Προτρεπτικά επιγράμματα
από το Χ βιβλίο της Παλατινής Ανθολογίας


1. Λεωνίδου

Ήρθε η ώρα για θαλασσινά ταξίδια.
Το λάλο έφτασε κιόλας χελιδόνι
και ο χαρίεις Ζέφυρος.
Γεμάτα άνθη τα λιβάδια
κι η θάλασσα που έβραζε απ΄ τον τραχύ αέρα και το κύμα
τώρα εσίγησε.
Τράβα τις άγκυρες, ναυτίλε,
λύσε τα παλαμάρια.
Ταξίδεψε με τα πανιά όλα ανοιγμένα.
Εγώ ο Πρίαπος, θεός του λιμανιού,
ταύτα σου παραγγέλλω.
Καλέ μου άνθρωπε,
τράβα μέσα στις θάλασσες
για κάθε εμπόριό σου.


2. Αντιπάτρου Σιδωνίου

Ολάνοιχτος τώρα ο δρόμος
για το καράβι που ροχθεί στο κύμα.
Η θάλασσα πια δεν μπλαβιάζει αγριεμένη
διατρεχόμενη από τρέμουλα φρίκης.
Κάτω απ΄ το γείσο του σπιτιού, το κυρτωμένο χελιδόνι
πλάσσει κιόλας τη φωλιά του.
Των λιβαδιών γελούν τα αβρά λουλούδια.
Μαζέψετε κουλουριαστά
τα μουλιασμένα παλαμάρια, ναύτες.
Τις άγκυρες τις φωλιασμένες μες του λιμανιού την άμμο
τραβήξτε απάνω.
Ανοίξτε διάπλατα τα καλοΰφαντα πανιά σας.
Ταύτα, εγώ ο Πρίάπος, Βρομίου παις,
των όρμων κάτοικος, σας συμβουλεύω.

4. Μάρκου Αργενταρίου

Λύσε τις πρυμάτσες των καλοαραγμένων καραβιών
κι απλώνοντας τα καλοτάξιδα πανιά
ξανοίξου, έμπορε, στον πόντο.
Έφυγαν οι κακοκαιρίες
και από τώρα το γλαύκο κύμα
ο χαμογελαστός θηλύνει Ζέφυρος.
Το χελιδόνι κιόλας το ψιλότεκνο
με τον αέναο τραυλισμο στα χείλη
πηλοδομεί τον καλαμένιο θάλαμό του.
Τα άνθη ανατέλλουσι στο χώμα.
Γι αυτό κι εσύ στον Πρίαπο πειθόμενος
μ΄ όλες τις ναυτικές δουλειές ανακατέψου.


5. Θρυΐλλου

Χτίχουνε κιόλας με τον πηλό τα χελιδόνια.
Πάνω στο κύμα κολπούται
στα μαλακά πανιά των καραβιών ο Ζέφυρος.
Και τα λιβάδια, πάνω από τα φύλλα,
ξεπέταξαν λουλούδια.
Μουγκρίζει σιγανά το άγριο μπουγάζι.
Λύνετε τα σκοινιά,
φορτώστε τις άγκυρες στο καράβι,
ελευθερώστε τα πανιά απ΄ τα σκοινιά τους.
Ταύτα σε σας που πλέετε για το εμπόριο
εγώ ο Πρίαπος, ο λιμενορμίτης,
για τη ναυτιλία σας παραγγέλλω.

6. Σατύρου

Τώρα πια το υγρό φύσημα του Ζέφυρου,
που κάνει το χορτάρι να φυτρώνει,
περνάει ήρεμα πάνω απ΄ τα ανθοφόρα τα λιβάδια.
Οι θυγατέρες του Κέκροπος, οι χελιδόνες,
τιτιβίζουν. Γαλήνια η θάλασσα μειδιάει,
ατάραχη απ΄ κρυερούς ανέμους.
Εμπρός θαρσαλέοι, ναύτες, λύνετε τις πρυμάτσες.
Απλώστε τις λεπτοϋφασμένες φτερούγες των πανιών.
Και ριχτήτε στα εμπόρια,
με πεποίθηση στον χαριτωμένο Πρίαπο,
με πίστη στον δαίμονα των λιμένων.

7. Αρχίου

Πάνω σ΄ αυτόν τον θαλασσοδαρμένο βράχο
του Θρακικού πελάγους,
θέσαν εμέ τον Πρίαπο οι ναύτες
φύλακα του Βοσπόρου.
Συχνά πήδησα γρήγορος βοηθός τους,
καθώς με καλούσαν, ξένε,
κι οδήγησα τον γλυκύν Ζέφυρο στην πρύμνη τους.
Γι΄ αυτό, όπως είναι σωστό, ουδέποτε χωρίς κνίσα,
ουδέποτε χωρίς στεφάνια εαρινά δεν θα δεις τον βωμό μου,
αλλά πάντοτε ευωδιαστό και πάντοτε αναμμένο.
Ούτε η εκατόμβη δεν είναι τόσο αρεστή στους θεούς
όσο η τιμή.

9. Άδηλον

Τιμήστε, ψαροκυνηγοί μου, εμέ τον βραχύσωμο Πρίαπο,
τον κάτω από το σχίνο χωμένο.
Σταματήστε με τα κουπιά τη μικρή βάρκα σας
(εμπρός, απλώστε για στέγνωμα τα δίχτυα σας)
και με την πολλή ζωηρή γόπα και σκάρο,
όχι και χωρίς φρίσσες μέσα,
τιμήστε τον γκριζογάλανο οδηγό σας στο ψάρεμα,
προσφέροντάς του ολίγες απαρχές,
από όχι λίγα κέρδη.

14. Αγαθίου Σχολαστικού

Πορφυρένιος ο πόντος μες στη γαλήνη του.
Ο δυνατός άνεμος δεν λευκαίνει τα κύματα,
χαράζοντας τα με ανατριχίλα.
Η πολυχωρισμένη από την πολυδαίδαλη στεριά θάλασσα
δεν ορμάει πάλι προς το βάθος αντιμέτωπη.
Οι ζέφυροι πνείουσιν, επιτρύζει δε χελιδών,
τώρα που κόλλησε με ξερά καλάμια τον θάλαμόν της.
Θάρσει, της ναυτιλίας έμπειρε, είτε δίπλα στη Σύρτι
είτε κοντά στη Σικελική ακτή ποντοπορείς.
Μονάχα, στους βωμούς του Πρίαπου του ενορμίτη
φλέξον σκάρον ή γώπας – να κοκκινίσουν.

15. Παύλου Σιλενταρίου

Τώρα πια τον κόλπο που μουγγανίζει
από τους ζεφύρους
τον ανοίγει η ανθισμένη χάρις
του μαγευτικού έαρος.
Μόλις τώρα με τη βοήθεια των κυλινδρικών ξύλων
το καράβι γλύστρησε
συρμένο από την ακτή προς τη θάλασσα.
Κυρτώστε τα πανιά, ναύται,
και βγάλτε ατάραχοι
το ευγενικό φορτίο για τις εμπορικές ανταλλαγές.
Είμαι πιστός στα καράβια εγώ ο Πρίαπος,
γιατί έχω να καυχιέμαι πως η νηρηίς Θέτις
υπήρξε φιλόξενη
προς τον ημέτερο πατέρα μας, τον Βρόμιον.

16. Θεαιτήτου Σχολαστικού

Κιόλας το κατάφυτο χωράφι
βρίσκεται πάνω στη μεγάλη του γονιμότητα
και είναι γεμάτο από μπουμπούκια τριανταφυλλιάς.
Κιόλας στις άκρες των κλωναριών των κυπαρίσσων
ο μουσομανής τέττιξ θέλγει τον θεριστή.
Και η φιλόπαις χελιδών κάτω απ΄ τα γείσα
αφού έχτισε το σπίτι της
περιποιείται τα παιδιά της μέσα
στους χωματένιους τους θαλάμους της.
Υπνώνει η θάλασσα, καθώς η φιλοζέφυρη γαλήνη
απλώνεται πάνω στα νώτα της,
που σηκώνουν τα καράβια,
και ούτε τα πρυμνήσια καταβρέχει
με αφρισμένες ανθοσδέσμες,
ούτε βγάζει αφρό πάνω στις κορυφές των κυμάτων.
Ναυτίλε, στον άρχοντα του πόντου
και δοτήρα των λιμανιών, τον Πρίαπο,
κάψε στην πυρά των βωμών του
καλαμαριού ή μπαρμπουνιού την ανθισμένη ράχη
ή κανένα σπάρο που βγάζει φωνές
και άτρομος ως του Ιονίου το τέρμα θαλασσοπόρει.

24. Κριναγόρου

Πνεύμα ιερό του μεγάλου Ενοσίχθονος,
να ΄σαι ευνοϊκό και άλλους,
που διασχίζουν του Αιγαίου τη θάλασσα.
Γιατί σε μένα που καταδιωκόμουν από τον άγριο Θρακιά,
πρόσφερες γλυκά ευχάριστους λιμένας.

25. Αντιπάτρου

Φοίβε, των Κεφαλλήνων λιμενοσκόπε,
που κατοικείς την ακτή της Πανόρμου,
της τραχειάς απέναντι μας Ιθάκης,
βοήθησέ με να φτάσω με καλή θάλασσα
στην Ασία, μέσα στο μακρουλό καράβι του Πείσωνος.
Και τον εμού βασιλέα το Άλκιμον
με εύνοια έχε τον
και ευνοϊκά βοήθησε και μας
στη σύνθεση των ύμνων μας.

Ερωτικά επιγράμματα
από το V βιβλίο της Παλατινής Ανθολογίας

8. Μελεάγρου

Νύχτα ιερή και λύχνε μου,
εσάς τους δυο και άλλους όχι
θελήσαμε για μάρτυρες αμφότεροί μας.
Και όρκο πήραμε, αυτός
πάντα να μου προσφέρει τη στοργή του
κι εγώ ποτέ να μη σκεφθώ την εγκατάλειψη.
Κι έτσι κι από τους δυο μας είχατε ομοφωνία.
Τώρα εκείνος ισχυρίζεται,
ότι τους όρκους μας τους πήρε το ποτάμι
κι εσύ, ω λύχνε μου, σε άλλες αγκαλιές
αυτόνα βλέπεις.

132. Φιλοδήμου

Ω πόδι, ω γάμπα, ω μπούτια,
που για σας δικαίως χάνομαι,
ω κωλομέρια, ω μουνί,
λαγόνια μου, βυζιά και ώμοι μου,
ω ρόδινέ μου τράχηλε,
ω χέρια, ω μάτια, που τρελαίνομαι,
ω μεγάλης τέχνης κούνημα,
ω φοβερά γλωσσοβυζάγματα,
φωνούλες που με βγάζουν απ΄ τα ρούχα μου.
Τι να με νοιάζει, αν είσαι Ιταλίδα
κι αν σε λένε Φλώρα
κι αν αγνοείς τα τραγουδάκια της Σαπφούς;
Μήπως και ο Περσεύς δεν είχε ερωτευθεί
την Ανδρομέδα που ήτανε Ινδή;

Μετάφραση: Γιώργος Ιωάννου

από Σπύρος Αραβανής
2 Comments