iv

Δεσποινίς ντρέπομαι μα θα υπάρξει πάλι παραδοχή.
Πριν συνάψω σχέσεις μαζί σας, περιφερόμουν άσκοπα
ψάχνοντας να βρω ένα ενδιαφέρον, μια ασχολία,
να σταματήσουν να με κυνηγούν οι άδειες μέρες.
Μάταια, αυτά που ευχαριστούσαν τους άλλους με
άφηναν παγερά αδιάφορο. Ώσπου…
Έγιναν όλα στʼ αλήθεια μια ιστορία αγάπης
Ζήτησα την απόχρωση του κάθε χρώματος
Την πτυχή κάθε πιθανότητας
Υπέβαλα να τραγουδήσουν τʼ ανείπωτα βασανισμένες ψυχές
Πλήρωσα για το προνόμιο
Με θυσίασα στη γνώση
―Ούτε που ʼξερα μετά τι έκανα―
Κάθε πράξη μια τρέλα
κάθε στιγμή ένα γιατί
κάθε γιατί μια σιωπή ερεθιστική
Ανακάλυπτα από αυτήν την αρχή
Ζούσα ξανά
Όλες οι αξίες παραγκωνίστηκαν:
Τις λάτρεψα
Είδα την αιτία αγνοώντας το αποτέλεσμα και
χίμηξα να καταπραΰνω τον πόνο.
«Εγώ αγαπώ αυτές που κανείς δε τόλμησε να αγαπήσει»
Πώς άραγε όμως να μην δοξάζω τις καλές μας στι¬γμές
Αναμνήσεις της στιγμής και πάλι χαμένες;
Φόρεσα κομποσκοίνια και προσευχήθηκα
Στο διάολο κι η ελπίδα
Η αναζήτηση πρώτα ξεκινά απʼ το εγώ μας
Το χθες δίνει σκυτάλη στο σήμερα
Έτσι δεν είναι;
Άλλωστε τέτοιες προσωπικότητες με τόσες δυνατότητες
Είναι κρίμα να τυραννιούνται για πάντα στην επιφάνεια
Να μένουν στην αφάνεια
Θα μπορούσαμε και μαζί να κάναμε την τιμωρία τους πιο μεστή
Λίγο πιο εσωτερική
Κάπως πιο φιλοσοφική
Ας περάσουμε τις φιγούρες τους στη λογοτεχνική ιστορία!
(η μέγιστη τιμή)

`

Θέαση
Η φιλολογική προσέγγιση των εννοιών
μʼ έχει κουράσει,
όσο κʼ η μάταια προσπάθειά μου να κατανοήσω
τʼ αδιάφορα βλέμματα των ανθρώπων
στο έργο της μέλισσας,
τις στιγμές της ιερής δημιουργίας

`

*

Έκλυση
Μίλησα,
πολύ σου μίλησα
για τους ψιθύρους των άγριων κυμάτων
για των δειλινών τʼ ακαθόριστα χρώματα
γιʼ άχρονες ακτές, που ποτέ δε φτάσαμε
σου μίλησα
για όνειρα παιδιών,
που ποτέ δε θα μεγαλώσουν
για έρημους τόπους,
όπου συμβίωσα με λευκά περιστέρια,
σου μίλησα

για το συριστικό περπάτημα του αδηφάγου χρόνου
για το κόκκινο δέντρο που καλλιεργώ
σʼ ένα σύννεφο, δειλά, σου μίλησα
για τη ζωή σού μίλησα όσο για τον θάνατο

για την άραχλη κόλαση
για τον πόθο της λύτρωσης
πολύ σου μίλησα,
μάταια μίλησα,

σου μίλησα,
τόσο σου μίλησα, που πια φωνή δεν έχω

`

Το πρόβληµα είναι πως έχω φορτωθεί τη µνήµη πολλών ανθρώπων µέσα µου.
Και έχω ακόµη χωρητικότητα.
*
Κάποτε θα µε κατηγορήσουν τα παιδιά µου,
προσάπτοντάς µου όλες τις αµαρτίες του πατέρα µου
*

Ποιητής είναι εκείνος που καταφέρνει να βρει ένα λόγο για το χάος του.
*

Στο τέλος κάθε µεγάλου έρωτα κρύβεται ο ιδανικός µας αναγνώστης.
*

Έφτιαξα πολλή ερηµιά µέσα µου, για να µη µείνω µόνος.
*
∆υο τα ξηµερώµατα, διαπιστώνω έντροµος πως οι σκέψεις µου χάνουν γράµµατα.
*
Κάποτε για να περάσεις από τη µία µέρα στην άλλη µεσολαβούν τριάντα χρόνια.
*
Ο καλύτερος ψυχαναλυτής είναι ο νεκρός, όταν µιλάτε πάνω από τον τάφο του.
*
Κάθε µορφή εξαγοράς ζητάει για αντίτιµο πάντα κάτι από το ένστικτο.
*
Γερνάω χωρίς να ενηλικιώνοµαι. Σα να πάσχω από µια σπάνια γενετική αρρώστια, γερνάω ανήλικος.
*

∆ε λυπήθηκα κανέναν περισσότερο από τον έµπορο που µένει βουβός µπροστά στον πάγκο του και τον ποιητή που αυτοδιαφηµίζεται.
*
Τα αποσιωπητικά είναι η ανάπαυση του ποιητή.
*
Το ανεκπλήρωτο που σε πληγώνει περισσότερο
είναι αυτό µε το οποίο έζησες στην ίδια πλευρά του κόσµου,
χωρίς να το συναντήσεις.
*

Θέλει ιδιαίτερη τεχνική προκειµένου να βγάλεις ένα βιβλίο που να µην µπορεί να το προτείνει η φιλόλογος στην τάξη της.

`

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ 1

[Ο «συνδικαλιστής» Καρυωτάκης]
(«Τα Εθνικά Ορφανοτροφεία και Οικοτροφεία»-«Ανάγκη χρηστότητας»)
Η έναρξη της ρήξης με τον υπουργό Μιχαήλ Κύρκο, σημειώνεται το χειμώνα του 1927, όταν από άγνωστο πειθαρχικό αδίκημα επιβάλλεται στον ποιητή το πρόστιμο «ίσο προς το ήμισυ των μηνιαίων του αποδοχών». Ύστερα από τρεις μέρες θα ακολουθήσει η μετακίνηση από το τμήμα Αγαθοεργών Ιδρυμάτων στο τμήμα Λοιμωδών Νόσων.
Το είδος και την ένταση συναισθημάτων οργής και απογοήτευσης που ακολουθούν τις αποφάσεις αυτές, μόνο δημόσιοι υπάλληλοι που έχουν ζήσει ανάλογες εμπειρίες θα μπορούσαν να περιγράψουν καλύτερα. Η εμπειρία, λέει εξάλλου, πως στις πολύπλοκες πειθαρχικές διαδικασίες δεν εμπλέκονται συνήθως όσοι εκτελούν πλημμελώς τα υπηρεσιακά τους καθήκοντα, αλλά όσοι φαντάζονται πως μπορούν να έχουν την πολυτέλεια ανεξάρτητης γνώμης και συμπεριφοράς. Γνωστός ο πρώτος κανόνας επιβίωσης μέσα στις δημόσιες υπηρεσίες, επιβεβαιωμένος και παγιωμένος στη συνείδηση όλων, να περνάς δηλαδή απαρατήρητος, για να σου έρχονται στην ώρα τους προαγωγές και κανείς να μη σου προσάπτει το παραμικρό, λακωνιστί λοιπόν, “ου μπλέξεις”. (Γ. Δάλκου, 1986).
Κι ο Καρυωτάκης έμπλεξε, κι όχι από αδιαφορία για το αντικείμενο εργασίας του. Απόδειξη, το άρθρο «Τα Εθνικά Ορφανοτροφεία και Οικοτροφεία» που δημοσιεύεται στις 29-5-1927, – όπου φανερώνεται και η γνώση του πάνω στα ζητήματα του τμήματος που υπηρετούσε- αλλά και το ενδιαφέρον του για τη σωστότερη λειτουργία και δράση των ιδρυμάτων στα οποία αναφέρεται. Απέναντι στην εξουσία που αυθαιρετεί, μόνο η συλλογική δράση μπορεί να αντιπαραταχθεί με κάποιες πιθανότητες επιτυχίας. Με την ανάμειξή του στο συνδικαλισμό, ο Καρυωτάκης δοκιμάζει την αντοχή και τις δυνατότητες αυτού του τελευταίου καταφύγιου. Η ενεργός συμμετοχή του Καρυωτάκη στο συνδικαλισμό τοποθετείται στα τέλη του 1927 και ειδικότερα στους δυο πρώτους μήνες του 1928, όταν κύριο μέλημα της κυβέρνησης είναι η εξοικονόμηση χρημάτων για να αντιμετωπίσει, εκτός των άλλων, και το οξύτατο πρόβλημα της αποκατάστασης των προσφύγων. Για το σκοπό αυτό μάλιστα ο υπουργός των οικονομικών το Γενάρη του 1928 είχε μεταβεί στο Λονδίνο, όπου και επικύρωσε τη σύναψη δανείου με δυσβάσταχτους για το ελληνικό δημόσιο όρους. Την ίδια περίοδο πραγματοποιούνται έντονες συνδικαλιστικές ζυμώσεις και απεργιακές κινητοποιήσεις των εργαζομένων, μεταξύ των οποίων και οι δημόσιοι υπάλληλοι. Τις προσπάθειες της Συνομοσπονδίας Δημοσίων Υπαλλήλων Ελλάδος (ΣΔΥΕ) συντρέχει τώρα και η ηγεσία της Ένωσης Δημοσίων Υπαλλήλων Αθηνών (ΕΔΥΑ), ηγεσία που προήλθε από τις εκλογές της 13 Ιανουαρίου 1928, με πρόεδρο τον υπάλληλο του Υπουργείου Εξωτερικών, διευθυντή Β. Μαμωνά και Γενικό Γραμματέα τον εισηγητή του υπουργείου Προνοίας Κ. Καρυωτάκη. Αυτό σήμαινε, εκτός από αναγνώριση και εκτίμηση από μέρους των συναδέλφων του, και ότι είχε δώσει αρκετά δείγματα εντιμότητας και θάρρους στο παρελθόν. Από παντού τώρα γίνεται λόγος για την άθλια οικονομική κατάσταση των εργαζομένων, για ακρίβεια, για έλλειψη εργασίας και στέγης.
Η Εργατική Συνομοσπονδία ανακοινώνει την απόφασή της για τη σύγκλιση του Δ΄ Πανελλήνιου Εργατικού Συνεδρίου τον Απρίλιο του 1928 στον Πειραιά, ενώ ανάλογες είναι και οι ανακοινώσεις, τα υπομνήματα κι οι απεργιακές κινητοποιήσεις και των ελεύθερων επαγγελματιών που ζητούν κατοχύρωση επαγγέλματος, ρύθμιση ενοικιοστασίου, δικαιότερη φορολογία κλπ. Έχοντας μάλιστα οι δύο αυτές ενώσεις (εργάτες και επαγγελματίες) τη δυνατότητα να δραστηριοποιούνται καλύτερα- λόγω σχετικής ανεξαρτησίας τους- είδαν τη ρύθμιση του θέματός τους, όχι μόνο συντεχνιακά, αλλά και μέσα από μια σειρά μέτρων που έπρεπε η Κυβέρνηση να πάρει για όλους τους εργαζόμενους, ο λόγος λοιπόν για ενιαίο μέτωπο πια. «Η συμπαράσταση της Συνομοσπονδίας των Επαγγελματιών θα πρέπει να έπαιξε ουσιαστικό ρόλο προς την κατεύθυνση της δραστηριοποίησης της δημοσιοϋπαλληλικής Συνομοσπονδίας», συμπεραίνει ο μελετητής Γιάννης Παπακώστας, με αποτέλεσμα να αυξηθεί ο φανατισμός των δημοσίων υπαλλήλων και να προσφερθούν να τους ακολουθήσουν σε απεργία, έχοντας τη συμπαράσταση της κοινής γνώμης.

Μπορώ να είμαι αλλιώς

Καθώς απ’ το γυρτό μπαλκόνι τ’ ουρανού
Κυλούσε ο ένας ήλιος μετά τον άλλον
Ως την κορυφή της σηκωμένης μου μύτης
Τις κορυφές του στήθους και των χειλιών,
Αμέσως άσπρισε ένας πόθος σε χνούδι νεότητας.

Μπορώ να είμαι απλώς η σουρικάτα σου
Τεντωμένη σε χορδή από τον ουρανό δεμένη
Με μάτια μύγδαλα στους ορίζοντες της γης
Όλους τους ήλιους να φανατίζω στην ουρά μου.
Αν σου φανεί μονότονη η υψομετρία της ερήμου
Και μοναχικό το απόβραδο της σπηλιάς

Απ’ τις οάσεις την πιο αγαπημένη σου να βρεις
Και να με τοποθετήσεις μέσα κεκλιμένη
Ανατολική ανάκλιντρη Οδαλίσκη σου
Ανάμεσα σε κρόσσια σε παγόνια σε βεντάλιες
Ανάμεσα σε σένα και σε ήλιους σφηνωμένους σε
Κηροπήγιο ορειχάλκινο ή χρυσό ή σ’ επιθυμώ

Κράτα το πλάι μου τη νύχτα
Πολυτιμότατο φως φανάρι
Ότι νέος πόθος θα γεννηθεί
Από στιγμή σε στιγμή φωτός.