Αιμάτινα λεπτά
Υγρές ανάσες
Σε στόμα κλειδωμένες
Ερωτοτροπούν
Νεκρό τοπίο
Το μάρμαρο ντυμένο
Με το αίμα σου
Αντάρτης καιρός
Σηκώθηκαν σύννεφα
Μάτωσ’ ο ήλιος
Διαπόμπευση
Αγάπης λόγια
Νοθευμένα με ψέμα
Κίβδηλη ψυχή
Αίμα και χολή
Με τα μάτια ξερνούσες
Τρύπιες αλήθειες
Ρίχνεις ευθύνες
Στο πρόσωπο μια μάσκα
Βενετσιάνικη!
Μελαγχολική αγάπη
Χάρτινες λέξεις
Χαρτιά ξεθωριασμένα
Κι η αγάπη; Πού;
Κοίταξε ψηλά
τα πουλιά χαράζουνε
το μπλε στα δύο!
κόκκινα μούρα
έβαψαν τα χείλη μου
χαμένο φιλί
Σιωπηλή Άβυσσος
Ψυχρή άβυσσος
Καρφωμένα τα μάτια
Σπάσε τον πάγο!
χάραξε θαρρώ
η νυχτερίδα ήπιε
κάθε μου σιωπή
δεν περνά λεπτό
σιωπηλοί λεπτοδείκτες
οι λύκοι πεινούν!
Λυρικό ποιητικό συναίσθημα που μεταγγίζεται σε αισθητό.Ο Λόγος πυκνός θρυμματισμένος με το κάθε θρύμμα του να έχει την αυτόνομη ζωή του.
Τα χάικου
είναι η τεχνική της ποίησης
που πολλοί προσπαθούν
μα λίγοι τα καταφέρνουν
Η Μαρία Νικολάου
είναι απο τους λίγους
στό ελληνικό σύντομο ποιείν
Τα χάικου της Μαρίας Νικολάου είναι μοναδικά, καθώς περιγράφουν με τρόπο μαγικό εικόνες και συναισθήματα. Σε ένα όχι και τόσο εύκολο είδος γραφής διαπρέπει.
Επιτυχής συμπύκνωση, καίριες λέξεις. Κυρίως όμως, το έντονο βιωματικό στοιχείο είναι κείνο που κυριαρχεί και μεταρσιώνει τα χάικου της Μαρίας Νικολάου προσδίδοντάς τους μια ποιότητα ιδιαίτερη.
Συμφωνώ με τους προλαλήσαντες, πλην όμως δεν μπορώ να μην επισημάνω ότι η λύρα, εφόσον περιορίζεται μόνο στα χαϊκού, είναι μονόχορδη, γεγονός που συνεπάγεται μια κάποια μονοτονία.
Καλή συνέχεια εύχομαι, ξεδιπλώνοντας κι άλλες ποιητικές πτυχές.
Σχόλια (κακά) επί των προλαλησάντων:
1). Κυρία Στρέζου, θα ήθελα το σχόλιό σας να διαβάζεται πάντα αντικρυστά με εκείνο το άλλο σας, προ μηνός περίπου, για τον Καβάφη, στο οποίο μας πληροφορούσατε λίγο πολύ ότι η ποίηση του αλεξανδρινού “ήταν προιόν σοφίας, γι΄αυτό και έγινε ποιητής τόσο αργά” (ελπίζω να μην παραποιώ σε τίποτα το σχόλιό σας). Έχετε, μήπως, υπ’ όψιν σας, από ποιά ηλικία έγραφε ποιήματα ο Καβάφης;
2). Dark Virtual Poetry,
επιτρέψτε μου μια μικρή διόρθωση -ή έστω άποψη:
“Τα χάικου είναι η τεχνική της ποίησης, που πολλοί προσπαθούν και πολλοί τα καταφέρνουν”,
πράγμα όχι άσχετο με την απάντηση
3). προς κύριον Φουρουκλάν,
ότι το χάικου είναι ένα απολύτως εύκολο είδος γραφής, γι΄αυτό, εξ άλλου, όλοι όσοι ασχολήθηκαν με αυτό διέπρεψαν!
Και, καταληκτικά, άφησα τέλος but not least τον
4).φίλο κύριο Ψαραδάκη, για να του υπενθυμίσω ότι η λύρα, άν και μονόχορδη, μπορεί καλά να κάνει τη δουλειά της!
Τι θα γενούμε, άραγε, όταν σπάσει κι εκείνη, η μοναδική, χορδή;
Επιθετικός
στη λεκτική αρένα
(κ) Λυκοτραφίτη
Τα μονόχορδα
όνειρα σας ταράζουν
ήρεμα νερά
Την Καλημέρα μου
Καλημέρα κύριε Λυκοτραφίτη,
χαίρομαι για τη δυναμική σας επάνοδο στον σχολιασμό. Άμποτες και να διαβάσουμε κάτι νέο εκ μέρους σας.
ΥΓ. Πραγματοποίησα την παραγγελιά σας, που μου μετέφερε ο κος Παστάκας, αν και με εξεπλήξατε πάλι… Ωστόσο, άφενός σας σκέφτηκα στα βάθη της Ανατολής, σε ξένους τόπους και λαλιές, αφετέρου μου δώσατε την ιδέα να κάνω μερικά αφιερώματα σε νυν πεζογράφους που ξεκίνησαν γράφοντας ποίηση.
Δεν ξέρω πότε θα ανέβει… Μέχρι τότε να είστε καλά
Κύριε Γιώργο Λυκοτραφίτη, σαφώς και δεν αναφέρθηκα στις πρώτες του γραφές, γνωρίζοντας και για το ιστορικό του Λεξικό το οποίο άρχισε και σταμάτησε στην *μοιραία λέξη Αλέξανδρος* και για τα ημερολόγια, πεζά και ποιήματα, που κατά καιρούς έγραψε και δημοσίευσε. Προφανώς ξεχνάτε πως ήθελε να αποποιηθεί τα νεανικά του ποιήματα. Το *προϊόν όχι οίστρου αλλά σοφίας* έχει να κάνει με την μετά παρνασσισμού και συμβολισμού εποχή και στην κατάληξη της τελικής γραφής του, του ποιητικού ρεαλισμού, που έτυχε της μεγάλης αποδοχής από το αναγνωστικό κοινό.
΄Οσο γαι τα ΧΑΪ Κου, θεωρώ όντως θρυμματισμένο τον Λόγο, μια κι επιτρέπει συγκεκριμένο μέτρο 5-7-5, χωρίς να υποτιμώ το κάθε θρύμμα, που εμπεριέχει το απόσταγμα μιας ποιητικής διαδρομής.
δε μπορώ τις φασαρίες!
έχω την καρδιά μου! το κεφάλι μου! το πόδι μου (δλδ και τα δύο πόδια και μπορώ να λακήσω)…
για μένα πάντως, που ξέρω λίγα για ό,τι ξέρω, πολύ λίγο και πολύ λίγα, δε θεωρώ ότι τα παραπανω ποιήματα είναι χάι κου. νόμιζα ότι τα χάι κου είναι τρεις στίχοι μόνο με πολύ συγκεκριμένη τεχνική στο ρυθμό και την αρίθμηση συλλαβών.
έτσι είναι εδώ;
λακωνικά ποιήματα, γυμνά, σταράτα. σαν παιδιά στο ακροθαλάσσι.
τα πραγματικά χαϊκού είναι πολύ πιο λακωνικά από αυτά τα ποιήματα, έτσι μου φάνηκε.
επειδή μπορεί να κάνω λάθος, τα αναφέρω φυσικά και επώνυμα. όλη η ντροπή δική μου!
🙂
Αφού πρώτα ξανατονίσω ότι δεν έχω ιδιαίτερες γνώσεις πάνω στο χαικού και δεν με έθελξε ποτέ ιδιαίτερα ως είδος, θα πω ότι συμφωνώ με την Ελένη Κονδύλη.
Τα συγκεκριμένα ποιήματα μου φαίνονται νοηματικά όμορφα, κι επίσης τεχνικά άρτια (5-7-5) αλλά το χαικού δεν είναι μόνο το 5-7-5, όπως και η παραδοσιακή ποίηση για παράδειγμα δεν είναι μόνο το μέτρο και η ομοιοκαταληξία.
Υπάρχει μια ολόκληρη φιλοσοφία γύρω από το χαικού, μια φιλοσοφία στενά συνδεδεμένη με τους λαούς της Απω Ανατολής, και πιστεύω πως δεν πρέπει αβίαστα να δίνουμε τον τίτλο: χαικού σε ο,τιδήποτε είναι γραμμένο σε 5-7-5.
Δεν νομίζω ότι είναι κακό να μιλήσουμε για “ποίηση γραμμένη στο μέτρο των χαικού”, αντί για χαικού καθ΄αυτό. Εξάλλου, ο προσδιορισμός δεν αναιρεί την συγκίνηση που μεταδίδουν τα παραπάνω ποιήματα.
Απλά ένιωσα την ανάγκη να κάνω αυτή την παρέμβαση, γιατί από μέρες είχα σκεφτεί τα ίδια πράγματα με την Ελένη Κονδύλη, και δεν έτυχε ως τώρα να γράψουν σχόλιο όσοι έχουν ασχοληθεί σε βάθος με το χαικού.
Παραπέμπω και στις πρόσφατες συζητήσεις περί χαικού εδώ http://www.poiein.gr/archives/2470/index.html
και εδώ http://www.poiein.gr/archives/2884/index.html
H κυρία Κολοτούρου παραπέμπει σε δύο συζητήσεις περί χαικού σπάνιας βαθύτητας που αναδεικνύoυν το υψηλό επίπεδο του Ποιείν. Είναι τυχαίο ότι ο Κεντρωτής παλαιότερα παραλλήλισε το Ποιείν με το TLS και δήλωσε πως προτιμά το πρώτο;
Oι γνωστόι κήνσορες επιμένουν να πετροβολούν παιδιά στο ακροθαλάσσι δημιουργώντας περιττές φασαρίες. Γιατί άραγε;
Όλο χάικου, χάικου, χάικου…
Γιατί κανείς δεν δοκιμάζει, επί τέλους, και άλλους ανατολικούς (ή ανατολίτικους), ήδη δοκιμασμένους απ΄τον δέκατο ένατο αιώνα, ποιητικούς ρυθμούς; Ένα παντούμ, αίφνης (ή “παντουμάκι”, όπως σε ορισμένα στενά της πιάτσας έχει επικρατήσει, πλέον, να λέγεται -χα!) !
Για τους φερέλπιδες κολυμβητές προτείνω ως εγχειρίδιο (θα το ξέρουν, άλλωστε) το κλασσικό, για τα γράμματά μας, του Σεφέρη αλλά ακόμη πλησιέστερα σ΄εμάς, την ανάλογη γοητευτική προσπάθεια του Ηλία Λάγιου – καίτοι αυτή, η τελευταία, μπορεί να συνεπάγεται, για τους ευαίσθητους αμύντορες της ποίησης, τη δυσθεώρητη γοητεία ενός νυχτερινού κενού (όροφος τρίτος) και τον κίνδυνο που αυτή, μοιραία, μπορεί να επιφέρει…
Ά, πα, πα, πα, πα! Άν είναι έτσι, δεν συμφέρει!
Χάικου, πάλι, χάικου!
(Επικροτείς, Σοφία;
Ναι, εσύ, με το πιστόλι που κρατείς…)
Κύριε Γιώργο Λυκοτραφίτη δεν κράτησα ποτέ μου πιστόλι, ούτε καν παιδικό. Η απάντησή μου προς εσάς ήταν προς αποκατάσταση στο *αντικρυστά* των σχολίων που παρέθεσα. ΄Οσο για τους *φερέλπιδες κολυμβητές* στους οποίους και αναφέρεστε, έχω να δηλώσω την εικοσαπενταετία και πλέον ενασχόλησή μου με την ελεύθερη ποίηση και όχι ΧΑΪ ΚΟΥ. Ο σεβασμός στο ΠΟΙΕΙΝ και στο βιβλίο της Μαρίας ΝΙκολάου, δεν μου επιτρέπει ν’ ανοίξω διάλογο από αυτήν την τόσο φιλόξενη σελίδα, κάτι που φοβάμαι πως εσείς δεν επιδείξατε
Αγαπητή κυρία Στρέζου,
πρόκειται, σαφώς, για μια δυσάρεστη παρεξήγηση. Η τελευταία παράγραφος του προηγουμένου σχολίου μου, απευθυνόταν στη Σοφία Κολοτούρου, την οποία γνωρίζω λίγο περισσότερο από εσάς κι αν θέλετε και κάτι ακόμη για να σας πείσει, αναφερόμουν στην υπόγεια αλλά και στην υπέργεια (δημόσια) σχέση που συνδέει την Σοφία (Κολοτούρου) με τον Ηλία Λάγιο και την ποίησή του. Τής έκλεισα, αλλιώς, το μάτι – πώς να σας το πω;
Σε εσάς δεν θα απευθυνόμουν ποτέ στον ενικό και από σεβασμό προς το Ποιείν αλλά, κυρίως, από σεβασμό προς μία άγνωστη κυρία προς εμένα.
Όσο για το βιβλίο της Μαρίας Νικολάου, στο οποίο αναφερθήκατε, ποιός σας λέει ότι δεν το σέβομαι;
(Ορίστε, ένα εμπνευσμένο σχολιάκι μου, κι εσείς το κάνατε κομμάτια!)
Κύριε Γιώργο Λυκοφρίτη. Η αλήθεια των προθέσεων είναι που μετράει. Θεωρώ πως δεν έκανα κομμάτια το *εμπνευσμένο σχολιάκι* σας. Ανταποκρίθηκα στην πρόκληση και αμύνθηκα την επάρκεια των λόγων μου. Σας ευχαριστώ για την αποκατάσταση και το κλείνω εδώ. Καλό σας βράδυ
Ε κ ε ί ν ο ι κρατούν έναν κόσμο δικό τους.
Εγώ –φυλαχτείτε- κρατάω πιστόλι.
Αρχίζουν οι στίχοι, με το μυστικό τους.
Διαβάζουν, μετράνε, τα νούμερα όλοι.
Εγώ –φυλαχτείτε- κρατάω πιστόλι.
στη νύχτα, και ψάχνω ευθεία το στόχο.
Διαβάζουν, μετράνε, τα νούμερα όλοι.
– πέντε, εφτά, συμπληρώσαμε; -Το ‘χω…
Στη νύχτα, και ψάχνω ευθεία το στόχο:
Χαϊκού ή σονέτο ή και παντουμάκι
– πέντε, εφτά, συμπληρώσαμε; -Το ‘χω…
και γίνετ’ ο στίχος, απλό ένα στιχάκι.
Χαϊκού ή σονέτο ή και παντουμάκι-
Μετρήστε, στενέψτε και βρείτε πατρόν
και γίνετ’ ο στίχος, απλό ένα στιχάκι.
Τη δόξα ζηλώστε λοιπών ποιητών.
Μετρήστε, στενέψτε και βρείτε πατρόν
και γράψτε, να σκάσουν από το κακό τους.
Τη δόξα ζηλώστε λοιπών ποιητών-
Ε κ ε ί ν ο ι κρατούν έναν κόσμο δικό τους.
Το παιχνίδι
Μ’ ένα πιστόλι μες στην πόλη τριγυρνώ
τρεις μέρες άγρυπνος γυρνάω και πίνω
κι ένας εφιάλτης μου’ χει σπάσει το μυαλό
δεν ξέρω απόψε ζωντανός αν θα μείνω
κοιτάω καλά στην πρώτη γωνία
το ξέρω μου την έχουν στημένη
μα λίγο πιο κει σαν στρίβουν αυτοί
κάποιος τους σταματά
οι αστυνομικοί δίνουν αναφορά
στον κύριο δικαστή που απόψε ξενυχτά
κι αυτός με την σειρά του
πληρώνει ακριβά για κάποιο αγοράκι
στη μαύρη αγορά.
Εϊ! Τώρα κοίτα, φυλάξου γιατί,
όλοι εναντίον όλων
έτσι θα’ ναι πάντα και παντού
στο παιχνίδι της ζωής
κρατάω γεμάτο πιστόλι
μη της το πείτε αυτό
θα’ θελα μόνο να ακούσει
τον πυροβολισμό
δεν ξέρω αν είναι φίλος
δεν ξέρω αν είναι εχθρός
τα πάντα είναι μαύρα θα μείνω μοναχός
χτυπάς και σε χτυπάνε
πονάνε και πονάς
ποτέ δεν σε ξεχνάνε
κι εσύ δεν τους ξεχνάς.
Εϊ! Τώρα κοίτα, φυλάξου γιατί,
όλοι εναντίον όλων
έτσι θα’ ναι πάντα και παντού
στο παιχνίδι της ζωής.
Μαζί στο παιχνίδι της ζωής
και τώρα παίξε, παίξε
χτύπα, τρέξε, παίξε,
παίξε παιχνίδι, παίξε το παιχνίδι
όσο πιο καλά μπορείς
παίξε τώρα μ’ εμένα
παίξε με τον καθένα
παίξε όσο πιο καλά μπορείς
όλοι νικητές και όλοι νικημένοι
Στίχοι: Μωρά στη φωτιά
Μουσική: Μωρά στη φωτιά
Πρώτη εκτέλεση: Μωρά στη φωτιά
Εισαγωγικά:
Τα χαικού είναι το απόσταγμα της εμπειρίας του Ζεν. Χώρις γνώση του Ζεν, χωρίς εμπειρία του Ζεν, δεν υπάρχει πετυχημένο χαικού. Γιατί το χαικού, κατα τη γνώμη μου, είναι ολιγόστιχο και ολιγόλογο, όχι γιατί είναι πυκνό νοήματος, αλλά γιατί είναι αστραπή, χαρακιά, δέος ομορφιάς, σκέψη δίχως σκέψη, σιωπή… Το πετυχημένο χαικού προσεγγίζει το ζενικό “κου”, την κενότητα που τα περιέχει όλα. Το πετυχημένο χαικού είναι η πινελιές ενός ιδεογράμματος. Και το ιδεόγραμμα του Ζεν είναι ο Κύκλος. Οι συνειρμοί ενός χαικού, η σύνδεση των στίχων, είναι το ίδιο το Ζεν.
Κριτική:
Στα συγκεκριμένα ποιήματα δυστυχώς δεν είδα κάτι το αυθεντικά ανατολικό. Είναι δυτικοποιημένα με έναν άστοχο τρόπο και ως παραλλαγές χαικού, ταλαντεύονται μεταξύ απλοικότητας και επιτήδευσης.
Η Ποιήτρια απλή και συνετή στον ρόλο της, στον ρόλο που της έδωσε το πνευματικό της επίπεδο, τόλμησε, αλλά είχε και την ωριμότητα, και εξέδωσε μια συλλογή ποιημάτων. Ποιήματα τα οποία άπτονται της ψυχής.
Το βιβλίο της Μαρίας Νικολάου, Ανατολικά της Ποίησης, μ’εντυπωσίασε τόσο, που άρχισα να ερευνώ σε βάθος κάθε της ποίημα, κάθε της στίχο, κάθε της σκέψη. Δεν είναι μόνο η αρμονική ποιητική δομή που θέλγει, είναι το βαθύ πνεύμα που διαποτίζει κάθε ποίημα!
Ας με συγχωρήσει η ποιήτρια (και όσοι διαφωνούν) για τα συμπεράσματά μου… που δεν είναι παρά ενδόμυχες δονήσεις, δονήσεις των πνευματικών μου χορδών που λειτούργησαν απ’τους στοχασμούς της καλής ποιήτριας.
(Όπως αναφέρει παραπάνω και η κ. Σ. Κολοτούρου, είναι ποίηση στο μέτρο του χαϊκού)
Μανώλης Μεσσήνης
Καλησπέρα σε όλους σας.
Από τις λίγες φορές που το Ανατολίτικο και αγαπημένο σε πολλους haiku εγινε η αιτία για μια θύελλα αντιδράσεων.
Ειναι αυτο που λεω κι εγώ “σε άλλους αρέσει και σε άλλους οχι”.
Για όσους δεν γνωρίζουν , το haiku ναι μεν γεννήθηκε στην Ιαπωνία , μα διαθόθηκε σε όλον τον κόσμο , και σε κάθε διαφορετικό πολιτισμό.
Εγινε εκτος απο ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ και ΔΥΤΙΚΗ και ΒΟΡΕΙΑ κλπ κλπ κλπ…
Μιλάει για το κάθετι. Συναισθημα , φύση , και ο κάθε συγγραφέας το κανει “δικό του” ανάλογα με το δικό του στυλ..
Αυτο σημαίνει πως δεν ειναι απαραίτητο να εχει “άρωμα ανατολής” οπως πιστεύουν απαραίτητα κάποιοι.
Βεβαιως σεβομαι την άποψη του καθενός.Επίσης να απαντησω στον κυριο Λυκοτραφίτη πως οντως πολλοι ασχολουνται με τα χάικου και πολλοι τα καταφέρνουν , αν τα αγαπουν πραγματικά και τους αγγιζει αυτό το στυλ.
Διαφορετικά με ό,τι κι αν ασχοληθεί κανείς , αν δεν τον αγγίζει θα ναι απλά κάτι “άτυχο’..
Προσωπικά σας ευχαριστώ όλους για τα όποια σχόλιά σας .
Αλλωστε στην ζωή μου έχω μάθει να λέω γηρασκω αει διδασκομενος..
κ. Νικολάου ελπίζω η κριτική μου στα ποιήματά σας να σας φάνηκε χρήσιμη και να ήταν γόνιμη. Δεν είχα σκοπό να σας θίξω. Απλά, το ενδιαφέρον μου για το Ζεν και τα ιαπωνέζικα χαικού, να μου γέννησαν υποσυνείδητα μιαν αυστηρότητα. Άλλωστε οι ομοφωνίες και οι αλληλοκολακίες είναι απο μια άποψη απίστευτα βαρετές και άγονες.
Συμφωνώ απόλυτα μαζί σας κ Ράπτη. Η ομοφωνία και η κολακεία είναι η νόσος των δημιουργών που αρέσκονται να αρέσουν…
Θα συμφωνήσω μαζί σας κ Ραπτη και φυσικά και με σας κ Μεσσήνη.
Και κλεινω εδω το κεφαλαιο αυτο.
Να στε ολοι καλα