Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Αφοί Κατσιμίχα, «Beat poetry», Μετρονόμος 2012

 

ΑΚΟΥΣΤΕ ΕΔΩ Απόσπασμα από τα έργα του Γουίλλιαμ Μπάροουζ (William Burroughs) “The place of dead roads” (1983) και “Naked Lunch” (1959)

 

[…] Θεωρείστε αυτό το δίσκο, σαν μια μουσική ταινία μικρού μήκους. Ένα μπερδεμένο όνειρο, όπου αναπόφευκτα, διαπλέκονται όλα. Παλιά τραγούδια, καινούρια τραγούδια και μουσικές, όλα μαζί, σαν μια ωδή του υποσυνείδητου, που πλέκει το παρελθόν και το παρόν, όπως αυτό διαλέγει και αποφασίζει. Ερήμην μας.

Ένα μουσικό παραμύθι για μεγάλους. Ένα πολύχρωμο, φωτεινό «Trip», όπως το ομώνυμο κλαμπάκι του ΄70 στην Πλάκα, που έμπαινες μπουσουλώντας και έφευγες πετώντας ή μερικές φορές… το εντελώς αντίθετο.

Αφιερωμένο λοιπόν σʼ αυτούς, που μέσα στη δίνη της δεκαετίας του ΄50, μέσα στην ευφορία της μεταπολεμικής έκρηξης του καπιταλισμού, είχαν την άγρυπνη συνείδηση να διακρίνουν την κτηνωδία και το μακελειό που θα ακολουθούσαν τις επόμενες δεκαετίες, μέχρι και σήμερα.

Σʼ αυτούς τους προφήτες, που σύρθηκαν στα δικαστήρια για τα βιβλία και τις ιδέες τους, τα «τοξικά απόβλητα» μιας κοινωνίας μαστουρωμένης από τον καταναλωτισμό, την πολεμοκαπηλία, το ρατσισμό και τον υπερπατριωτισμό. Αυτούς που κατασυκοφαντήθηκαν, πρώτα σαν επικίνδυνοι κι έπειτα σαν γραφικοί, που ζήσανε σαν κοσμοκαλόγεροι, κήρυκες του πεζοδρομίου, μέσα στη σκοτεινή εποχή του Χούβερ (5), του Μακάρθυ (6) και της μπούρδας του «αμερικάνικου ονείρου».

Αυτούς, που με την καινούργια ματιά τους, επηρέασαν την κουλτούρα του 20ου αιώνα σε πολλαπλά επίπεδα, τους «αρουραίους» των υπονόμων της 5ης Λεωφόρου, τα «παράξενα πουλιά» του Σαν Φρανσίσκο. Σʼ εκείνους, που είπαν ό,τι είχαν να πουν και πέταξαν για τις «θάλασσες των Σαργασσών» (7) κι εκεί ζουν ακόμα, «αόρατοι μα θρυλικοί, έτσι όπως είχε προφητευτεί», χωρίς να διεκδικήσουν τίποτα, ει μη μόνο, το «ξανθό ίχνος της αλήθειας». Τώρα που οι καιροί είναι πιο δύσκολοι κι επικίνδυνοι από ποτέ, τώρα ακριβώς, που όλα είναι στο κόκκινο, σκέφτομαι εσένα Άλλεν Γκίνσμπεργκ, που προχθές το βράδυ, 40 χρόνια μετά, κάθισες δίπλα μου στον καναπέ και μέσα από τη φλέβα σου, «σούταρες» ξανά στο μυαλό μου, την αθωότητα των βέβηλων χρησμών σου.

Υ.Γ.

«Τα παράξενα πουλιά του Σαν Φρανσίσκο»

Ας θεωρηθούν τα ποιήματα, πάνω στα οποία στηρίχθηκε αυτή η μουσική εργασία, σαν ένα «libretto». Ένα κείμενο που ένωσε αποσπάσματα από διαφορετικούς μπητ ποιητές, παίρνοντας αυτό το «δικαίωμα» από το ποίημα του Γκρέκορυ Κόρσο «Όλα αυτά τα ποιήματα έχουν το ίδιο θέμα… Κανένα δεν είναι πρώτο ή τελευταίο… Μπορούν να ανακατευτούν και να διαβαστούν

στην τύχη…»

Αυτό το «libretto», ένα όνειρο του Κατμαντού, ένα λουλούδι «κλεμμένο» από το εξωτικό δάσος του έργου των μπητ ποιητών, κουβαλάει μέσα του όλη την ουσία και το άρωμα αυτής της ποίησης, που, όποιος θέλει να τη γνωρίσει βαθύτερα, εκεί είναι τα βιβλιοπωλεία, οι βιβλιοθήκες και φυσικά το Internet.

Καλό διάβασμα.
Καλή ακρόαση

Δεκέμβριος 2011
Χάρης – Πάνος

 

 

*********

Σημειώσεις
(1) Μοντέρνοι Ρυθμοί: Το πρώτο από τα μουσικά ελληνικά περιοδικά, 15θήμερο, που εκδόθηκε στην Αθήνα με διευθυντή τον Θανάση Τσόγκα (είχε προηγηθεί η μουσική εφημερίδα «Χρυσή δισκοθήκη» του Νίκου Μαστοράκη). Οι «Μοντέρνοι ρυθμοί» πρωτοκυκλοφόρησαν την 1.4.1964 με εξώφυλλο τον Johnny Hallyday. Κόστιζαν 3 δραχμές και πριν κλείσουν (το 1969) είχαν μετονομαστεί σε «Καλλιτεχνικές επικαιρότητες» (αρχές 1968) και είχαν ξεπεράσει τα 100 τεύχη).

(2) Εl Dorado: Η θρυλική «χαμένη πόλη του χρυσού», την οποία έψαχναν χιλιάδες εξερευνητές στη Νότια Αμερική, από την εποχή των ισπανών κατακτητών. Ο όρος χρησιμοποιείται έκτοτε μεταφορικά στη λογοτεχνία, ως την εξερεύνηση και την επιδίωξη για το προσωπικό «βασίλειο» του καθένα, όπως αυτός το εννοεί…

(3) Deutsche Welle: Γερμανικός ραδιοτηλεοπτικός σταθμός που εκπέμπει διεθνώς και μεταδίδει ανελλιπώς από το 1953.

(4) Panderma (παντός δέρμα ή παντός τέρμα): Περιοδικό που πρωτοκυκλοφόρησε τη δεκαετία του ʼ70, με εκδότη το Λεωνίδα Χρηστάκη (ο οποίος εξέδωσε επίσης και τα περιοδικά «Ιδεοδρόμιο», «Κούρος»). Κυκλοφόρησε σε 38 τεύχη.

(5) John Edgar Hoover: Ο πρώτος διευθυντής του FBI (Federal Bureau of Investigation), από το 1935 ως το 1972, επί προέδρων: Franklin Roosevelt, Harry Truman, Dwight Eisenhower, John Kennedy, Lyndon Johnson, Richard Nixon…

(6) Joseph Raymond «Joe» McCarthy (1908 – 1957) αμερικανός ρεπουμπλικάνος πολιτικός, που συνέδεσε το όνομά του με το κυνήγι των κομμουνιστών στην περίοδο του Ψυχρού πολέμου και τις αυθαίρετες, ανυπόστατες και πολλές φορές κατασκευασμένες κατηγορίες που εξαπέλυε και τις σκληρές και δημαγωγικές τακτικές που εφάρμοζε.

(7) Η Θάλασσα των Σαργασσών: Περιοχή του Βόρειου Ατλαντικού, στα βορειοανατολικά του Τριγώνου των Βερμούδων. Γνωστή και ως «θάλασσα των χαμένων πλοίων».

***************

Εισαγωγικό σημείωμα τον Αφων Κατσιμίχα που υπάρχει στο ένθετο του δίσκου

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Παναγιώτης Πάκος, «Άκου τ’ αηδόνια»

 
Το τραγούδι εδώ

(Ένα αλγερινό τραγούδι Idir – Avava Inouva.

Διασκευή με ελληνικούς στίχους: Παναγιώτης Πάκος

Φωνές: Σταυρούλα Μάκρα-Παναγιώτης Πάκος)

 

 

 

ΑΚΟΥ Τ’ ΑΗΔΟΝΙΑ

Τις νύχτες στην ερημιά άκου τʼ αηδόνια
Τʼ άκουσα να πέφτουν με σπασμένα φτερά
Αν θέλεις να φύγεις μακριά, άκου τʼ αηδόνια
Τʼ άκουσα να πέφτουν σε πηγάδια ξερά

Έρχετʼ η ανατολή
σαν πάγια εντολή,
μα κι ο ήλιος για να βγει
ψάχνει πλέον αφορμή.
Λίγη χαρά ζητάει να βρει στα βλέμματα
Μα βλέπει στις καρδιές συρματοπλέγματα

Γιατί να ʼχει η καρδιά συρματοπλέγματα

Τις νύχτες στην ερημιά άκου τʼ αηδόνια…

Κόκκινος από ντροπή
βγαίνει ο ήλιος την αυγή.
πίνει πικρό νερό,
τρώει βρώμικο ψωμί.
Και τα παιδιά του κόσμου του χαμογελούν
μα αν βγουν απʼ την κρυψώνα τα πυροβολούν

Μη βγεις απʼ την κρυψώνα. Ο ήλιος είναι εχθρός

Τις νύχτες στην ερημιά άκου τʼ αηδόνια…

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Χάρρυ Κλυνν- Τάκης Μπουγάς, «Γεώργιος Σουρής-Αφιέρωμα», δίσκος 1982

 

 

Η ηχογράφηση έγινε στο στούντιο 2 της Columbia από την 1η Αυγούστου 1981 ως τις 14 Ιανουαρίου 1982.  Η ενορχήστρωση και η διεύθυνση ορχήστρας είναι του Άγγελου Μπότση και του Νίκου Στρατηγού.

Τα τραγούδια του δίσκου

Φόροι, Το παλιοκαύκαλο, Το μέτρημα, Ευρώπη, Η ζωγραφιά μου, Αθήνα, Ελλάς-Ελλάς, Κλέφτες, Ελλάδα, Η γλώσσα, Το φίλημα, Απόκριες, Θέλω να γίνω

ΑΚΟΥΣΤΕ ΕΔΩ

 

Φόροι 

Βάλετε φόρους, βάλετε εις την πτωχή μας ράχη,
ποτίστε με το αίμα μας την άρρωστη πατρίδα,
σεις το κρασί και τον καπνό να πίνετε μονάχοι,
κ’ εμείς να σας κυττάζωμε με μάτι σαν γαρίδα.
Βαρειά φορολογήσετε και το νερό που τρέχει…
βάλετε φόρους, βάλετε, κι’ η ράχη μας αντέχει…

 

Ό,τι καλό κι αν έχωμε απάνω μας ας μείνη,
στα πρόσωπά μας ας χυθή του μαρασμού το χρώμα,
μ’ εμάς το ισοζύγιο του έθνους μας ας γίνη,
φορολογήσετε κι’ αυτή τη σάρκα μας ακόμα.
Του κρέατός μας κόβετε καμμιά παχειά λωρίδα,
και τρώγετέ την λαίμαργα μαζί με την πατρίδα.

Ό,τι κι’ αν τρώνε οι πτωχοί, το έθνος ας τα τρώγη,
ό,τι κι’ αν πίνουν οι πτωχοί, το έθνος ας το πίνη,
χορταίνετε σαν Λούκουλλοι μ’ εμάς το σκυλολόγι,
κι’ εμείς θα σας γνωρίζωμε γι’ αυτό ευγνωμοσύνη.
Τέτοιοι χωριάταις πούμαστε αντέχομε εις όλα,
και ούτε τόσο εύκολα τινάζομε τα κώλα.

Πρέπει να είναι οι πολλοί πτωχοί και πεινασμένοι
και οι ολίγοι πάντοτε να βρίσκονται χορτάτοι,
πρέπει να στέκουν οι πολλοί στα σπίτια των κλεισμένοι
και οι ολίγοι να πηδούν απάνω στο Παλάτι.
Πρέπει ο κόσμος ο πολύς να δέχεται τα βάρη,
κι ο λιγοστός απάνω του κανένα να μην πάρη.

Μ’αυτόν τον νόμο έζησε ο κόσμος και θα ζήση,
τη δύναμή του προσκυνά η κάθε κοινωνία,
δεν ειμπορεί καθένας μας βεβαίως να πλουτίση,
γιατί του κόσμου έπειτα χαλά η αρμονία.
Φτώχια και πλούτος!… ζήτημα του καθενός αιώνος,
ιδού το τέλος κι’ η αρχή του φοβερού αγώνος.

Λοιπόν κανένας πρόστυχος κεφάλι μη σηκώση,
για τόσα νομοσχέδια μη βγάλη τσιμουδιά,
εις της πατρίδος τον βωμόν το αιμα του ας δώση,
χωρίς ν’αφήση στεναγμό η μαύρη του καρδιά.
Κι αν τώρα πάλι έπεσε επάνω του ο κλήρος,
πρέπει και πάλι να φανή γενναίος, μάρτυς, ήρως!

Διαβάστε περισσότερα
Μεταφραστικό Εργαστήρι, Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

«Cantares», του Antonio Machado και του Χουάν Μανουέλ Σερράτ

 

 

ΑΚΟΥΣΤΕ εδώ

 

Όλα περνούν κι όλα μένουν,
αλλά δικό μας είναι το να περνάμε
να περνάμε κάνοντας δρόμους,
δρόμους πάνω στη θάλασσα.

Ποτέ δεν κυνήγησα τη δόξα,
ούτε ν’ αφήσω στη μνήμη
των ανθρώπων το τραγούδι μου.

Εγώ αγαπώ τους ανεπαίσθητους κόσμους,
τους αβαρείς και αβρούς,
σαν σαπουνόφουσκες.
Μ’ αρέσει να τους βλέπω να ζωγραφίζονται
από ήλιο και πορφύρα, να πετάνε
κάτω από το γαλανό ουρανό, να πάλλουν
κι αμέσως να σπάνε…
Ποτέ δεν κυνήγησα τη δόξα…

Διαβάτη, τα ίχνη σου είναι
μόνο ο δρόμος και τίποτε άλλο
Διαβάτη δεν υπάρχει δρόμος,
ο δρόμος γίνεται βαδίζοντας…

Βαδίζοντας γίνεται ο δρόμος
και γυρίζοντας το βλέμμα πίσω
φαίνεται το μονοπάτι
που ποτέ δε θα ξαναπατήσεις

Διαβάτη δεν υπάρχει δρόμος
μόνο απόνερα στη θάλασσα.

Πριν λίγο καιρό σ’ αυτό τον τόπο
όπου τα δάση ντύνονται με αγκάθια
ακούστηκε η φωνή ενός ποιητή να κραυγάζει

“Διαβάτη δεν υπάρχει δρόμος,
γίνεται δρόμος βαδίζοντας”

Χτύπο το χτύπο στίχο το στίχο.

Πέθανε ο ποιητής μακριά από τον τόπο του.
Τον σκεπάζει η σκόνη μια γείτονας χώρας.
Μακραίνοντας τον είδαν να κλαίει:
“Διαβάτη δεν υπάρχει δρόμος
γίνεται δρόμος βαδίζοντας…”

Χτύπο το χτύπο στίχο το στίχο.

Όταν ο σπίνος δεν μπορεί να κελαηδήσει,
όταν ο ποιητής είναι ένας περιπλανώμενος,
όταν σε τίποτα δεν μας βοηθάει η προσευχή

Διαβάτη δεν υπάρχει δρόμος
γίνεται δρόμος βαδίζοντας.
Χτύπο το χτύπο, στίχο το στίχο
Χτύπο το χτύπο, στίχο το στίχο
Χτύπο το χτύπο, στίχο το στίχο

ΕΠΙΜΕΤΡΟ

Το μυθικό τραγούδι με τη φωνή του Μανουέλ Σερράτ. Το τμήμα ως τους στίχους: « Διαβάτη δεν υπάρχει δρόμος μόνο απόνερα στη θάλασσα» καθώς και το εμβληματικό «Διαβάτη δεν υπάρχει δρόμος γίνεται δρόμος βαδίζοντας» ανήκουν στον Αντώνιο Ματσάδο, που, φυγάδας στη διάρκεια του Ισπανικού Εμφύλιου, πέθανε το 1939 στο Γαλλικό χωριό Κολιουρί. Στο περιστατικό αυτό συνεχίζουν οι στίχοι του Σερράτ και σταθεροποιούν την παρουσία του τραγουδιού εμβληματικά στη συνείδηση του ισπανικού κόσμου.

Διαβάστε περισσότερα
Μεταφραστικό Εργαστήρι, Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Vladimir Vysotsky, «Δυο μοίρες» (μτφρ.: από τα ρωσικά Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης ©)

 

ΑΚΟΥΣΤΕ Εδώ

Ζούσα μια χαρά στο πρώτο τρίτο της ζωής
Είκοσι χρόνια στον κόσμου τούτο –
πιστός στο μάθημα,
Ζούσα ανέμελα, αλλά σωστά,
Το ρεύμα ακολουθώντας, –
Ταξίδευα εκεί που έφταναν τα μάτια.

Σκεφτόμουν πως βραβείο είναι, –
Δε χρειάζονται κουπιά,
Μα ούτε και οι χούφτες.
Κουνούπια, αλογόμυγες και σφήκες
Οι αιματορουφήχτρες ενοχλούσαν,
Μα δεν εξαντλούσαν.

Απʼ την ακτή αρχικά άκουσα
Να με καλούνε σε βοήθεια,
κάποιος εκινδύνευε.
Μα δεν προφτάσαν, φουκαράδες, –
Ξαπλωμένος, από την μπύρα ήμουν μεθυσμένος,
και λιπόθυμος.

Στη στροφή τινάζεται,
Τη δίνη αποφεύγει –
κι όλα πάνε καλά.
Τα παπούτσια βάζω, βγάζω,
Στο νερό να πέσω θέλω –
Με τρελαίνει αυτό.

Οι ακτές τη βάρκα κυνηγούν.
Μα ʽγω το λαρύγγι μʼ οινόμελο
χαϊδεύω.
Άλλη μια γουλιά σαν πίνω,
Μοναχός μου δεν πλέω πια, –
Μα με την γριούλα μʼ αγκαλιά.

Διαβάστε περισσότερα