`

Η λύπη
δεν είναι πάντα μια άλλη πατρίδα
που ξενιτεύει την ψυχή
Είναι ίσως
κι ένα παλιό σκαρί ξαναβαμμένο
στον ουρανό του
Είναι το πιο απόμακρο χαμόγελο
ενός αφηρημένου ανθρώπου
αφηρημένου, από όσα
του έχουν συμβεί

`

*

Μη λες πως ο ποιητής είχε
τις απαντήσεις

είχε το αναπάντητο
ή μη μου λες
πως ο θάνατος είχε τις απαντήσεις

αφού το μισό του πρόσωπο
είναι φαγωμένο απ΄ τη ζωή

`

Ο Κώστας Θ. Ριζάκης γεννήθηκε το 1960 στη Λαμία, όπου και ζει μέχρι σήμερα, μια ζωή μονήρη και απομονωμένη. Είναι ένας ποιητής που φροντίζει με ιδιαίτερη προσοχή τα ποιήματά του μέχρι την τελευταία τους λεπτομέρεια, ποιήματα με μουσικότητα και πνοή, με στίχο πολυδουλεμένο, σμιλευμένο στο ρυθμό, ποιήματα που αποπνέουν πόνο και πένθος.
Ο ποιητής μάς έδωσε την ευκαιρία να δούμε συνολικά την ποίησή του συγκεντρώνοντας το 2011 σε έναν τόμο από τις Εκδόσεις των Φίλων, με τίτλο Επιτάφιος Δρόμος, έξι ποιητικές συλλογές των ετών 1985-2010. Όπως διαβάζουμε στα περιεχόμενα, περιλαμβάνονται κατά σειρά: Ο βυθός μου τα πράγματα (1985), Με τον τρόπο του Αινεία (1986),Τα επόμενα πένθη (1997), Χωρίς χρονολογία (2004), Ο κυρίως ναός (2006), Τα τελευταία ονόματα (2010)
`

Η 25χρονη ποιητική πορεία του Ριζάκη, όπως διαγράφεται στον τόμο αυτόν, διαθέτει ευδιάκριτα μορφολογικά χαρακτηριστικά και θεματικούς πυρήνες που επαναλαμβάνονται με κάποιες διαφοροποιήσεις στο πέρασμα των ετών, αλλά που στην ουσία τους παραμένουν σταθεροί. Κάτι σαν την διαδικασία της ομοιόστασης: το περιβάλλον αλλάζει, ωστόσο υπάρχει ένας εσωτερικός μηχανισμός που αγωνίζεται και αγωνιά να διατηρήσει την ισορροπία. Η θερμοκρασία παραμένει φλεγόμενη από πόνο και πάθος, ο ποιητής ταράσσεται από τα ίδια έντονα συναισθήματα της έλλειψης και της απώλειας, της διαπάλης με την γραφή, του αγώνα να εξωτερικεύσει αυτό που παλεύει μέσα του αμφιθυμικά να βγει στο φως ή να μείνει στο σκοτάδι∙ αλλά και κατόπιν μετά την γένεση του ποιήματος, εξακολουθεί να υπάρχει η αγωνία και ο φόβος, η αμφιβολία της «αρτιμέλειας» και της ολοκλήρωσης: όταν βγαίνει στο φως, είναι αυτό που προσδοκούσε ο ποιητής ή πρόκειται για μια τερατογένεση που τον διέψευσε ή και τον ανακούφισε μόνο για λίγο, για να τον ξαναρίξει σε λίγο στην ίδια οδυνηρή διαδικασία των ωδινών; Και όλα αυτά εκφράζονται με μετρικές εναλλαγές, με διαφοροποιημένες επιλογές στροφικών σχημάτων και με ποικιλία τόσο «παραδοσιακών» έως και πιο πεζολογικών τρόπων.

Έθος

Τα ψυχοσάββατα η μάνα μου
φοράει τα καλά της
βγάζει τα πιο καλά της πιάτα
και κάθεται.

Οι καλεσμένοι της νεκροί έρχονται γυμνοί
σχεδόν αόρατοι
πατούν ανάλαφρα μη μας ανησυχήσουν
και κάθονται.

Η γιορτή τελειώνει ήσυχα
εμείς κοιτάμε απʼ τις ρωγμές της νιότης μας
πόσο κόλλυβο έμεινε
πόση λεμονάδα μας αναλογεί.

Το γυαλί

Σπάει και κόβει τα χέρια σου
κρατάει κρύο το νερό που πίνεις
διατηρώντας τις ασφαλείς αποστάσεις ανάμεσά μας.

Δεν είναι τυχαίο που γίνονται από γυαλί
κτίρια και γραφεία
τραπέζια για φαί
και σχέσεις.

Με την κατάλληλη επεξεργασία γίνεται καθρέφτης.
Σπάει παντού και σε κόβει
κρατάει κρύο το χαμόγελο
διατηρώντας την εγωπάθεια ζωντανή
κι αποσπά την προσοχή από το μέσα μας.

Κάποτε για το γυαλί θα γράψω κάτι.

Λέξεις

Δεν είπες «θα μιλήσω»;
Είπες ή δεν είπες;
Κι ύστερα μόνος έμεινα
κι είπα,
πολλά είπα…
Λέξεις που ξέρω, που δεν ξέρω,
που τρέμω, που δε λέω…
Και τώρα σέρνομαι και χάνομαι
στις λέξεις αυτές που είπα και δεν είπα.

Και τρώω λέξεις
και πίνω λέξεις,
ξυπνάω λέξεις,
κοιμάμαι λέξεις…

Πάψε• μη λες άλλα,
δε θʼ αντέξεις.
Κι όμως, οι σκέψεις είναι που με πνίγουν
κι όχι αυτές οι λέξεις…

`

Ο Γιώργος Μαρκόπουλος, στην μακρόχρονη ποιητική πορεία του, έχει κατορθώσει να δημιουργήσει ποιοτικό και διαχρονικό έργο, η αξία του οποίου αναγνωρίζεται σήμερα απʼ όλους, τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδας. Είναι έργο πλούσιο και μεγάλη εμβέλεια, που διεισδύει και εποπτεύει όλη την ελληνική επικράτεια, οριζοντίως αλλά και καθέτως, δηλαδή σε πλάτος και σε βάθος, με αποτέλεσμα να αγκαλιάζει και νʼ αναλύει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων γύρω από αυτό που λέγεται ελληνική πραγματικότητα. Γιʼ αυτό, απʼ όποια πλευρά και αν προσεγγίσεις αυτό το σπουδαίο ποιητικό έργο, είτε από την πλευρά του αναγνώστη είτε από την πλευρά του μελετητή, αναπόφευκτα πάντοτε κάτι θα σου ξεφεύγει.
Ένα αναγνωστικό ταξίδι στη γενναιόδωρα προικισμένη και βαθυστόχαστη ποίηση του Γ. Μαρκόπουλου, είναι αποδεδειγμένο πως αυτό το ταξίδι καταλήγει να είναι πάντοτε συναρπαστικό, γιατί επιφυλάσσει στο φιλότεχνο κοινό ωραίες και αξέχαστες στιγμές.
Συναρπαστικό, γιατί η ποίησή του Μαρκόπουλου σε οδηγεί στο μυστήριο και στη μαγεία, γεγονός που σου δημιουργεί το ενδιαφέρον για συνεχή επαφή και ενασχόληση μαζί της, μέχρι να γίνεις, (όσο σου επιτρέπουν φυσικά οι γνώσεις, οι δυνάμεις, η ιδιοσυγκρασία και η ευαισθησία σου), κοινωνός αυτού του μυστηρίου και της μαγείας που περικλείει η ποίησή του.
Επιπλέον, είναι συναρπαστικό αυτό το ταξίδι, στη συναρπαστική ποίηση του Γ. Μαρκόπουλου, γιατί σου δημιουργεί πολλά και διάφορα συναισθήματα, αλλά και σκέψεις και προβληματισμούς. Πραγματικά, δεν ξέρεις τι θα σου αποκαλύψει κάθε νέο βιβλίο του ή που θα σε οδηγήσει η επόμενη σελίδα του κάθε νέου βιβλίου! Δηλαδή, δεν ξέρεις αν θα σε οδηγήσει στα μονοπάτια της ζωής ή του θανάτου, της χαράς ή του πόνου, του έρωτα ή της απόρριψης, του ονείρου ή του εφιάλτη, της μοναξιάς ή του πλήθους, του μαρτυρίου ή της ανάστασης.
Είναι ένα ταξίδι (η λέξη ΄΄ταξίδι΄΄ με τη μεταφορική και κυριολεκτική σημασία της) που σε οδηγεί, όπως ανάφερα, σε πολλές και ενδιαφέρουσες περιοχές της ελληνικής επικράτειας. Περιοχές φυσικές ή επινοημένες, γενέθλιες ή μητριές, κοινωνικές ή πολιτικές, ιστορικές ή ποιητικές.
Θέλω να τονίσω, ακόμη, πως η ποίηση του Γ. Μαρκόπουλου είναι εξʼ ολοκλήρου φτιαγμένη από γνήσια υλικά. Εννοώ γήινα υλικά, που παράγει εν αφθονία ο γενέθλιος τόπος του. Δηλαδή, η ποίησή του είναι θεμελιωμένη στην ελληνική παράδοση αλλά και στο αξιόλογο έργο των προπατόρων του ποιητών, κυρίως αυτών της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς, γιʼ αυτό και ξεχωρίζει ως έργο στέρεο, πολυεπίπεδο και πολυδύναμο, στοιχεία τα οποία είναι ικανά να του εξασφαλίσουν ακατάλυτη διάρκεια στο μέλλοντα χρόνο.