ΜΕΡΟΣ 1ο.

Ἐκείνη ἡ προέλαση τῆς 5ης Μεραρχίας…

Ἤμουνα τότες εἴκοσι χρονῶ -φοιτητούδι ἐθελοντὴς- καὶ τώρα πιὰ εἶμαι μεστὸς ἄντρας. Ὡς τόσο ἡ θύμηση ἐκείνης τῆς προέλασής μου κάθεται σὰ βραχνᾶς, καὶ καταλαβαίνω πὼς δὲ θὰ μοῦ ξεπλακώσει τὰ στήθια ὥς που νὰ μοῦ βάλουν τὸ κεραμίδι στὰ χείλια. Μία προέλαση. Εἶδες τί ἁπλὴ καὶ πόσο ἥμερη λέξη. Μία προέλαση. Ἔτσι δὰ σὰν τὴ διαβάζει κανένας μέσα στ᾿ ἀνακοινωθέντα τῶν Στρατηγῶν, χωρὶς νά ῾χει βουτήξει μέσα σ᾿ αὐτὸ τὸ φοβερὸ βοῦρκο ἀπὸ αἷμα ἀπὸ λάσπη κι ἀπὸ ἀντρίκιες βαρβατιές, ποὺ λέγεται «πόλεμος», φαντάζεται τὴν προέλαση σὰν παράτα στρατιωτική. Τὴ φαντάζεται σὰν ἕνα πέρασμα στρατευμάτων γεμάτο ἀπὸ δόξα, ἀπὸ περηφάνια κι ἀπὸ θρίαμβο, γεμάτο ἀπὸ λαμπρότητα, μὲ σημαῖες μεταξωτὲς γαλάζιες ποὺ μπατσίζουν χαρούμενα τὸν ἀγέρα, κουνᾶνε ἀξιόπρεπα πάνου ἀπ᾿ τὶς γυμνὲς λόγχες τῶν στρατιωτῶν τὶς χρυσές τους τὶς φοῦντες, καὶ ὑψώνουν τοὺς ἀσημένιους τῶν σταυροὺς ὅλο ἀχτίνες μέσα στὸν ἥλιο. Οἱ ἀξιωματικοὶ εἶναι ὡραῖοι μέσα στὶς στολές τους, πάνου σὲ περήφανα ἄτια πού ῾ναι στολισμένα μὲ μπρούτζινα φάλαρα καὶ χλιμιντρᾶν ὀργισμένα. Καὶ ὁ λαός, ξεφρενιασμένος πιὰ ἀπ᾿ τὴ χαρά του, ρίχνει λουλούδια στὰ πόδια τῶν νικητῶν, κι οἱ κοπέλες στέλνουν φιλιὰ καὶ χαμόγελα, κάτου ἀπὸ λευκὲς γιορτάσιμες γιρλάντες.

Ὅμως τὰ πράματα γίνουνται κάπως ἀλλιώτικα. Εἶναι κρῖμα πού ῾ναι ἔτσι, μὰ γίνουνται κάπως ἀλλιώτικα.