Έρως παραλύχνιος. Η παρουσία του λύχνου στο Ε΄ βιβλίο της Παλατινής Ανθολογίας

Σε ένα από τα πολλά ανέκδοτα τα σχετικά με τον βίο του Διογένη, του κυνικού φιλοσόφου, τον βρίσκουμε να κατοικεί στην Κόρινθο και να διαπλέκεται με την Λαϊδα, μια από τις πιο διάσημες εταίρες της αρχαιότητας, περιώνυμη για την ομορφιά, την καλλιέργεια και φυσικά τον πλούτο, καθώς η συνεύρεση μαζί της αποτελούσε προνόμιο των ευκατάστατων και μόνο.
Όταν ο Διογένης ερωτήθηκε γιατί δεν την επισκέπτεται, αποκρίθηκε πως δεν προτίθεται να πληρώσει ένα τεράστιο ποσό για να παραλάβει μία … μεταμέλεια. Η Λαίδα πληροφορήθηκε τη δήλωση του φιλοσόφου και, αποφασισμένη προς ανταπόδοση, τον πλησίασε και του υποσχέθηκε μια βραδιά δώρο, με τον Διογένη, φυσικά, να συμφωνεί. Τον περίμενε όμως σε αίθουσα σκοτεινή, έχοντας παραχωρήσει τη θέση της σε μία άσχημη υπηρέτρια, της οποίας τις φροντίδες δέχτηκε ο πλανηθείς φιλόσοφος κατά τη διάρκεια της νύκτας. Το πάθημά του συνειδητοποίησε με το φως του ήλιου, η δε Λαίδα φρόντισε να διαδοθεί σε όλη την πόλη.
Ο Διογένης όμως ήταν αυτός που κράτησε τον τελευταίο λόγο, απαντώντας πως “λύχνου σβεσθέντος πάσα γυνή Λαϊς”!
Λέγεται πως η εταίρα, εντυπωσιασμένη από το πνεύμα του φιλοσόφου, προσέφερε τελικά εαυτόν αφιλοκερδώς (υπό το φως του λύχνου υποθέτουμε)• η δε φράση του Διογένη έμεινε παροιμιώδης κατά την αρχαιότητα, σε διάφορες μορφές.

“Πάσα γυνή του λύχνου αρθέντος η αυτή εστί”