Γιατί με βασανίζεις; Γιατί με τρομάζεις;
Πώς τολμάς μπροστά μου
Να γελάς, σχεδόν γυμνή
στο φεγγαρόφωτο λουσμένη;
Είσαι σαν την αλήθεια – γυμνή
Κάνεις το αίμα να παγώνει.
Με βασανίζουν οι κινήσεις
Με βασανίζει ο έρωτας . . .
*
Η μνήμη έκρυψε τόσο κακό –
χωρίς σταθμά και μέτρο.
Όλη της τη ζωή ψέματα έλεγε, ψέματα,
Δεν της απέμεινε καθόλου πίστη.
Ίσως, δεν υπάρχουν μήτε πόλεις
Μήτε περιβόλια πράσινα,
Και υπάρχει μόνο η δύναμη των πάγων
Και των αλμυρών πελάγων.
Ίσως ο κόσμος – σκέτο χιόνι –
Να ναι ο έναστρος δρόμος.
Ίσως ο κόσμος – να ναι μια ταϊγκά
Στην αντίληψη του Θεού.
*
Οι στίχοι – δεν είναι απλά η αντανάκλαση
Μεγάλων γεγονότων σε λεπτομέρειες,
Είναι στη γη της μετακίνησης
Το καταφύγιο που αναπάντεχα βρίσκεις.
Οι στίχοι – δεν είναι απλά φώτιση,
Ένα φανάρι μέσʼ το σκοτάδι και το ζόφο.
Είναι – η επιμονή της δημιουργίας
Και το ανυποχώρητο του ονείρου.
Οι στίχοι πάντα – είναι των παιδικών μας χρόνων ίχνος
Μαζί με τον πόνο τον χθεσινό,
Που κληρονομιά μας ήρθε
Μαζί με το αδράχτι της χειροτεχνίας.
*
της Ποίησης
Αν τις δυνάμεις μου δε χάσω
Αν όλο και κάτι θα φτιάξω,
Είναι η δύναμη κι η βούληση – η δική σου.
Σε αυτό – του τραγουδιού το νόημα,
Σε αυτό – των λέξεων το ξεσκέπασμα,
Το ανόητο το μυστικό του είναι.
Την ψυχή μου οδηγείς
Σε θάλασσα και σε στεριά,
Ανάμεσα σε φυτά, πουλιά και θεριά.
Απʼ τις σφαίρες προστατεύεις
Τον Ιούλη πάντα φέρνεις
Στου αιώνιου Δεκέμβριου τη θέση.
Ψάχνεις τον καλό το δρόμο,
Φέρνεις δροσερό νερό
Στο στόμα μου το στεγνό.
Αρραβωνιασμένος μαζί σου είμαι
Γοητευμένος μαζί σου είμαι
Δίχως φόβο στο σκοτάδι θε να μπω.
Μακρινές αστραπές στον ουρανό,
Σαν τα φτερά του δράκοντα
Άγνωστων μέχρι τώρα νησιών.
Είναι του κόσμου τα όρια,
Είναι του κόκκου η ευτυχία
Είναι των λαμπερών λέξεων το κοίτασμα.
*
Ποτέ τυχαία δεν είναι –
Η μεταμεσονύχτια κουβέντα.
Μυστικό σου εμπιστεύονται
Που πρέπει να φυλάξεις.
Να το κρύψεις σε κρύπτη χάρτινη,
Σε διηγήματα, σημειώσεις, σε στίχους,
Που γενναία φυλούν το μυστικό
Μέχρι την τελευταία γραμμή.
Μα αυτό ανακάλυψη δεν είναι,
Είναι πολύτιμο μόνο
Όταν το ανατινάζουν γεγονότα
Σαν ανοιξιάτικο οργισμένο νερό.
Πότε κάτω από τον πάγο, πότε άχρηστο εντελώς,
Αλλάζοντας το ανάγλυφο της όχθης,
Κυλάει σα θαύμα το νερό
Των πάγων που ο ήλιος λιώνει.
*
Ο θάνατος του ποιητή
ως καθρέφτης της ρωσικής επανάστασης
«Ο άνθρωπος είναι τέτοιος όπως τον έφτιαξε ο Θεός,
μερικές φορές όμως είναι χειρότερος»
Θερβάντες
«Η Ρωσία είναι ένας άλλος κόσμος
έχει τους δικούς του νόμους,
τους οποίους η Ευρώπη
αγνοεί παντελώς»
Ν. Β. Γκόγκολ
«Έχοντας βγάλει από το σκότος
το πνεύμα της καταστροφής δεν είναι έντιμο να λες:
αυτό δεν το κάναμε εμείς, αλλά εκείνοι.
Ο μπολσεβικισμός είναι
το μοιραίο αποτέλεσμα της δράσης της ρωσικής διανόησης
στις πανεπιστημιακές έδρες, στις εφημερίδες, στην παρανομία.»
Αλεξάντερ Μπλοκ
«Στην αληθινή τραγωδία δεν πεθαίνει ο ήρωας,
αλλά ο χορός . . .»
Ιωσήφ Μπρόνσκι
«Όλα μου τα διηγήματα ουρλιάζουν»
Β. Τ. Σαλάμοφ
****************************
ΕΠΙΜΕΤΡΟ
Μια σχισμή στο παραπέτασμα του ζόφου. Η κραυγή του αυτόπτη μάρτυρα. Ο Γολγοθάς της αιχμαλωσίας. Η ελπίδα μιας ελάχιστης ζωής. Τα κουρέλια του είναι και οι αδυσώπητες παρενέργειες του ολοκληρωτισμού.
«Οι νύχτες της Κολιμά» – μοναδικό πεδίο αναφοράς και μαρτυρολόγιο των θυμάτων μιας εξουσίας που δε δίστασε να αιματοκυλήσει τον ίδιο της τον λαό εν ονόματι «του φωτεινού κι ευτυχισμένου μέλλοντος». Μια εξουσία που μετέτρεψε τον πολίτη σε σκλάβο, σε «ομιλών εργαλείο», σε σάρκα, οστά και αίμα, πάνω στα οποία χτίστηκε λεωφόροι, διώρυγες και άλλα «επιτεύγματα» της «σοσιαλιστικής εργασίας».
«Οι νύχτες της Κολιμά» – η ακτή του μηδενός, γεμάτη ερείπια του αχνίζουν ακόμη αίμα, πόνο, κραυγές, θάνατο. Μια ζοφερή αντήχηση στη χροιά ενός εξανθηματικού κόκκινου, όχι του κόκκινου της επανάστασης, αλλά του κόκκινου του αίματος των αθώων, των θυμάτων.
«Οι νύχτες της Κολιμά», δεν είναι μια εξ αποστάσεως μελέτη του θανάτου αλλά ο μείζων οιωνός του επικείμενου θανάτου, του θανάτου του ανθρωπισμού, του ανθρώπου, της ανθρωπότητας, αλλά, και εν τέλει, του μασκοφορεμένου δήμιου.
Βαρλάμ Σαλάμοφ – ο αυτόπτης μάρτυρας μιας εκ των μεγαλυτέρων τραγωδιών που βίωσε ο άνθρωπος.
Βαρλάμ Σαλάμοφ – ο χρονικογράφος του θανάτου, των στρατοπέδων συγκέντρωσης, του στρατηγείου της απάνθρωπης εξουσίας του σταλινισμού.
Βαρλάμ Σαλάμοφ – ο ποιητής, ο θάνατος του οποίου ήταν ο καθρέφτης της ρωσικής επανάστασης.
Βαρλάμ Σαλάμοφ – ο Φ. Μ. Ντοστογιέφσκι του 20ου αιώνα, ο άνθρωπος που γύρισε «Από το σπίτι των πεθαμένων».
********************
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Ο Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε φιλοσοφία στο Κίεβο και Θεολογία στο Α.Π.Θ. Εργάστηκε για αρκετά χρόνια στην τεχνική εκπαίδευση και ακόμη περισσότερα ως δημοσιογράφος σε εφημερίδες και περιοδικά. Έχει μεταφράσει δεκάδες βιβλία Ρώσων συγγραφέων, ποιητών και στοχαστών. Σήμερα είναι αρχισυντάκτης στο ραδιοφωνικό σταθμό “Αθήνα 9.84 FM”, υπεύθυνος για τις εκπομπές που απευθύνονται στις μεταναστευτικές κοινότητες της πόλης. Ζει στο Μεταξουργείο, μια γειτονιά που του θυμίζει έντονα την Τούμπα της γενέθλιας πόλης του, Θεσσαλονίκης. Μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Επίκεντρο το νέο του βιβλίο:
«Κάτοικος Μεταξουργείου: Ημερολόγιο κρίσης».
