`

11 τραγούδια σε ποίηση του Κώστα Ουράνη/ Τραγουδούν Γιαννης Κούτρας/ Χρήστος Θηβαίος/ Σοφία Παπάζογλου/ Μίλτος Πασχαλίδης/ Δημητράκης Ramone
`
Είναι κάποια νησιά…

Είναι κάποια νησιά που σαν πλοία
μέσ’ στα πέλαγα, λεν, ταξιδεύουν:
όσοι τα’ δανε, μάταια πλέον
να τα δούνε ξανά τα γυρεύουν˙

είναι κάποια νησιά που ακόμα
πόδι ανθρώπου δεν έχει πατήσει:
-Πώς τα βρήκες, Ψυχή μου, και πήγες
κι από τότες δεν έχεις γυρίσει;

`

SPLEEN είναι ο τίτλος ενός βαθειά μελαγχολικού ποιήματος του Charles Baudelaire, στην ενότητα «Ανία και Ιδεώδες» της ποιητικής συλλογής «Τα άνθη του κακού» (1857). «Το Spleen του Παρισιού» ήταν ο τίτλος που δόθηκε στην μεταθανάτια έκδοση των πεζοτράγουδων του Baudelaire το 1869.

`

ΠΟΙΗΜΑ ΔΙΧΩΣ ΚΑΡΠΩΣΗ

Αν ήτανε τα σύγνεφα θα ήμουνα και εγώ

αν ήτανε τα φύλλα και το θρόισμα

και εγώ θα υπήρχα

σπινθήρες αν βγάζαμε στα χέρια μας

φωτιά θα βλασταίναμε.

Μα η ζωή δεν έχει τη δική μας περηφάνεια

υποκείμενο δε φυτρώνει

στο ξαφνικό που διαρκεί ώς το θάνατο

κι ολοένα με σπαθιές ηρεμίας

αναβρεφουργείται.

Τίποτα παλιό εδώ και τίποτα καινούργιο.

νιάτα να πεις θολώνεις από παρανόηση

τα γερατειά νʼ αδράξεις μετερίζι δε γίνονται.

`

Τα δημοτικά τραγούδια υπέστησαν ό, τι και η αρχαιοελληνική κληρονομιά. Κινδύνεψαν να μαγαριστούν από τους ελληνοκάπηλους κιβδηλοποιούς, των δικτατορικών καθεστώτων συμπεριλαμβανομένων. Τα προστάτεψε όμως η υψηλή ποιητική τους αξία, το εσώτερο ήθος τους. Η ανάκτησή τους με τους τρόπους της ανοιχτόκαρδης αγάπης, αλλά και με τους όρους της ανοιχτόμυαλης ανάγνωσης, στηριγμένης στις μεθόδους και τα πορίσματα της επιστήμης, μόνο να μας ωφελήσει μπορεί. Και να μας τέρψει.
Με τον ανά χείρας τόμο, αφιερωμένο στην εξαιρετική γλωσσική δημιουργικότητα της ποίησης, πρωτίστως της δημοτικής, ξεκινάει το ταξίδι της η σειρά: “Πιάνω γραφή να γράψω… Δοκίμια για το δημοτικό τραγούδι”. Όταν ολοκληρωθεί, θα έχουν διερευνηθεί περί τα είκοσι θέματα. Με την ανώνυμη ελληνική ποίηση πάντα στο κέντρο, αλλά με πυκνές επισκέψεις στην επώνυμη σε όλες τις φάσεις της, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, καθώς και στην ανώνυμη γειτονικών μας λαών. Συντροφοδότης ο κόσμος των παραδόσεων, των παραμυθιών και των παροιμιών, αλλά και της αρχαίας μυθολογίας.
Να πω ιστορίες, αυτό θέλω: την ιστορία μιας λέξης (όπως ή λέξη αγαπώ και η μεταβολή της από ρήμα σε ουσιαστικό: η αγαπώ / ο αγαπώς), ενός μοτίβου (και το μουστάκι του έστριφτε…), ενός λογοτεχνικού τεχνάσματος (λ.χ. οι αδύνατες ευχές), συμβόλων που υπηρετήθηκαν συστηματικά από την ανώνυμη ποίηση (το μαντίλι, η ελιά σαν σημάδι του σώματος, ο αριθμός εννιά), ενός πάθους (το ενεπίγνωστο οιδιπόδειο στα δημοτικά), ενός τραγουδιού (“Κόκκιν’ αχείλι φίλησα”, “Η μάνα η φόνισσα” ή “Ο γυρισμός του ξενιτεμένου”) ή μιας κατηγορίας τραγουδιών (της αγάπης, της ξενιτιάς ή των μοιρολογιών)· τέλος, την ιστορία της σχέσης ορισμένων ποιητών μας (η συγκεκριμένων ποιημάτων τους) με τη δημοτική ποίηση.
Και να πω τις ιστορίες αυτές περίπου κατά τον τρόπο των παραμυθιών: με κλαδιά και κλαδάκια να ξεφυτρώνουν σχεδόν ατιθάσευτα πάνω στον κορμό, και δίχως τον φόβο της επανάληψης. Αλλά και με την παράθεση όσο το δυνατόν περισσότερων ακέραιων τραγουδιών, ώστε να αναμοχλεύεται αποτελεσματικότερα η μνήμη του αναγνώστη. Και να φανερώνεται πλήρης στα μάτια του η ποιητική ωραιότητα.

`

Ποίηση: Μιχάλης Γκανάς, Αριστέα Παπαλεξάνδρου, Αχιλλέας Παράσχος, Νίκος Σαραντάκος, Μάνος Χατζιδάκις/ Μουσική: Μιχάλης Καλογεράκης/ Ερμηνεία: Απόστολος Κίτσος / Στο τραγούδι Ερωτικό (Καληνύχτα) σε στίχους του Μάνου Χατζιδάκι, συμμετέχει η Έλλη Πασπαλά./ Ενορχήστρωση: Απόστολος Κίτσος, Παραγωγή: Μικρή Άρκτος. 2017
`
Αριστέα Παπαλεξάνδρου, ΚΑΤΙ ΠΑΡΑΞΕΝΟ

Κάτι παράξενο έλαβε δράση κάτω απ’ τη γη.
Δεν εμπιστεύομαι τη σιωπή,
το σκυθρωπό που με κοιτά φεγγάρι.

Το νιώθω πως η νέα μου ζωή
τη ρότα της παλιάς μου έχει πάρει.

1.Κωνσταντίνος Κάλλιας, «Είπες θα πάγω σʼ άλλη γη» (ποίηση: Κ.Π. Καβαφης),  Spider Music, 2017

Ο Αλεξανδρουπολίτης νεοεμφανιζόμενος συνθέτης Κωνσταντίνος Κάλλιας κάνει την μεγάλη έκπληξη και αυτό που δεν κατάφερε η συντριπτική πλειοψηφία των δεκάδων συνθετών που έχουν μελοποιήσει Καβάφη εδώ και πολλές δεκαετίες. Σέβεται το κείμενο και όχι το ηχηρό όνομα του ποιητή και μπαίνοντας μέσα στο ποίημα μελωδεί πετυχαίνοντας έναν αμιγώς τραγουδένιο Καβάφη. Καμία λογιοσύνη, κανείς ακαδημαικός λυρισμός, κανένα σοβαροφανές μουσικό προφίλ. Φτιάχνει τραγούδια τους στίχους που σε καμία των περιπτώσεων δεν υποβιβάζουν το ποιητικό πνεύμα. Αντιθέτως επειδή θα ήταν τουλάχιστον αδόκιμο να χρησιμοποιηθεί στη συγκεκριμένη περίπτωση ο όρος “αναδεικνύουν”, τουλάχιστον θα έλεγα συμβαδίζουν με τη μελωδικότητα μιας ακόμη -αυτή τη φορά μουσικής- ανάγνωσης στο έργο του Αλεξανδρινού. Η αισθαντική και όχι γλυκανάλατη φωνή του βασικού ερμηνευτή της δουλειάς, Παντελή Θεοχαρίδη εντός της περιοχής που δημιουργούν οι τις μελωδικές γραμμές του συνθέτη όπως επιτυχημένη είναι η συμμετοχή της Κυρίας Αφροδίτης Μάνου και της νεαρής Δανάης Καλογιάννη.