Πασχαλινή ελεγεία
Ανεμοδαρμένο Πάσχα που βγάζεις στους εσταυρωμένους
με όλη σου την αποκαρδιωμένη ωχράδα,
τι απέγινε το σκληρό πρελούδιο του ήλιου;
και το ρόδο η αόριστη προφητεία;
Από τους μαρμάρινους κήπους
ιδού ο ραβδισμένος αμνός
που κορφολογεί μιαν άνοιξη ισχνή
και φωτίζει τα πάθη των νεκρών
ανεμοδαρμένο Πάσχα που δριμύτερα κάνει τα πάθη
.
Κι αν αληθεύει ότι καταπιεσμένο με έφτιαξαν
στους κενούς τούτους καιρούς
για την ανύψωση του αύριο,
πεθύμησα πολύ
εκείνη τη γιρλάντα από άνεμο κι αλάτι
εκείνες τις πλαγιές που γιάτρεψαν
το σώμα μου, αυτή την κρυστάλλινη πληγή·
κι έφαγα πανάχραντο ψωμί
.
Πυρετοί κατά ριπάς ραγίζουν το φως
όλων των πρανών του Πάσχα,
ξεφλεβίζουν το κρυσταλλιασμένο κρασί του μίσους·
δική μου είναι τούτη η ταραγμένη
Ιερουσαλήμ των χιονισμένων καταλοίπων,
τα ψιμύθια στοιβάζονται μες στα
δωμάτια μες στα ορθάνοιχτα κλουβιά
όπου μεγάλα πουλιά κλώσησαν
χρωματιστά αυγά και ρόδινα πεσκέσια,
κι ο ουρανός κι ο κόσμος είναι το ανάξιο αγίασμα
των δικών της ανάλαφρων σιωπών.
Σταυρωμένη στις τελευταίες αχτίδες είναι η σκιά
τα στόματα δεν είναι παρά αίμα
οι καρδιές δεν είναι παρά χιόνι
τα χέρια είναι εικόνες
ασθενικές της νύχτας
που μύθους θύματα κλείνει στο στήθος.
.
(από τη συλλογή «Πίσω από το τοπίο»)
∗∗∗
Επίμετρο
O Αντρέα Τζαντζόττο (1921 – 2011), παρουσιάζεται στο ποιητικό προσκήνιο το 1951, στην σκιά των ερμητικών, με τη συλλογή «Dietroilpaesaggio» (Πίσω από το τοπίο· κείμενα της περιόδου 1940-1948), που απηχεί την άποψη ότι αληθινός ποιητής είναι εκείνος που μπορεί να δει πίσω από την πραγματικότητα και να αναγνωρίσει την συμβολική όψη των πάντων. Από τότε τον συνοδεύουν χαρακτηρισμοί όπως «αιρετικός», «αμφιλεγόμενος», «πρωτοποριακός», «ανοιχτός» στις νέες γλώσσες, καθώς και «δύσκολος» ποιητής.
Γεννημένος σε μια μικρή πόλη του Τρεβίζο, στο Πιέβε ντι Σολίγκο, στις 10 Οκτωβρίου 1921, ήταν ο πρωτότοκος γιος του Giovanni και της CarmelaBernardi. Ο πατέρας του ήταν ζωγράφος, διακοσμητής και εξαίρετος καλλιγράφος, καθώς και πολέμιος του φασισμού, γεγονός που τον ανάγκασε να καταφύγει στο Καντόρε και από εκεί να μεταναστεύσει στην Γαλλία. Η μητέρα του ήταν μια γυναίκα με εύθραυστη υγεία, που κληροδότησε στο γιο της την αγάπη για τα βιβλία. Μετά την αποφοίτησή του από την Φιλοσοφική Σχολή της Πάντοβα το 1942, ο Αντρέα Τζαντζόττοεργάστηκε καθηγητής στα σχολεία Μέσης Εκπαίδευσης της Ιταλίας, αλλά δεν δίστασε να εγκαταλείψει προσωρινά τη διδασκαλία, όταν το απαιτούσαν οι περιστάσεις, για να δουλέψει στην Λωζάννη ως σερβιτόρος, ή για να μάθει να παίζει αρμόνιο, προκειμένου να ενισχύσει τον μισθό των 300 λιρετών που λάμβανε ως δάσκαλος, τις πενήντα λιρέτες που του έδινε η εκκλησία. Σύχναζε στους πολιτιστικούς κύκλους της Βενετίας, του Μιλάνου και της Ρώμης και συναναστράφηκε όλους τους μεγάλους ποιητές του αιώνα, τον Μοντάλε, τον Κουαζίμοντο, τον Ουνγκαρέττι και ιδιαιτέρως τον Βιττόριο Σερένι για τον οποίο έτρεφε μια βαθιά εκτίμηση
Από τα έργα του Τζαντζόττο σταχυολογούμε: «Dietroilpaesaggio» (Πίσω από το τοπίο, Μιλάνο: Mondadori, 1951) «Elegiaealtriversi» (Ελεγεία και άλλοι στίχοι, Μιλάνο: Edizioni della Meridiana, 1954), «IXEcloghe» (ΙΧ Εκλογές, Μιλάνο: Mondadori, 1962), «LaBeltà» (Η Ομορφιά, Μιλάνο: Mondadori, 1968), «Pasque» (Πάσχα, Μιλάνο: Mondadori, 1973), «Mistieròi. Poemettodialettaleveneto», (Mistieròi. Ποίημα στη φλωρεντινή διάλεκτο, Feltre: Castaldi, 1979), «LastoriadellozioTonto» (Η ιστορία του θείου Τόντο, Τέραμο: Lisciani&Giunti, 1980), «Imisteridellapedagogia» (Τα μυστήρια της παιδαγωγικής, 1973). Συνεργάστηκε με το περιοδικό “Anterem” και ήταν μέλος της Επιτροπής Βραβείου Ποίησης «LorenzoMontano». Έλαβε πολλές τιμητικές διακρίσεις και βραβεία. Ανάμεσά τους τα «SanBabila» (1950), «Viareggio» (1979), «Feltrinelli» (1987).
