Ο Κατάλογος που παρουσιάζεται, των 25 δίσκων με μελοποιημένη ποίηση 2000-2025, είναι ενδεικτικός της μουσικής ποικιλομορφίας που παρουσίασε αυτό το μουσικό είδος την πρώτη εικοσιπενταετία του 21ου αιώνα. Δίπλα σε αυτούς τους δίσκους υπάρχουν δεκάδες μεμονωμένα τραγούδια (που δεν εμπεριέχονται σε αυτόν τον Κατάλογο], δηλαδή, δεν εντάσσονται σε μια μουσική εργασία μόνο με ποίηση.

Συνθέτες διαφορετικών γενεών, με θητεία στο είδος, συνθέτες της νέας γενιάς, μπαλάντες, λαϊκά και παραδοσιακής καταγωγής τραγούδια, λόγιες συνθέσεις, συμφωνικά τραγούδια και τραγουδοποιοί και συγκροτήματα που κινούνται σε χώρους του  rock, της jazz, τoυ art rock,  της ambient, του dark wave, της electronica, του funk, του triphop κ.ά. συνεχίζουν είτε τη δική τους μουσική παράδοση είτε την εν γένει παράδοση του είδους, αλλά και ανοίγουν νέους δρόμους πρόσληψης της ποίησης μέσω της μουσικής.

Αξιοσημείωτο επίσης το γεγονός οτι αυτό το διάστημα συναντάμε μελοποιήσεις από ένα πιο ευρύ φάσμα της Ελληνικής και Παγκόσμιας ποιητικής Γραμματείας -σε σχέση με το παρελθόν. Συναντάμε μελοποιήσεις στα πρώτα ποιητικά έπη, της Οδύσσειας και της Ιλιάδας, της Κρητικής λογοτεχνικής Σχολής («Ερωτόκριτος», «Ερωφίλη» κ.ά.), της Νέας Αθηναϊκής Σχολής (Παλαμάς, Δροσίνης, Σουρής κ.ά.), σε ποιητές του Μεσοπολέμου (Παπανικολάου, Φιλύρας κ.ά.) της Γενιάς του ΄30 (Σεφέρης, Ελύτης, Εμπειρίκος κ.ά.), της Πρώτης Μεταπολεμικής Γενιάς (Καρούζος, Σαχτούρης, Λειβαδίτης, Αναγνωστάκης, Πατρίκιος, Αλεξάνδρου κ.ά.) της Δεύτερης Μεταπολεμικής Γενιάς (Ασλάνογλου, Δημουλά, Λεοντάρης, Λάσκαρης κ.ά.) της Γενιάς του ΄70 (Βαρβέρης, Χιόνης, Κοντός, Γκανάς, Μαστοράκη, Μπράβος, Βέης, Γώγου, Παγουλάτος, Αγγελάκη- Ρουκ κ.ά.). Δεν έλειψαν βεβαίως και τα μελοποιημένα ποιήματα από το χώρο της Ξενόγλωσσης ποίησης (Ρεμπώ, Μπρεχτ, Λόρκα, Μαγιακόφσκι, Μπουκόφσκι, Γκίνσμπεργκ, Κόρσο, Ρουμί, Πεσσόα, Καγιάμ, Βιγιόν, Τσέλαν, Πούσκιν, Λόρκα, Μπόρχες, Ρίλκε κ.ά.).

Σταθερά σημεία αναφοράς οι συνεχιζόμενες -με σχεδόν αμείωτο ρυθμό μέχρι τις μέρες μας- μελοποιήσεις ποιημάτων του Καβάφη (ο ποιητής με τις περισσότερες μελοποιήσεις αυτό το διάστημα, τόσο ως ολοκληρωμένες δισκογραφικές εργασίες [βλ. Μικρούτσικος, Παπαδημητρίου, Σπανός, Ξυδάκης, Πλάτωνος, Κορκολής, Κογιάννης, Κάλλιας, Κουλούρας, Ρώτα, Τσίλη, Πετρίτσης κ.ά.  όσο ως δεκάδες μεμονωμένα τραγούδια), του Καρυωτάκη, του Λαπαθιώτη και της Πολυδούρη. Στην υπό εξέταση χρονική περίοδο, επίσης, συναντάμε εξ’ ίσου μελοποιήσεις κλασικών ποιητών ως προς τη «θητεία» τους στη δισκογραφημένη μελοποιημένη ποίηση (βλ. Ρίτσος, Βάρναλης κ.ά.) αλλά και ποιητών και πεζογράφων όπως ο Παπαδιαμάντης, ο Παλαμάς και ο Βρεττάκος που δεν εμφανίζονται συχνά στο αντίστοιχο χώρο μουσικής σύνθεσης, αλλά και ποιητών/ιων της νεότερης εποχής όπως οι: Διονύσης Καψάλης, Διονύσης Καρατζάς, Ηλίας Λάγιος,  Γιώργος Κοζίας, Γιώργος Κακουλίδης, Γιώργος Δάγλας, Σοφία Κολοτούρου κ.ά.

Μελοποιημένα ποιήματα, λοιπόν, θα συναντήσουμε πολλά αυτά τα χρόνια. Πολύ όμως λιγότερα θα καταφέρουν να σπάσουν το φράγμα του ειδικού κοινού, να περάσουν στο ραδιόφωνο, να οδηγήσουν ακροατές σε βιβλιοπωλεία, να αναδείξουν νέους ποιητές, να επιτελέσουν έναν λειτουργικότερο ρόλο στο σύγχρονο μουσικό corpus.  Το ζήτημα είναι πιο σύνθετο -και δεν θα αναλυθεί στο παρόν κείμενο- από την εύκολη σύγκριση με τα αντίστοιχα έργα περασμένων δεκαετιών και τον συσχετισμό των  ταλέντων.

*Αποσπάσματα από μια ευρύτερη σχετική Μελέτη

 

 

[25 ΔΙΣΚΟΙ ΜΕΛΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΠΟΙΗΣΗ 2000-2025]

  1. Θάνος Μικρούτσικος, «Ο Καβάφης του Θάνου Μικρούτσικου», [ποίηση: Κ. Π. Καβάφης], Ιανός 2009

  2. Δημήτρης Παπαδημητρίου, «Πού… γι’ Αλεξανδρινό γράφει Αλεξανδρινός» , [ποίηση: Κ. Π. Καβάφης], : Αλεξάνδρεια-Universal, 2007, Cobalt 2014

  3. Χάρης & Πάνος Κατσιμίχας, «Beat poetry», [Ποιηση: Ginsberg, Burroughs, Norse, Corso και Bukowski), Μετρονόμος 2012

  4. Νίκος Μαστοράκης, Μανόλης Λιαπάκης και Κώστας Πανταζής, «Το σκοτεινό τρυγόνι», [ποίηση: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης], MBI, 2006

  5. Γιώργος Ανδρέου, Γιάννης Αρχιμανδρίτης, Χάικ Γιαζιτζιάν, Φοίβος Δεληβοριάς, Κωστής Ζευγαδέλλης, Νίκος Ζούδιαρης, Χρίστος Θεοδώρου, Σοφία Καμαγιάννη, Στέφανος Κόκκαλης, Σταμάτης Κραουνάκης, Κώστας Λειβαδάς, Λουδοβίκος των Ανωγείων, Κώστας Μάκρας, Νίκος Ξυδάκης, Δώρα Παναγοπούλου, Ορφέας Περίδης, Τάσος Ρωσόπουλος, Μελίνα Τανάγρη και Βασίλης Χατζηνικολάου, «Κωστής Παλαμάς, Δεν ξέρω παρά να τραγουδώ», [ποίηση: Κωστής Παλαμάς], ΕΚΠΑ, 2005

  6. Λουκάς Θάνος, «Ω νυχτέρια ω πανηγύρια» [ποίηση: Κωστής Παλαμάς], ΕΜΙ, 2016

  7. Νίκος Ξυδάκης, «Μια μουσική προσωπογραφία του Κ.Π. Καβάφη», [ποίηση: Κ. Π. Καβάφης], Lyra 2009

  8. Μαρία Βουμβάκη, «Το τερραίν του παραδείσου», [ποίηση: Μίλτος Σαχτούρης, Νάνος Βαλαωρίτης, Κώστας Καρυωτάκης, Mαρία Πολυδούρη, Νίκος Αλέξης Ασλάνογλου, Γιάννης Σκαρίμπας,Γιώργος Σεφέρης, Δ. Π. Παπαδίτσας, Νίκος Καρούζος,  Κική Δημουλά, Κ. Π. Καβάφης, Οδυσσέας Ελύτης], Σείριος, 2006

  9. Γιώργος Ανδρέου, «Ο Νοητός λύκος» [ποίηση: Μάνος Ελευθερίου], Walnut Entertainment , 2020

  10. Sigmatropic, «Δεκαέξη χαϊκού και άλλες ιστορίες» [ποίηση: Γιώργος Σεφέρης],Hitch-Hyke, 2002

  11. Μιχάλης Γρηγορίου «Μπλε»,[ποίηση: Ρηνιώ Παπανικόλα], Legend, 2003

  12. Ηλίας Ανδριόπουλος «Ωδαί», [ποίηση: Ανδρέας Κάλβος] Lyra, 2005

  13. Ναταλία Κωτσάνη -Τάσος Κοφοδήμος, «Απόκοπος του Μπεργαδή», ιδιωτική έκδοση, 2024

  14. Δημήτρης Κογιάννης- Ανδριανός Παπαμάρκου, «Aldebaran», [ποίηση: Κώστας Βάρναλης, Κώστας Καρυωτάκης, Κλείτος Κύρου, Ναπολέοντας Λαπαθιώτης, Βύρωνας Λεοντάρη, Κώστας Ουράνης, Μαρία Πολυδούρη, Ρώμος Φιλύρας], Μικρός Ήρως 2014

  15. Μαρία Φιρλίγκου, «Κάνε τον πόνο σου άρπα», [ποίηση: Κώστας Καρυωτάκης], ιδιωτική παραγωγή, 2025

  16. Πηγή Λυκούδη, «Ο πόνος όλου του κόσμου», [ποίηση: Γιωσέφ Ελιγιά και Paul Celan], Μετρονόμος, 2017`

  17. Παντελής και Μιχάλης Καλογεράκης, «Προσωπικό», [ποίηση: Γκρέγκορυ Κόρσο, Μπέρτολτ Μπρεχτ, Πάμπλο Νερούδα, Φερνάντο Πεσσόα, Τζελαλαντίν Ρουμί, Πάουλ Τσέλαν, Μιχάλη Γκανά, Μηνά Δημάκη, Γιάννη Ευθυμιάδη, Ντίνου Σιώτη, Παντελή Καλογεράκη], Μικρή Άρκτος, 2016.

  18. Σαράντης Κωστάκης- Της Νύχτας τα Βελούδα, «Θριάμβος Χρόνου»,  [ποίηση: Νίκος Καρούζος], Απόπειρα, 2015

  19. Χρήστος Λεοντής, «Πρωινό άστρο», [ποίηση: Γιάννης Ρίτσος], Μετρονόμος, 2011

  20. Χαΐνηδες- Mode Plagal, «Πέρα από τα σύνορα», [ποίηση: Μπωντλαίρ, Πούσκιν, Λόρκα, Πιρ Σουλτάν Αμπτάλ, Μπόρχες και Ρίλκε], MLK, 2014

  21. Τάσος Γκρους,  «Γενιές σημαδεμένες», [ποίηση: Μπέρτολτ Μπρεχτ], «Ο κόκκινος Γάτος των σύγχρονων πολιτειών», 2011

  22. Κώστας Δημουλέας, «Η κομμώτρια και ο θάνατος», [ποίηση: Ηλία Λάγιος, Γιώργος Κοροπούλης], Lyra, 2011

  23. Δημήτρης Πουλικάκος- Soccos, «Ύδρα των Πουλιών» [ποίηση: Νίκος Εγγονόπουλος], Puzzlemusik, 2010

  24. Γιώργος Νικητόπουλος, «Τα δώρα» [ποίηση: Μίλτος Σαχτούρης], Μετρονόμος, 2022

  25. Λένα Πλάτωνος, «The Poetry Of Emily Dickinson (Hope Is The Thing With Feathers)», [ποίηση: Emily Dickinson] MINOS / EMI, 2023

από Σπύρος Αραβανής
Αφήστε ένα σχόλιο