMNIDADES

 

IV. Quae moerebat et dolebat,

Pia Mater cum videbat

Nati poenas incliti.

 

Hace falta coraje para vivir sin fe,

para afrontar la inmensidad del mar,

el cielo inabarcable, el destino azaroso

que no sin extrañeza contemplamos

ensombrecer el gozo ante tanto misterio

radiante, pues lo más cercano y nuestro es

confín.

 

Intermitente, salvadora,

 

llega la luz de un faro a la ribera

con su mensaje errante de socorro,

 

o refulge una estrella con claridad sencilla

sin que nadie repare en los caminos

que desbrozan de sombra y de peligro.

Pero no nos fue dado sino el miedo.

Llamamos fe a una esperanza vaga

en no morir del todo si los actos

y las obras, si frutos y labores

merecieron orgullo. Aquí creer no es eso.

Aquí se mortifican y laceran

con ciegas oraciones que repiten

hasta inmolar las horas: aquí la fe es dogma.

Mas me conmueve que mis tablas sacien

su deseo de ver en mis imágenes

el reflejo de Dios y la verdad sin duda

de las alegorías. Qué candor.

Hace falta inocencia para amar,

como hace falta fuste para amarse.

Y aquí nadie se ama aunque de amor

llenan sus bocas, palabra sin labios,

labios sin miel, melaza sin dulzura.

Aquí la noche y las tinieblas densas,

aquí la umbría y huera madrugada,

aquí no amanecer, no contemplar

sino el pozo insondable de las almas

que buscaron la luz en un reflejo

de la Luna en su fondo, ingenuas típulas,

que se ahogaron de sed en la trampa del agua.

 

ΕΠΙΣΗΜΟΤΗΤΕΣ

 

Χρειάζεται κουράγιο για να ζήσει κανείς χωρίς πίστη,

για να κοιτάξει κατάματα την απεραντοσύνη της θάλασσας,

τον ατέλειωτο ουρανό, το τρομερό πεπρωμένο

που όχι δίχως δέος αγναντεύουμε

να σκιάζει την απόλαυση μπροστά σε τόσο

εκτυφλωτικό μυστήριο, γιατί το πιο κοντινό ημέτερο μας

είναι πέρας.

 

Διακεκομένο, σωτήριο

 

φτάνει το φως ενός φάρου στην ακροποταμιά

με το ερανικό του μήνυμα βοήθειας,

ή ακτινοβολεί ένα αστέρι με ταπεινό φέγγος

χωρίς κανείς να στρέψει την προσοχή του

στα μονοπάτια που ανοίγονται από σκιά και κίνδυνο.

Μα, δεν μας δόθηκε παρά ο φόβος.

Ονομάζουμε πίστη μια θολή ελπίδα

να μην πεθάνουμε οριστικά, σαν

οι πράξεις και τα έργα, σαν οι κόποι και οι μόχθοι

να ήταν άξια περηφάνιας. Εδώ δεν είναι αυτό η πίστη.

Εδώ αυτοβασανίζονται και σπαράζουν

με τυφλές προσευχές που επαναλαμβάνουν

ώσπου να σφαγιάσουν τις ώρες. Εδώ η πίστη είναι δόγμα.

Κι ωστόσο, με συγκινεί να βλέπω τις εικόνες μου να ξεδιψούν

τον πόθο τους να δουν στους πίνακες μου

την αντανάκλαση του Θεού και την αναμφισβήτητη

αλήθεια των αληγοριών. Πόση αγνότητα.

Χρειάζεται αθωότητα για ν’αγαπήσει κανείς,

όπως χρειάζεται καμουτσίκι για ν’αγαπηθεί.

Κι εδώ κανείς δεν αγαπά, αν και με αγάπη γεμίζουν

τα στόματά τους, λέξη χωρίς χείλη,

χείλη χωρίς μέλι, μελάσσα χωρίς γλύκα.

Εδώ η νύχτα και το πυκνό σκοτάδι,

εδώ η ανήλιαγη και στείρα φέξη,

εδώ όχι ξημέρωμα, όχι στοχασμός,

εδώ το απύθμενο πηγάδι των ψυχών

που έψαξαν το φως σε μια αντανάκλαση

του φεγγαριού στον πάτο του, αφελείς τίπουλες 1,

που πνίγηκαν από δίψα μες στην παγίδα του νερού.

Διαβάστε περισσότερα

 

Per un qualche motivo

un monosillabo cade dalla bocca
avevi promesso che non ci sarebbe mai più stata
lʼassenza di un sorriso
la morte dellʼinverno
una rosa coperta dalla neve
una nuova condanna a morte da deplorare in assoluto silenzio
Per un qualche motivo dopo aver rubato questa frase ho regalato candele per natale e pianto, pianto molto.
Ho scoperto che addirittura rimpiango lʼautunno passato, appena il profumo di vino è uscito dal bicchiere
e che ricordi negli anni dorati della vita in primavera
il lontano futuro, il cristianesimo, le piccole litigiose discussioni, Platini, Maradona, – le nostre storie e il primo dio della giovinezza, scelto a nostra immagine e somiglianza, gli amici giusto per non farci mancare niente, e niente soprattutto che ci dicesse di patrie, spose, partenze, ritorni

Για κάποιο λόγο

ένας μονοσύλλαβος πέφτει από το στόμα
υποσχέθηκες ότι δεν θα είχαμε ποτέ πια
απουσία ενός χαμόγελου
το θάνατο του χειμώνα
ένα τριαντάφυλλο καλυμμένο με χιόνι
μια νέα καταδίκη σε θάνατο
για να θρηνήσουμε σε απόλυτη σιωπή.
Για κάποιο λόγο, αφού έκλεψα τούτη τη φράση
χάρισα κεριά για τα Χριστούγεννα κι έκλαψα,
έκλαψα πολύ.
Ανακάλυψα ότι αποζητώ ακόμα το περασμένο φθινόπωρο,
μόλις το άρωμα του κρασιού ξεχύθηκε από το ποτήρι,
κι ότι θυμάμαι τα χρυσά χρόνια της ζωής την άνοιξη,
το μακρινό μέλλον, το Χριστιανισμό, τις μικρές εριστικές συζητήσεις,
τον Πλατινί, τον Μαραντόνα, – τις ιστορίες μας και της νιότης τον πρώτο θεό, διαλεγμένο κατʼ εικόνα και καθʼ ομοίωσή μας,
τους φίλους ακριβώς για να μη μας λείψει τίποτα, και τίποτα
δεν μας μιλούσε για πατρίδες, νύφες, φευγιά, επιστροφές

Διαβάστε περισσότερα

 

Με την ευγενική χορηγία του Ιδρύματος με την επωνυμία «Κληροδότημα Δημητρίου και Λιλίκας Μωραιτη-Άνδρου»- Καϊρειος Βιβλιοθήκη [επιμέλεια έκδοσης Άγρα]

Μετάφραση-Εισαγωγή: Γιάννης Γκούμας

 

COMPLETION OF A CARGO STEAMER

The calm of her eyes was disturbed like the waters of a jury but her recovered sight finally prevailed and flew to the transluscence of her vaulted dream as a fly flies from the nose of a sleeping child to the whirl of a glimmering silence. Then the assembled law observers decided to do away with silence once and for all and raise at the very spot a statue of the calm of her eyes because the young woman held in her hands her recovered sight like a miraculous snake.

*

SUCKLING OF MARES

Starting off in a circle the gun’s morsels arrived even earlier than the stroke of light. A young lady stood up in the dark and was at once replaced by another young lady who offered nuptial coaching in correlative flashes of twenty-thousandfold centuries. But the demand of lilies was not met because the gardener’s slap exposed the snow-white skin of the new day and animated the glow of her immaculate breast word for word and almost diagonally.

WAVES (Canada), Vol. 4, No. 2, Winter 1976.

*

LIGHT ON A WHALE

The initial form of woman was the interweaving of two dinosaur necks. Times changed after that and woman too changed shape. She became much smaller more fluid more adjusted to the two-masted (in some countries three-masted) ships that sail above the misfortunes of life’s struggles. Woman herself floats on the scales of a cylinder-carrying dove of long trajectory. Times change and in our time woman resembles the chasm of a fuse.

PLATFORM (UK), 5, 1972.
CONTEMPORARY LITERATURE IN TRANSLATION (Canada), No. 14, Fall/Winter 72/73.
HELLENIC QUARTERLY (Greece), No. 10, November 2001.

*
TIME

She bared her breast like a fan and bowed at a time when the legends of the darkest towns arise. There was just a rattle of teeth and the present vanished forever. In its old footprints stood something of something else. The night swept away the remaining branches and the root of the tree was strewn with ashes.

SHENANDOAH (USA), Vol. XIX, Autumn 1967, No. 1.
NINE GREEK POETS, Athens Publishing Center, 1968.
HELLENIC QUARTERLY (Greece), No. 10, November 2001.

Διαβάστε περισσότερα