Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Αφίξεις

Αφίξεις

Αφίξεις, Μεταφραστικό Εργαστήρι

Pier Paolo Pasolini, «Οι στάχτες του Γκράμσι», Οροπέδιο, 2016 (μετφρ: Ελένη Κοσμά)

1.

Δεν είναι του Μάη τέτοιος αέρας, ρυπαρός
που κάνει πιο σκοτεινό ακόμη
τον σκοτεινό ξένο κήπο: αυτός

που με τυφλές ξαστεριές τον θαμπώνει…
σαλιάρης, κιτρινωπός ο ουρανός απʼ τις σοφίτες
σκεπάζει τις καμπύλες του Τίβερη, ζυγώνει

στις σκουρογάλαζες του Λάτσιο βουνοκορφές.
Νεκρική στάζει μια ειρήνη, ψυχρή
και ξένη απʼ των γηραιών τοίχων τις οπές

ο Μάης. Εδώ ο κόσμος τελειώνει: σκληρή
η περασμένη δεκαετία∙ προβάλλει απʼ τα συντρίμμια
η άδολη ανάγκη της ζωής. Η σιωπή στείρα και υγρή.

Νέος, εσύ, σʼ εκείνου του Μάη τη ζέση, που η γύμνια
φώτιζε… τότε που το λάθος ήταν σημάδι ζωής
ακόμη, εσύ, με το λεπτό σου χέρι και διόλου ίδια

με τον πατέρα (λιγότερο άμυαλος και πιο υγιής)
σχεδίαζες το περίγραμμα της ιδεολογίας που ξυπνάει
(όχι, όμως, για εμάς •νεκρός εσύ, κι εμείς

νεκροί μαζί σου ∙στον υγρό ξένο κήπο δεν περνάει
κανείς) αυτή τη σιωπή. Δεν μπορείς παρά εξόριστος
να αράξεις στον τόπο αυτό: πατρικία η πλήξη σου μιλάει.

Μαραμένο και μόνο σε πλησιάζει (εσύ βουβός)
ένα χτύπημα αμονιού απʼ του Τεστάτσιο τα συνεργεία.
Δειλινό. Στα θλιβερά υπόστεγα τενεκεδόκουτα, χαμολαός,

παλιατσαρία. Ένα παιδί, μουρμουρίζοντας
του τόπου του μια γνωστή μελωδία,
κλείνει τη μέρα του. Ορίζοντας.

Τριγύρω σταματά να βρέχει.

Διαβάστε περισσότερα
Αφίξεις

Γιώργος Κοζίας, «Πολεμώντας υπό σκιάν… (ελεγεία και σάτιρες)», εκδ. Περισπωμένη, 2017

`

MANDORLA
Οἱ ὧρες θὰ περνοῦν, θὰ γυρίζουν τ᾿ ἄστρα,
οἱ οὐρανοὶ θὰ παίζουν μπλοὺζ στὴν ἐρημιά μου.
Θὰ θυμᾶμαι τοὺς ἥλιους,
τὰ χαμόγελα τῶν κοριτσιῶν,
τὴν προδοσία τῶν ἄλλων
κι οἱ αὖρες θὰ πλέκουν
βοστρύχους τὰ μαλλιά μου.
Θὰ μένω λαμπάδα ἀναμμένη
ἡμέρες καὶ χρόνια,
δίχως ν᾿ ἀκούω, δίχως νὰ βλέπω
τοὺς σακατεμένους κόσμους.
Θὰ εἶμαι ὁλόκληρος ἕνα πικραμύγδαλο,
μία γιορτινὴ ἀνάμνηση
γιὰ λωποδύτες, γιὰ ληστές
κοντὰ στὴν Σανταγκόρα.
Θὰ εἶμαι γαμψός,
γυμνός, ἄγριος στὴν σκοτεινὴ στεφάνη,
ὁ κολασμένος στοὺς παγωμένους κήπους
ὁ ἄνεμος στοὺς κέδρους τῆς ἀγάπης.

Διαβάστε περισσότερα
Αφίξεις

Νίνα Αλέξη, “Ανίν Ιξελά”, Αλεξάνδρεια, 2017

Εικαστικό εξωφύλλου: Φίλιππος Τσιτσόπουλος

Μετάλλαξις

Οι ξενιστές διαπέρασαν το φως,
σαν αντίσωμα εμφυτεύθηκαν
βούλιαξαν τις αμφίρροπες διαστάσεις
των εξελιγμένων όντων που
καθρεφτίζουν πια, μοιραία,
αλλότριες θελήσεις κι ιδεολογήματα.
Κι εγώ επιμένω ακόμη να εξωραϊζω
την εικόνα σου, Άνθρωπε,
μέσʼ απʼ τις δαιδαλώδεις έλικες του εγκεφάλου,
όπου δρόμο ανοίγω στα βαθύσκιωτα δάση σου.

ΕΝΑ φιλί

Ένα φιλί, μόνο Ένα, όχι οποιοδήποτε, αυτό,
που τα μάγουλα καίει, το αίμα κοχλάζει
κόκκινους δρόμους ανοίγει, στην καρδιά οδηγεί
ιστορίες λαξευμένες με πάθος, φωτιά, αφηγείται.
Εκστατικά ακροβατώ στα μερεμέτια
του ταραχώδη, εκρηκτικού εγκεφάλου σου
στο εκκρεμές του σύμπαντός σου
μπρος στις λαίμαργες κι αβυσσαλέες ορέξεις σου,
άχορδες οι επιθυμίες σφήνωσαν, χαράκτηκαν.

Νυμφεύθηκες τον Έρωτα μʼ ΕΝΑ φιλί
που τʼ όνομά σου κεντά στο κορμί.
Χόρευες κι έσυρες και μένα στο χορό
κι ούτε που πρόσεξα τη δύση των ματιών σου.
Κόκκινο τριαντάφυλλο μου χάρισες, τα ροδοπέταλα
άνοιξε, μα αγκάθια γέννησε, δεν ευωδίασε.
Κλέφτικα τραγούδια ακούει η μέλισσα
που λαίμαργα ρουφά το νέκταρ των κρίνων
και των κρινόμενων.

Μετρώ τα φιλιά σου τα ματωμένα, τʼ αλατισμένα από δάκρυα
που κήπους πότισαν, βαφτίστηκαν με έρωτα
κι οι κερασιές γδυθήκαν, φεγγάρια να φορέσουν.
Διάσπαρτες νύχτες μοσχοβολούν το κορμί μου,
το φιλί σου έχω ντυθεί,
τα χάδια μου υφαίνεις σε τριανταφυλλένιο αργαλειό.

Ορμώμενη από μια ψυχή που εκβιάζει την αλήθεια μου
απʼ τα χαλάσματά μου, τις μουγγές λέξεις,
τα σφιχτά αφυδατωμένα, αγέραστα φιλιά,
απ΄την ασημί κοιλάδα με τις δισέντρες
θα γευτώ την Αγάπη.

Τα σώματα, μάλλινα όνειρα ζεσταίνουν,
ακοίμητα τα μηνύματα του πόθου, στάζουν,
στη μνήμη μεταγγίzονται
σκουπίδια γέμισε, να ελευθερωθεί ζητά.
Άυλα πνεύματα στον κόσμο μου. Τις ώρες δολοφόνησα,
τις στιγμές, το χρόνο σταμάτησα,
την αναπνοή που μοιραστήκαμε,
φέτες την κόψαμε μʼ Ένα στόμα, απαρνήθηκα.

Τα κατακόκκινα φτερά του έρωτα μου φόρεσες,
Ζεστά γλυκόλογα μέλωσαν τα μαλλιά,
ξανθές κοιλάδες με άλικα αγριολούλουδα ανθίσαν στο κορμί,
η Δονκιχωτική σου θλίψη τους χτύπους της καρδιάς σφυροκοπεί,
την αγνότητά μου πλάθει
η νύχτα μάς έμεινε πιστή όπως εγώ σε σένα
κι εσύ με λυρικότητα το ύστατο φιλί, μου κούρσεψες.

Η αγάπη μου δεν άντεξε στις αγκυλωτές σου σκέψεις
έπνιξα τον έρωτα αντιμαχώντας, εκπνέοντας φθόγγους,
ήχους, φωνήεντα, νοήματα, λέξεις.
Νύχτωσε στους χρυσοκόκκινους μελαγχολικούς αμμόλοφους
κι εγώ αστέρια, ακόμη να δω.

Θολό το όνειρο, θολή κι η μορφή, σκιές χορεύουν
σβήνουν, μία- μία ξεθωριάζουν,
αόρατη σαν ξωτικό περιπλανώμαι.
Άν ήσουν αληθινός, αν είσαι πράγματι δικός μου,
σε μια άλλη διάσταση θα σε ξαναβρώ
΄κεί που τα χιόνια εινʼ θαλασσί, οι αγάπες
δεν ξεψυχούν, δεν λυγούν στις θύελλες, στο σκοτάδι.

ΩΔΙΝΕΣ ΤΟΥ ΒΙΟΥ

Στον Δημήτρη Ποταμίτη

Παλεύω για την αξιοπρέπεια που ζητά να εγκαταλείψει,
που αντίκειται στις δονήσεις της φτήνιας.
Παλεύω για σένα που πίστεψα
αποφόρι τα μόρια των λέξεών σου
μιας θεμελιώδους ιδέας.

Παλεύω για τʼ άδεια βράδυα που λιμάνι
δε θα βρουν στ΄ασάλευτα νερά σου.
Αφείδωλα τα λόγια μυρμηγκιάζουν
επιδράμουν στον εγκέφαλο, εύστοχα εισβάλλουν
αδελφώνοντας τις μύχιες σκέψεις σου
που παλινδρομούν με τις δικές μου τις πυρωμένες.

Παλεύω τα ιδανικά μου μην προδώσω
και τη φαύλη ευκολία που διαιωνίζεται.
Άτεγκτη αντιστέκομαι…
όσο κι αν σπρώχνομαι σε κοφτερά βράχια
κι αιχμηρά μαχαίρια διαπερνούν το κορμί
τη μοίρα να καθορίσεις δεν μπορείς.

Η θαρρεμένη καρδιά κατάστηθα παλεύει
ναʼ βρει την Αλήθεα, τη χαμένη Ατλαντίδα
εναρμονίζομαι με το Πνεύμα
το χρόνο μηδενίζω, σαϊτεύω τα όνειρα
να ευαγγελιστεί την Αγάπη.

ΚΑΤΑΘΕΣΗ

Δεν πιστεύω σε ουράνια τόξα
σε εκκολαπτόμενους μετεωρίτες που
ουριοδρομούν
στο λυκαυγές του σύμπαντος
σε ροδόχροα ηλιοβασιλέματα
που παιχνιδίζουν με τις σκέψεις.

Σε δάκρυα χωρισμού, πόνους βραχνούς,
σε κεντημένες από μεταξένιο πόθο λέξεις
κονσερβοποιημένα αισθήματα
νότες βροχής που ηχούν
σ΄ ανεμοδαρμένες θάλασσες.

Σʼ αποκοιμισμένες νύμφες που ριγούν
στα λαγαρά νερά, σαν σε ελεγεία,
σʼ ορθόκορμες Νηρηίδες, σαγηνεύτρες,
σα βγουν απʼ τα κατάβαθα των Ωκεανών.

Δεν πιστεύω σ΄ απατηλές ελευθερίες,
πολιτικές, κοινωνικές, ανθρώπινες
πάντα αξεδιάλυτες, ανέλπιστες
συχνά εξαγνισμένες,
σʼ απατηλές υποσχέσεις
θυσίες ανούσιες, θρυμματισμένες.

Σε αδέκαστες Δημοκρατίες
σωτήρες δανειστές κι ανεύθυνους οφειλέτες,
σε καλοκουρδισμένες μαριονέτες
στο κουκλοθέατρο της Πολιτικής.

Δεν πιστεύω,
σε γυάλινους παραδείσους
πλαστικά πολύχρωμα, άλαλα πουλιά
σε ξέγνοιαστα πρωινά,
φρυγανισμένες ρουτίνες,
μεθυσμένα φεγγάρια.

Στη θλίψη που μετουσιώνεται σε πόθο
σε μάτια υγρά πʼ αντάμωσαν τον ήλιο
προσπαθώντας να εκστασιάσουν την ψυχή.
Στη ζωή πουʼναι χαραγμένη σε μονοπάτια από λάσπη
κι όποιο κι αν διαλέξεις θα λερωθείς.

Δεν πιστεύω στο άσπρο – μαύρο
μόνο στην απόχρωση του γκρίζου.
Ούτε στα σύνορα τʼ ουρανού και της ψυχής
σε τίποτʼ ανθρωποκεντρικό
δεν πιστεύω στο τέλος,
στο θάνατο της Ψυχής.

(Σύντομο βιογραφικό)

Η Νίνα Αλέξη γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Γερμανία από Έλληνες γονείς με ποντιακές ρίζες. Σπούδασε παραστατικές τέχνες, θέατρο, χορό καθώς και θεατρική γραφή στο Λονδινο με υποτροφία της αγγλικής κυβέρνησης στο Middlessex Polytechnic (B.A. Performance Arts, Major Drama), στο WAC Interchange, Associated Guild of Dance and Drama, στην Chantraine School of Dance (1981-1990) και αλλού. Εργάστηκε στο θέατρο στην Αγγλία και στην Ελλάδα. Υπήρξε πολιτική ανταποκρίτρια για τα Νέα του Λονδίνου στην Αθήνα (1992-1995) Ραδιοφωινκός παραγωγός και εκφωνήτρια Δελτίου Ειδήσεων. «Λονίνο 88» «GCR» κ.α. Επί μακρόν καθηγήτρια θεατρικής αγωγής στη Λακωνική Σχολή. Υπεύθυνη διδασκαλίας στα παιδιά των Ρομά καθώς και σε προγράμματα καταπολέμησης κοινωνικού αποκλεισμού (ΚΕΚ Ιάσων). Συμμετείχε σε συνέδρια και ημερίδες ως ομιλήτρια όπως αυτά του Ιντιτούτου Ελληνοανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών (σε συνεργασία με το Διδασκαλείο Ξένων Γλωσσών) του Καποδιστρικαού Πανεπιστημίου, για τον Νομπελίστα Ναγκίμπ Μαχφούζ (Μάϊος 2007), Ημερίδα της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής της UNESCO, «Ο πατριδολάτρης Παλαμάς», στο αμφιθέατρο του ΥΠΠΕΞ, (2004), έδωσε διαλέξεις στο πλαίσιο των μαθημάτων της Ομηρικής Ακαδημίας, Χίος (2000). Μεταξύ άλλων συμμετείχε με ανακοίνωσή της στο 14ο συνέδριο Ελληνοανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών, «Ελληνοαραβικοί Πολιτισμοί», (Αθήνα 2014) κ.α Με το Environmental Forum στο Λονδίνο (1985-1995) έδωσε διαλέξεις για το θέατρο και την Ελληνική ποίηση.
Έργα της είναι: Περιπέτεια στο δάσος (2002), Ανάσταση αγάπης (2003), Γυναίκες σε κόκκινο φόντο (2005) [και σε γαλλική μετάφραση Des Femmes sur un fond rouge (2012)], Ζυμώσεις του ελληνικού θεάτρου με τον αιγυπτιώτικο ελληνισμό, 1856-1946 (υπό έκδοση).

Διαβάστε περισσότερα
Αφίξεις

Φροσούλα Κολοσιάτου, “Φοράει τα μάτια του νερού”, Γαβριηλίδης, 2017 (χαιρετίζει η Alexandra Zambà)

INDOSSA GLI OCCHI DELL ACQUA Frosoula Kolosiatou

Πρώτη επαφή με την ένατη ποιητική συλλογή της κύπριας ποιήτριας Φροσούλας Κολοσιάτου “Φοράει τα μάτια του νερού” εκδόσεις Γαβριηλίδη.

Η Ποίηση, μόνη συνοδός λιτανείας πόνου και αγάπης, στη συλλογή της Φροσούλα Κολοσιάτου, θρηνεί τον Πολυνείκη.

Το έργο της ποιήτριας, εξελίσσεται σαν αρχαία τραγωδία όπου το κάθε ποίημα είναι μέρος μίας ενότητας, ένα απόσπασμα μιας και μοναδικής τραγωδίας της ανθρώπινης θνητότητας. Παρουσιάζεται ο θάνατος μέσα στην αβεβαιότητα του νερού. H ποιήτρια γνωρίζει ότι ο θάνατος στη θάλασσα είναι ιδιαίτερα βουβός, ότι κάτω στο βυθό δεν ακούγονται όπως στο έργο του Σοφοκλή “Οιδίπους Τίραννος “ θρήνοι από την πόλη. Δεν φτάνουν οι άρχοντες να ζητήσουν συμβουλή και βοήθεια.

Η Φροσούλα Κολοσιάτου λοιπόν, ξεκρεμάζει τον μανδύα της Αντιγόνης και προχωράει προς ενίσχυση σκυροδέματος με λειψές ερωτήσεις ιστού, αποτυπώνει υπαρξιακές ανησυχίες αποκαλύπτοντας ένα πλούσιο συναισθηματικά κόσμο.

Σε έντονη αντιπαράθεση μεταξύ της ένοχης σιωπής των ανθρώπων και το πικρό χρονικό του προαναγγελθέντος θανάτου, η ποιήτρια παίρνει απάνω της το βάρος του άδικου θανάτου, θρηνεί τον άγνωστο, τον δίχως πρόσωπο Πολυνείκη και δεν ενδιαφέρεται για το σωστό και το λάθος, προχωράει μόνη μες στους βυθούς της θάλασσας μαζεύει ανώνυμους νεκρούς και κάτω εκεί προβλέπει τη ταφή τους. Μόνη μέσα στη μοναξιά του θανάτου, μοιρολόι καθαρτικό, πλανάται μέσα στη διάθλαση της πραγματικότητας.
Ο κορμός του έργου της ποιήτριας είναι μακριά από κάθε μελοδραματική παράσταση των γεγονότων. Η δική της είναι μια τραγική μοναξιά όπου το υγρό στοιχείο κλείνεται απάνω της σε βουβό κλάμα και δεν ασχολείται με την ανάσυρση διχτυών διάτρητων σωμάτων. Alexandra Zambà

Ποιήματα:

Της θάλασσας

Τους παιδεύει η βροχή
Στην άμμο και στα κύματα
Γίνονται οι συναντήσεις των ψυχών
Να αναγνωρίζονται άραγε οι άνεμοι
Που λιγόστεψαν το δρόμο τους;
Ω εκείνοι που δεν έρχονται
Κάθε απώλεια κρύβεται από την ίδια της
Τη μορφή
Στραγγίζει την απόχη του αποχωρισμού
Και αποξεχνιέται

Διαβάστε περισσότερα
Αφίξεις

Αναστασία Παρασκευουλάκου, “Λευκός καμβάς”, Solucio, 2017

Λευκός Kαμβάς

Παγερός χειμώνας το σαλόνι.
Ο καμβάς παραμένει λευκός.
Μόλις δυο εβδομάδων τα κυκλάμινα,
γλύτωσαν από την καταστροφή.
Ύλη βυθισμένη στο νερό,
στιγμή διαρκείας,
χωρίς ρίζες,
ανεξάρτητη από θλίψη
ενικού ή πληθυντικού αριθμού.
Όσες ώρες αγνοείσαι αγαπημένη,
κοιμάμαι σʼ αυτή τη γωνιά.
Έχω καταργήσει την καθημερινότητα,
είμαι μια πόλη με απρόσωπα κτίρια.
Απομακρύνω τα πουλιά μέσα μου,
φοβάμαι μη γίνω δέντρο
και χάσω από άνθρωπος.

Διαβάστε περισσότερα