`

Ποιήματα ενός άγνωστου στο ευρύ κοινό ποιητή, του Βάσου Βογιατζόγλου (γεννηθείς το 1935) μελοποιεί και δισκογραφεί από τον Καθρέπτη και τη Chroma Musica (Μόντρεαλ του Καναδά)  ο συνθέτης Χρύσανθος Μουζακίτης. Ο δίσκος ονομάζεται «Διάθλαση» και περιλαμβάνει δώδεκα μελοποιημένα ποίηματα για μικρό συμφωνικό σύνολο, με τις ερμηνείες της σοπράνου, Μαρίας Διαμαντή και του τενόρου, Δημήτρη Ηλία. Η εργασία, με έντονο το επτανησιακό μελωδικό στοιχείο και την ελληνοκεντρικότητα στο στίχο, αφορά μάλλον ένα πιο περιορισμένο κοινό αλλοτινών εποχών και μεγαλύτερης ηλικίας, όπου ο ρομαντισμός και η νοσταλγία κυριαρχούν.

`
Περιεχόμενα
1. Η ΟΛΓΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ
2. ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ
3. Η ΔΑΝΑΗ ΤΟ ΜΕΣΗΜΕΡΙ
4. ΩΡΕΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ
5. ΣΤΙΓΜΗ
6. ΤΟ ΠΑΡΑΞΕΝΟ ΣΩΜΑ
7. ΔΙΑΘΛΑΣΗ
8. Η ΟΛΓΑ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ
9. ΤΟ ΝΗΣΙ ΜΟΥ
10. ΕΞΙ ΣΚΙΤΣΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ
11. ΣΟΝΕΤΟ
12. Η ΔΑΝΑΗ ΜΕΣΑ ΣΤ’ΟΝΕΙΡΟ
12 TΡΑΓΟΥΔΙΑ ΓΙΑ ΜΙΚΡΟ ΣΥΜΦΩΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ

`

Απαγγελία: Κική Δημουλά/ Ερμηνεία: Σοφία Μιχαηλίδη

`

Tο σπάνιο δώρο

Kαινούργιες θεωρίες.
Tα μωρά δεν πρέπει να τ’ αφήνετε να κλαίνε.
Aμέσως να τα παίρνετε αγκαλιά. Aλλιώς
υπόκειται σε πρόωρη ανάπτυξη
το αίσθημα εγκατάλειψης ενηλικιώνεται
αφύσικα το παιδικό τους τραύμα
βγάζει δόντια μαλλιά νύχια γαμψά μαχαίρια.

Για τους μεγάλους, ούτως ειπείν τους γέροντες
–ό,τι δεν είναι άνοιξη είναι γερόντιο πια–
ισχύουν πάντα οι παμπάλαιες απόψεις.
Ποτέ αγκαλιά. Aφήστε τους να σκάσουνε στο κλάμα
μέχρι να τους κοπεί η ανάσα
δυναμώνουν έτσι τα αποσιωπητικά τους.
Aς κλαίνε οι μεγάλοι. Δεν έχει αγκαλιά.
Γεμίστε μοναχά το μπιμπερό τους
με άγλυκην υπόσχεση –δεν κάνει να παχαίνουν
οι στερήσεις– πως θά ‘ρθει μία και καλή
να τους επικοιμήσει λιπόσαρκα
η αγκαλιά της μάνας τους.
Bάλτε κοντά τους το μηχάνημα εκείνο
που καταγράφει τους θορύβους του μωρού
ώστε ν’ ακούτε από μακριά
αν είναι ρυθμικά μοναχική η αναπνοή τους.
Ποτέ μη γελαστείτε να τους πάρετε αγκαλιά.
Tυλίγονται άγρια
γύρω απ’ τον σπάνιο λαιμό αυτού του δώρου,
θα σας πνίξουν.

Tίποτα. Όταν σας ζητάνε αγκαλιά
μολών λαβέ μωρό μου, μολών λαβέ να απαντάτε.

`

ΑΚΟΥΣΤΕ ΕΔΩ: jeger-free-ibsen

Οι στίχοι του κομματιού Jeg er Free (Είμαι ελεύθερη) προέρχονται από την μετάφραση του αριστουργηματικού κειμένου του έργου ‘Το ξύπνημα των Νεκρών’ του μεγάλου σκανδιναβού δραματουργού Ενρίκου Ίψεν, η οποία εκπονήθηκε από την σκηνοθέτρια Ρούλα Πατεράκη σε συνεργασία με την Liv Nilsen Γάρρα. Το ηχητικό υλικό του έργου συμπορεύεται με τον Μοντερνισμό των αρχών του προηγούμενου αιώνα και με την Ιψενική δραματουργία. Πρόκειται για το κύκνειο άσμα του συγγραφέα, εμπνευσμένο από το ονειρόδραμα του Στρίντμπεργκ, έργο πολύ-επίπεδο, που πραγματεύεται την αδιάκοπη αγωνία και αστείρευτη δίψα του καλλιτέχνη για δημιουργία, με όλη την υπαρξιακή ένταση που η στοχο-προσήλωση αυτή δημιουργεί. Το κομμάτι αποτελεί μέρος της μουσικής που γράφτηκε για την παράσταση του έργου (Άνοιξη 2012, Από Μηχανής θέατρο)
Γεωργία Καλοδίκη

`
**********************************************************

Η ιστορία ξεκινά με το ζευγάρι του διάσημου γλύπτη και της γυναίκας του να απολαμβάνει τις διακοπές του σε ένα θέρετρο στα νορβηγικά φιόρδ. Ο Αρνολντ Ρούμπεκ και η Μάγια μοιράζονται το πρωινό τους παρέα με τις εφημερίδες και ένα ποτήρι σαμπάνια. Η φαινομενική ηρεμία δεν είναι πραγματική. Ούτε εκείνος ούτε εκείνη είναι ευτυχισμένοι μαζί. Είναι σαφές ότι ο γάμος τους περνάει κρίση- κάποτε της είχε τάξει να την πάει στην κορυφή ενός βουνού για να δει όλο τον κόσμο, αλλά ποτέ δεν την πήγε.

Ο Ούλφχαϊμ, ένας βάναυσος κυνηγός, παρασύρει τη Μάγια σε ένα παιχνίδι γεμάτο πάθος, μέσα από ένα ανοδικό ταξίδι προς την κορυφή του γειτονικού βουνού. Από την πλευρά του ο Ρούμπεκ, συναντώντας μια όμορφη γυναίκα από το παρελθόν του, την Ειρήνη, αναγκάζεται να αποτινάξει την ψυχρότητα και τον κυνισμό του. Μνήμες ξυπνούν, πόθοι γεννιούνται καθώς οι ήρωες έρχονται αντιμέτωποι με τον άλλο τους εαυτό, με τις δυνάμεις που κρύβουν μέσα τους. Γι΄ αυτό και όλα καταλήγουν στη βουνοκορφή, όπου η Ιρέν οδηγεί τον γλύπτη.

`

Είναι τα μέσα της δεκαετίας του 1980 (Ιούνιος 1984 συγκεκριμένα) που ξαφνικά όλοι στα ραδιόφωνά μας αρχίζουμε ν’ ακούμε δυνατά τζαζ ροκ. Η μεταπολίτευση πάει στην Πέμπτη δημοτικού (έχει γίνει δέκα ετών δηλαδή), η αλλαγή που υποσχέθηκε ο Ανδρέας Παπανδρέου έχει τυπικά υλοποιηθεί, έχει βγάλει όλα της τα δοντάκια κι ετοιμάζεται για προνήπιο. Η Ελλάδα ζει μια μεγάλη κοινωνική ανακατάταξη. Σύμφωνα με το συμβόλαιο με το λαό, αυτός, ο λαός δηλαδή, βρίσκεται στην εξουσία. Μια εξουσία που θα του χαϊδέψει το μαλακό υπογάστριο και θ’ αφήσει εντελώς ακάλυπτη την επιταγή του σκέπτεσθαι. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης είναι σε ελεγχόμενο αριθμό. Δεν υπάρχει ακόμα ιδιωτική ραδιοφωνία, ούτε φυσικά και τηλεόραση, δεν έχει γίνει το σκάνδαλο Κοσκωτά. Η γενιά του πολυτεχνείου μόλις έχει αρχίσει ν’ ανταλλάσει τις πληγές της με θέσεις στα «πράγματα». Η 17 Νοέμβρη έχει ήδη δώσει το παρόν αρκετά έντονα, στην πλατεία Εξαρχείων βασιλεύει η διακίνηση ουσιών αλλά και ΜΑΤ (οξύμωρον πλην αληθινό), η Ελλάδα δεν αντιστέκεται, αλλάζει. Και μόνον σήμερα είμαστε σε θέση να δούμε ότι ζούσαμε την κυοφορία μιας τερατογεννέσεως την οποία απολαμβάνουμε τώρα. Όπως και να έχει, είναι μια εποχή που στη δημοσιογραφία η είδηση παραμένει είδηση και όχι σχόλιο, κουτσομπολιό, παραπλάνηση, εκβιαστικός κιτρινισμός και όλα όσα επήλθαν όταν (νομίσαμε ότι) γίναμε Ευρώπη.
`

Σε μας του καλλιτεχνικού ρεπορτάζ -που ειρήσθω εν παρόδω εκείνη την εποχή ήταν πολύ σοβαρή δουλειά και δύσκολη- ήταν μεγάλη είδηση ότι η γνωστή τοις πάσι ως ερμηνεύτρια και τοις λίγοις για τις εξωκαλλιτεχνικές της δραστηριότητες Αφροδίτη Μάνου μεταλλάχθηκε σε τραγουδοποιό και ήδη το πρώτο της βινίλιο ήταν γεγονός. Τίτλος δίσκου: Νυχτερινή Εκπομπή. Μουσική-στίχοι-ερμηνεία: Αφροδίτη Μάνου -Μπουμπού για τους φίλους της και για τους ανθρώπους του καλλιτεχνικοπολιτικού χώρου. Ήταν μια κίνηση που δεν είχε επιστροφή. Δηλαδή ακούγοντας τον δίσκο της καταλάβαινες πως αυτή η γυναίκα από δω κι εμπρός μόνον αυτό μπορεί και πρέπει να κάνει: να γράφει τραγούδια. Τόσο ισχυρό ήταν το σήμα που εξέπεμψε με τις 11 πρώτες ολοδικές της ηχογραφήσεις. Το μέλλον το απέδειξε περίτρανα μολονότι μέσα σε 23 χρόνια η Α. Μάνου κυκλοφόρησε μόνον τέσσερις (τέτοιους) δίσκους. Αυτοί οι τέσσερις είναι αρκετοί για να χαρακτηριστούν ως πορεία και διαδρομή που όλοι θέλουμε να πιστεύουμε ότι δεν έχει κλείσει, απλώς διανύει ένα απαράδεκτα μεγάλο διάλειμμα.
Πριν μπούμε στο κεφάλαιο Μάνου-τραγουδοποιός χρειάζεται να δούμε την προϊστορία. Το πώς και το γιατί δηλαδή μια τόσο σημαντική ερμηνεύτρια που πρωτοεμφανίστηκε στη δισκογραφία το 1971 (Εκείνο το καλοκαίρι) και διήνυσε μιαν έντονη πολιτική και καλλιτεχνική διαδρομή ξαφνικά αποφασίζει να γράψει μόνη της. Πόσο ξαφνικά ήταν αυτό το ξαφνικά; Μήπως ήταν ανάγκη να στραφεί στον εαυτό της και όχι… θεία έμπνευση -άσχετα αν το αποτέλεσμα που απέφερε αυτή της η κίνηση ήταν εξαιρετικό για όλους μας; Η δισκογραφία της μέχρι το 1977 που κυκλοφορεί ο πρώτος επιτέλους προσωπικός της δίσκος (Ανεπίδοτα Γράμματα, Μιχ. Γρηγορίου-‘Αρη Αλεξάνδρου) είναι συμμετοχές σε δίσκους άλλων -από τον Μπιθικώτση και τον Κόκοτα μέχρι τον Μίκη Θεοδωράκη.

`
Κουρείον “Η ωραία Ελλάς”

Στον ύπνο μου είδα τον παλιό μου κουρέα
Είχε την άνοιξη τριγύρω του και φύλλα
Συνταξιούχος με μια χλαίνη και μ’ άρβυλα
Του φίλησα το χέρι σαν αρχιερέα
Μες το κουρείο του Κλουβιά, γλάστρες με αστέρι
Η κάρτα του έγραφε: όπισθεν Δηλαβέρη
Οινόπνευμα, ξυράφια, οι μηχανές του.
Ποτέ δεν άκουσε κανένας τις φωνές του.

Βρήκα στον δρόμο τον κουρέα μου άλλων χρόνων.
Είχε περάσει τα εκατό βομβαρδισμένος.
Με ίσια μαλλιά και κατσαρά ήταν πνιγμένος.
Πελάτες του όλοι θαυμαστές των δολοφόνων.
Μια ρόμπα κάτασπρη καλά κολλαρισμένη
Στην τσέπη του έκρυβε μια τούφα αγιασμένη.
Κρυφά τη χάιδευε τις νύχτες, αναλόγως
Λες και τον είχε συνεπάρει κάποιος τζόγος.

Κρατούσε πάντα φυλαχτό απ’ τους πελάτες
Κάτι ελάχιστο από εκείνα τα μαλλιά τους.
Κι αφού δεν ήξερε να παίρνει απ’ την καρδιά τους
Γνώριζε τρόπους για να ζει με αυταπάτες.
Και καλλιτέχνες και υπάλληλοι κι εργάτες.
Όλοι στα χέρια του γινόνταν μαθητές του.
Και στρατηγοί και δεκανείς και οι αθλητές του
Στις αγορές κυκλοφορούσαν στρατηλάτες.