`

Εκπαίδευση για τον ελεύθερο χρόνο

Σήμερα θα σκοτώσω κάτι. Ο,τιδήποτε.
Αρκετά αγνοήθηκα και σήμερα
θα το παίξω Θεός. Είναι μια συνηθισμένη μέρα,
μια απόχρωση του γκρι με βαρεμάρα ανακατώνονται στους δρόμους.
Λιώνω μια μύγα στο παράθυρο με τον αντίχειρά μου.
Το κάναμε αυτό στο σχολείο. Σαίξπηρ. Ήταν σε
μια άλλη γλώσσα και τώρα η μύγα είναι σε μια άλλη
γλώσσα.
Εκπνέω ταλέντο στο τζάμι για να γράψω τʼ όνομά μου.
Είμαι μία ιδιοφυία. Θα μπορούσα να γίνω στʼ αλήθεια ο,τιδήποτε,
έστω και με μισή ευκαιρία. Όμως σήμερα θα αλλάξω τον κόσμο.
Τον κόσμο του κάτι. Η γάτα με αποφεύγει. Η γάτα
ξέρει ότι είμαι μία ιδιοφυία, και κρύφτηκε.
Χύνω το χρυσόψαρο στον καμπινέ. Τραβάω καζανάκι.
Βλέπω ότι αυτό είναι καλό. Το παπαγαλάκι πανικοβάλλεται.
Κάθε δεκαπέντε μέρες, περπατώ δυο μίλια μέχρι την πόλη
για το επίδομα. Υπογράφω. Δεν εκτιμούν το αυτόγραφό μου.
Δεν έμεινε τίποτα να σκοτώσω. Τηλεφωνώ στο ράδιο
και λέω στον σπίκερ ότι μιλάει με έναν σούπερ-σταρ.
Μου το κλείνει. Παίρνω το κουζινομάχαιρο και βγαίνω.
Τα πεζοδρόμια αστράφτουν άξαφνα. Αγγίζω το χέρι σου.

Το ποίημα είναι από την πρώτη συλλογή της C.A.Duffy, “Standing Female Nude’, που εκδόθηκε στην Αγγλία το 1985. Γράφτηκε κατά την περίοδο της διακυβέρνησης της Μ. Θάτσερ. Ο τίτλος (Education for leisure) ήταν ένα σύνθημα των 80s, υπονοώντας την ματαιότητα της εκπαίδευσης αφού δεν εξασφάλιζε πλέον δουλειά στους νέους. Ο αφηγητής, χωρίς φύλο, χωρίς ηλικία, θα έλεγε κανείς εγκλωβισμένος στο παρόν, αγνοείται από ένα σύστημα που του έμαθε μεταξύ άλλων τους κλασικούς.Όμως η μόνη πρακτική χρήση των γνώσεών του, αφού εγκατέλειψε το σχολείο, είναι στο να ανασύρει από τη μνήμη του σκόρπια εδάφια, όπως αυτό από τον Βασιλιά Ληρ (ʽAs flies to wanton boys are we to thʼ gods. They kill us for their sportʼ), για να περνάει την ώρα του. Η ενέργεια και η δυναμική του καταποντίζονται μέσα του, χωρίς διέξοδο, όπως το χρυσόψαρο στη λεκάνη της τουαλέτας. Το αποτέλεσμα αντανακλάται στις ψυχολογικές διαταραχές και στην δολοφονική του διάθεση. Αν ως αναγνώστης τον αγνοήσεις, θα σε πιάσει κι εσένα απʼ το χέρι, απειλητικά, κραδαίνοντας το μαχαίρι. Το αστείο είναι, ότι το ποίημα αφαιρέθηκε από βρετανική σχολική ανθολογία ποίησης το 2008, επειδή η αρμόδια επιτροπή το θεώρησε βίαιο, εκφράζοντας φόβους αύξησης των εγκληματικών επιθέσεων με μαχαίρι!

`

* Σήμερα συμπληρώνεται ένας χρόνος απουσίας του αγαπημένου φίλου και συνεργάτη, ποιητή- μεταφραστή Κώστα Ριτσώνη

`

DENISE JALLAIS ( 1932- )

`
To σώμα μου μέσα στα μάτια σου
ανάβει πράσινα μικρά στιλέτα
Αγαπάς τα μαλλιά και τις γάμπες μου
την καρδιά και το στόμα μου
Όμως εγώ δε θέλω πια να μʼ αγαπάς

*

Σʼ αγαπώ για όλες τις συμφορές που μου πετάς
Για τις μέρες που είναι σκληρές και γκρίζες
σα χωριάτικο ψωμί
Και πλέκω μαζί τους το σπίτι, την καρδιά και το κορμί μου

*

Σαν ένα μικρό γινωμένο ροδάκινο
θα πέσεις μέσα στη ζωή μου
Και θα σε μαζέψω με φροντίδα

*
Όταν την καρδιά μου πελεκάς
πονώ τόσο πολύ
που θα μπορούσα χωρίς να το καταλάβω
μέχρι τη θάλασσα να τρέξω
Κι εκεί με ησυχία να πεθάνω
όπως ένα κοχύλι

`

Efrossini MANDÀ – LASARU/ TRADUZIONE CRESCENZIO SANGIGLIO/ Fermenti, N.244

Chi ha esperienza

Chi ha esperienza della vita?
Osserva attentamente il suo corpo.
Guarda se ci siano ustioni.
Le vene sanguinano?
Ferite cicatrizzate hanno forse lasciato dei segni
decolorazioni cutanee
tracce e macchie, sfregi, forse invalidità
dei metalli nella morbida npancia
grumi di sangue nel suo petto.

Chi ha esperienza della vita?

Solo il defunto.
Lʼultima esplosione lo riscalda.
Cauterizza le ferite.

Sì: non sanguina.

`

*

Ποιος έχει πείρα της ζωής;
Κοίταξε καλά το σώμα του.
Παρατήρησε αν έχει εγκαύματα.
Αιμορραγούν οι φλέβες;
Πληγές επουλωμένες άφησαν ίσως σημάδια
αποχρωματισμούς δερματικούς
στίγματα και κηλίδες, χαρακιές, ίσως αναπηρίες
μέταλλα μέσα στη μαλακή κοιλιά
σβώλους αιμάτινους στα στήθη του.

Ποιος έχει πείρα της ζωής;

Μονάχα ο νεκρός.
Η τελευταία έκρηξη τον θερμαίνει.
Καυτηριάζει τις πληγές.

Ναι• δεν αιμορραγεί.

`

ΑΚΟΥΣΤΕ ΕΔΩ: Η Σουζάνα σε κατεβάζει

Η Σουζάνα σε κατεβάζει
στο τσαρδάκι της στην ποταμιά,
μπορείς κι ακούς τις βάρκες που περνάνε
μπορείς να μείνεις τη νύχτα μαζί της
και το ξέρεις ότι είναι μισότρελη
αλλά γιʼ αυτό ακριβώς είναι που πήγες
και σε ταΐζει τσάι και πορτοκάλια
που ήρθανε κατʼ ευθείαν από την Κίνα.
Και τότε ακριβώς που θες να της πεις
πως δώρα δεν έχεις να της δώσεις,
σε μπάζει στη δικιά της γλώσσα
κι αφήνει το ποτάμι νʼ απαντήσει
πως ήσουνα ο εραστής της πάντα.

Και θες να ταξιδέψεις μαζί της,
τυφλός θες να ταξιδέψεις
και ξέρεις πως μπορεί να σʼ εμπιστευτεί
γιατί άγγιξες το τέλειο σώμα της
με το μυαλό σου.

Ο Χριστός ήτανε ναύτης
σαν περπατούσε πάνου στο νερό
κι ώρα βιγλίζοντας πολλή περνούσε
από ένα πύργο ξύλινο μοναχικό
κι όταν στα σίγουρα έμαθε
πως μόνο οι πνιγμένοι να τον δουν μπορούσαν
είπε πάντες ναύται γενέσθων
έως αν η θάλασσα αυτούς ελευθερώσει
αλλά ο ίδιος πολύ πριν ανοίξει
ο ουρανός έγινε κομμάτια
εγκαταλειμμένος, σχεδόν ανθρώπινος,
βυθίστηκε κάτω απʼ τη σοφία σου σαν πέτρα.

Και θες να ταξιδέψεις μαζί του,
τυφλός θες να ταξιδέψεις
και σκέφτεσαι να τον εμπιστευτείς
γιατί άγγιξε το τέλειο σώμα σου
με το μυαλό του.

Η Σουζάνα σε παίρνει απʼ το χέρι
στην ποταμιά κάτω σʼ οδηγεί
φοράει κουρέλια και φτερά
από παλιατζίδικα του Στρατού της Σωτηρίας.
Χύνεται ο ήλιος σαν το μέλι
στην Παναγιά του λιμανιού
και σου δείχνει πού να κοιτάξεις
μέσα στα σκουπίδια, μέσα στα λουλούδια
υπάρχουν ήρωες μες τα φύκια
υπάρχουνε το πρωϊνό παιδιά
που σκύβουνε για αγάπη
θα σκύβουν έτσι πάντα
ενώ κρατά η Σουζάνα τον καθρέφτη.

Και θες να ταξιδέψεις μαζί της
και θες τυφλός να ταξιδέψεις
κʼ είσαι βέβαιος πως μπορεί να σʼ έβρει
γιατί άγγιξε το τέλειο σώμα σου
με το μυαλό της.

`

STORM WARNING

How much longer will you endure

On this snowy slope

Where skilful skiers

Ski slalom and downhill

Masters of verse

Who duly avoid

Any sort of speech impediment

Sooner or later

Youʼll find yourself on a cliff

Having forgotten to put a full stop

Or even worse

Youʼll incur a funny fall

Omitting key questions

Youʼll make a spectacle of yourself

To the eyes of a demanding public

Thirsty for all kinds

Of wondrous humiliation

Give up while thereʼs still time

A snowstorm is coming

And we are now consigned missing

Among so many dots

`