Κωνσταντίνος Λίχνος, “Αδιέξοδοι καιροί”, εκδ. Γράφημα, 2022 (γράφει η Ελένη Σακκά)
2Μαρ
Η λογοτεχνία συμπορεύεται με τη ζωή, συμπάσχει και συστενάζει με τον άνθρωπο, αναγνωρίζει και καταγράφει τις βαθύτερες σκέψεις του και τις κοινωνικο-πολιτικο-οικονομικές συνθήκες που τον οδηγούν σε αδιέξοδο. Αδυναμία εύρεσης διεξόδου, χωρίς προοπτική εξέλιξης με το στερητικό Α να αποτελεί το πρώτο συνθετικό της λέξης «Αδιέξοδοι» που συνοδεύει το ουσιαστικό «Καιροί», συγγράφουν τον τίτλο τής συλλογής διηγημάτων τού συγγραφέα Κωνσταντίνου Λίχνου. Ριζοσπαστικός ο τρόπος θέασης της ψυχοσωματικής οντότητας των ηρώων με τη λογοτεχνική οπτική τού συγγραφέα να φωτίζει ενδελεχώς τις λεπτομέρειες των ψυχολογικών διακυμάνσεών τους, τις συνθήκες εκείνες που συντελούν στη διαμόρφωσή τους, καθώς και τα στοιχεία τής προσωπικότητας που θα καθορίσουν την τελική απόφαση και στάση τους απέναντι στα πεπραγμένα. Ήρωες καθημερινοί, μοναχικοί, θλιμμένοι, αποδέκτες τής σκληρής πραγματικότητας, αλλά και κινητήρια δύναμη ανατροπής τής ιστορίας, καθώς είναι οι άμεσα θιγόμενοι, αναγνωρίζουν και αποδέχονται, στο τέλος, τη δύναμή τους. Λόγος διαυγής, αληθινός, γνήσιος σαν τα χρώματα και τις μορφές που απεικονίζονται στο έργο τού Paul Césanne, που κοσμεί το εξώφυλλο. «Σας οφείλω την αλήθεια στη ζωγραφική και θα σας την πω»· και ο Κ. Λίχνος με τη συλλογή αυτή απαντά στη ρήση τούτη του Γάλλου ιμπρεσιονιστή ζωγράφου, «Σας οφείλω την αλήθεια στη λογοτεχνία και θα σας την πω», αποδεικνύοντας ότι ο χρόνος είναι άχρονος στις τέχνες, συνομιλεί και συνδράμει στην αφύπνιση των συνειδήσεων, ελεύθερων κατ’ ουσίαν και κατά φύσιν σκεπτόμενων ανθρώπων.
Ψυχογράφημα της σταδιακής πορείας τού σύγχρονου ανθρώπου από την ατομοκεντρικότητα στην παραδοχή τής αναγκαιότητας του συλλογικού αγώνα για τη διεκδίκηση πανανθρώπινων διαχρονικών αξιών, αποτελεί το πρώτο διήγημα της συλλογής με τίτλο «Η συνέντευξη». Χωρίς να καθορίζεται το ιστορικο-χρονικό πλαίσιο καθ’ όλη τη διάρκεια της αφήγησης, ωστόσο, τούτο δίνεται μέσα απ’ τις ψυχολογικές διακυμάνσεις, που καθορίζουν την εξέλιξη της ιστορίας. Ανατρεπτική κορύφωση στο τέλος, που αν και προϊδεάζεται από την αρχή, λόγω των στοιχείων τού χαρακτήρα τού κεντρικού ήρωα, αδυνατεί ο αναγνώστης να προβλέψει ποιά στοιχεία θα επικρατήσουν στην εσωτερική πάλη: της προσωπικής παραίτησης ή της διεκδίκησης των αξιών. Λόγος που ρέει, συμπαρασύροντας τον αναγνώστη σε γνώριμες και οικείες καταστάσεις σύγχρονης εργασιακής καθημερινότητας, προσφέροντας, όμως, διέξοδο σε αδιέξοδους καιρούς, με λογοτεχνικά εμπνευσμένη αιχμηρή πένα.
Η αθέατη πλευρά τής ελληνικής υπαίθρου σκιαγραφείται στο διήγημα «Ο φράκτης», όχι από την οπτική ενός παντογνώστη αφηγητή, αλλά ως βαθύτατα ριζωμένο βίωμα του ήρωα του διηγήματος, που αν και το αποποιείται ιδεολογικά, καθώς πιστεύει ότι είναι παράλογο και εντελώς ανούσιο να προκαλούνται δυσχερείς καταστάσεις, εξαιτίας ενός φράχτη, μεταξύ δυο γηραιών κυριών σ’ ένα χωριό, ωστόσο, εμπλέκεται σ’ αυτή την ιστορία συναισθηματικά διακείμενος, λόγω τής συγγένειάς του ως εγγονός τής μιας εξ αυτών. Περιγραφές γλαφυρές και κωμικοτραγικές με ιδίωμα τοπικό, βοηθούν τον αναγνώστη να αντιληφθεί τα βαθύτερα αίτια της συμπεριφοράς των πρωταγωνιστών, σ’ ένα περιβάλλον φυσικό που κάθε άλλο παρά συμβάλλει στην ενεργοποίηση αυτών των καταστάσεων. Η έννοια της ιδιοκτησίας τής γης και η καταπάτησή της από τον γείτονα συνιστά την απαρχή βαθύτερων κοινωνικών αναταραχών που μεταλαμπαδεύονται και στις μετέπειτα γενεές. Η τελική καταλυτική φράση τού διηγήματος, συνδέει χρονικά και ανάγει ως διαχρονικό το συμβάν αυτό σε όλες τις εποχές και σε όλες τις κοινωνίες, αστικές ή μη.
Διαβάστε περισσότερα





