Μια παλίμψηστη ποιητική ενατένιση με μέγα φορτίο απελευθερωμένης μνήμης

Διαβάζοντας ως την τελευταία σελίδα του το ποιητικό έργο του Δημήτρη Κοσμόπουλου με τον περίεργο-για έναν ανίδεο περί τα καπνικά- τίτλο: «Έθνος εξαιρετικά», είχα την αίσθηση πως παρακολουθούσα, στο χώρο της ποιητικής λειτουργίας, την ερμηνεία από πολυμελή ορχήστρα ενός συμφωνικού έργου, όπου τα επί μέρους στοιχεία, αν και αυτόνομα, συνέθεταν ταυτόχρονα ένα έργο συνόλου, υψηλής έμπνευσης και απόδοσης.

Ο μαέστρος κρατά σ’ αυτή τη συμφωνία λόγου ως μπαγκέτα ένα κουτί τσιγάρων φίλτρου με ονομασία που αποτέλεσε και τον τίτλο της συλλογής αυτής, η οποία περιλαμβάνει μια παλίμψηστη ποιητική κατάθεση με πολυσήμαντες αναφορές, όπου η Ιστορία δρασκελά τις δεκαετίες και τα γεγονότα με άνεση, συνδετικά, παράλληλα, εννοιολογικά, συμβολικά και συνεκτικά με την έννοια της αγάπης και της θυσίας για πεφιλημένους χώρους καταγωγής, δράσης ή αγώνων, αυτούς που σε άλλους καιρούς αποκαλούσαμε με γνησιότητα αισθήματος «πατρίδα» και που σήμερα εξέπεσαν κάπως ένεκα της καπηλείας κάποιων.

Πέρασε η εποχή που ο καπνός ήταν ένα από τα πολυτιμότερα ελληνικά προϊόντα και το τσιγάρο αποτελούσετο συνοδευτικό εξάρτημα μιας κοινωνικής παρουσίαςτων περισσότερων ανθρώπων. Σήμερα πάντως, που έχει περιοριστεί η κατανάλωσή του εξαιτίας της ιατρικής η οποία τον καταδίκασε ως αμαρτία για την υγεία,μπήκε στο χώρο της συλλογικής μνήμης ως ατομική απόλαυση που συνέτεινε στη χαλάρωση και ως συνοδευτικό μιας γόνιμης ή ελαφρής κουβέντας. Το «Έθνος εξαιρετικά» ήταν ένα επώνυμο προϊόν, πασίγνωστο σε όλους, καπνιστές και μη, αφού ήταν και το πρώτο σε πωλήσεις για την ποιότητα και τη δημοφιλία του. Και φυσικά ήταν ένα από τα απαραίτητα εφόδια που είχε από το κράτος ένας στρατιώτης, ιδιαίτερα στο μέτωπο, και υπήρξαν πολλά στη νεώτερη ελληνική ιστορία από τη δεκαετία του 1920 που άνθησε,ως την εποχή που η κατανάλωσή του μειώθηκε δραστικά.

Γύρω από το «Έθνος εξαιρετικά» αναπτύσσεται ο πολύμορφος λόγος του ποιητή, του οποίου οι λέξεις είναι φορτισμένες με μηνύματα από την πρώτη κιόλας ανάγνωση, αλλά και με υποδόρειες επισημάνσεις, κι αυτό είναι σπουδαιότερο, διευρύνοντας την αξία και γοητεία του. Επίμονος καπνιστής ο ίδιος, ακόμη κι σήμερα, εκμοντερμισμένος όμως με το ηλεκτρονικό τσιγάρο συνεχώς σε λειτουργία, για να τιθασσεύει ενδεχομένως την νευρώδη κινητικότητά του και να ελέγχει πιθανότατα τη διαρκή πνευματική του εγρήγορση, βρήκε το ελατήριο για να κινήσει τις ευαισθησίες του, μια άγκυρα για να μπορέσει να στερεώσει από το κύμα της λήθης το μέγα απόθεμα μνήμης που βαραίνει πάνω στην εθνική συνείδηση.

Αεικίνητος και δραστήριος στη καθημερινότητά του, πληθωρικός, εκδηλωτικός, ετοιμόλογος, με έξυπνη κουβέντα, δηκτική ενίοτε, βρίσκει τον τρόπο να μεταφέρει στην ποιητική του πολλά στοιχεία από τις ιδιότητές του, ντυμένα με τον μανδύα μιας τέχνης πλούσια εκφραστικής παρά τη φαινομενική της λιτότητα και μιας τεχνικής με θαυμαστή πλαστικότητα όχι τυχαία.