Ο Νίκος Γαλάνης των εκδόσεων Ενάντια, της αιμάτινης αφυπνιστικής ποίησης, του θυελλώδους πεζού λόγου, από το Ηράκλειο της Κρήτης, εξέπεμψε πρόσφατα νέο σήμα του μέσω της περίφημης ποιητικής του τριλογίας που κυκλοφόρησε από το εκδοτικό του σπίτι σε 60 μόλις αριθμημένα αντίτυπα. «Ακόνισε φτερά», μια εντελώς καινούργια ανθολογία, «ο Ξένος» και «Τζόρτζ Φλόιντ που είχαν κυκλοφορήσει το 2021 και το 2020 αντίστοιχα σε ιδιωτική έκδοση, δεμένες μεταξύ τους, με εξαίρετη φροντίδα.
Οι τρεις συλλογές έρχονται σε καιρούς που χρήζουν ποίησης (και συγκεκριμένα της ποίησης του Γαλάνη), με θαυμάσια οικονομία λόγου και αρμονική ενορχήστρωση λέξεων και ιστοριών, με απόλυτη ισορροπία και ευστοχία, με πλαγίως και ευθέως καταγγελτικό ύφος και πρόσκληση συντρόφων – αναγνωστών με κοινές οπτικές σε κοινές οδούς. Τα ποιήματα και οι ποιητικές μικρές ιστορίες – εξομολογήσεις του Νίκου Γαλάνη έχουν μια διάθεση για εσωτερικό σκάψιμο και για αγάπη προς τον συνάνθρωπο, έχουν ένα όραμα για ένα αύριο που ακόμα κι αν δεν ξημερώσει -όπως ξημερώνει στα όνειρα- τουλάχιστον θα έχει αλλάξει το σχήμα στο νου και στην ψυχή εκείνων που το ονειρεύτηκαν, έχουν μια ελπίδα που παραμένει ζωντανή με κοινά νοήματα, με μια σπίθα διαρκώς αναμμένη, με μια βαθιά πικρία που στο στροβίλισμά της παρουσιάζει μια πλευρά τρυφερότητας και γλύκας , έχουν μια ευθύβολη ματιά απέναντι στα εγκλήματα που συντελούνται εντός μας, μπροστά μας , γύρω μας, στον κόσμο αυτό που ζούμε και μέσα του χάνουμε αίμα και φιλιώνουμε με τη βία και συνομιλούμε με το υπαρξιακό μας κενό και τα τραύματά μας: καταρρέοντας ουσιαστικά – μένοντας όρθιοι φαινομενικά μπροστά στο παγκόσμιο σκοτάδι.
Στη συλλογή «Ακόνισε φτερά» -σε πρώτο επίπεδο διαβάζεται ως μια συλλογή ποιητικών αφηγήσεων κοινωνικοπολιτικών αιχμών και αποχρώσεων- το ποιητικό υποκείμενο παρακινεί ένα / μια σύντροφο, έναν συναγωνιστή, τον ίδιο τον αναγνώστη εν προκειμένω, να δουν κατάματα την πραγματικότητα όπως ακριβώς διαγράφεται, να ξαναπάρουν τη ζωή στα χέρια τους και να την αναπλάσουν διορθώνοντας τη λανθασμένη πορεία των βημάτων τους / μας. Αναφέρεται στο τέρας της ανάπτυξης και στις ιδέες που κάηκαν εν ώρα πυρκαγιάς σε πυριτιδαποθήκη, βγάζει γλώσσα στην παγκόσμια αγορά των θαυμάτων, «φωτογραφίζει» το τέλος της Ιστορίας και το τέλος της μνήμης. Μας προσκαλεί σε μια νέα θύελλα που θα γεννήσει ανατροπές, σε μια εξόρμηση στους δρόμους -με ένα μονάχα χρώμα στην καρδιά -, μας προτρέπει ν’ ακονίσουμε φτερά και να πετάξουμε ψηλά και ψηλότερα.
«….καμακώνω τα άστρα Φυλακίζω τις σιωπές και τα χρώματά τους Μέσα στο μαύρο ανακαλύπτω το λευκό Μέσα στη φωνή απλώνω τις νότες…» (σελ. 28)
Το ποιητικό υποκείμενο, χαμηλόφωνα, δίχως εξάρσεις και μεγαλοστομίες, μας καλεί να αγαπήσουμε τη σιγαλιά της νύχτας εκεί που φυτρώνουν χορτάρια στις στέγες και χώματα στις μνήμες, να κλέψουμε φωνή απ’ τα δέντρα, ν ’απαλλαχθούμε μια και καλή απ’ αυτόν τον κίβδηλο κόσμο: ταξιδεύοντας με αχνές φωτογραφίες από το Πίτσμπουργκ ως τη Φραγκφούρτη κι απ’ το Μανχάταν στη Μόσχα, δοκιμάζοντας φτερά, μη λησμονώντας το ύψος μας, να τολμήσουμε το πέταγμα τ’ απαραίτητο προς το αστερωμένο σύμπαν αλλάζοντας απόχρωση στον ουρανό, βαδίζοντας σε ένα δρόμο που στριμώχνει σιωπηλά τα βάσανά του, ακολουθώντας ποιητές, κρατώντας μες στη γροθιά μας τους κινητήριους ιμάντες του σύμπαντος.
Στη συλλογή «ο Ξένος», το ποιητικό υποκείμενο, ο ίδιος ο Ξένος, έχει μεγαλώσει κάτω απ’ τον ήλιο, κάτω απ’ τη βροχή, στη βίαιη αγκαλιά της γης, έχει ανοίξει τα φτερά του στην τρυφερή αδιαφορία του κόσμου. Περήφανος και μόνος -βυθισμένος στη σιωπή ώστε μοιάζει με ποιητή που χάνεται στην ύπαρξή του και ενώνει λέξεις και ήχους-, ένας οδοιπόρος της πλάσης, του καιρού, της βουβής επανάστασης. Μόνος μες στη νύχτα, με ένα κέρμα στο χέρι, ξεχύνεται στο σκοτάδι, αιχμαλωτίζεται σ’ ένα πληγωμένο ουρανό, πετά και προσγειώνεται ξέροντας ποιος ήταν / είναι / θα’ ναι, προσμένοντας τη μέρα της αποκάλυψης. Με μια φιγούρα γυμνή σχεδόν πλάι του, ο Ξένος κόβει για χάρη της το φεγγάρι κι ο κόσμος βάφεται με κόκκινο χρώμα. Ποίηση της μοναξιάς και της αποξένωσης, της ατομικής και συλλογικής εσωτερικής και εξωτερικής μας (πολιτικής) ερημιάς, της επιθυμίας για αλλαγή, του έρωτα και του ερωτισμού, της καταγγελίας. Ποίηση μετρημένη, ρυθμική σαν χτύπος κατακόκκινης καρδιάς που διψά για δίκαιη ζωή, με λέξεις απολύτως ταιριαστές η μία με την άλλη που χτίζουν ένα γερό ποιητικό οικοδόμημα.
Στη συλλογή «Τζορτζ Φλόιντ» -εμπνευσμένη από την άγρια δολοφονία του Αφροαμερικανού Τζορτζ Φλόιντ από πόδι αστυνομικού στη Μινεάπολη της Μινεσότα το 2020, κατά τη διάρκεια μιας λανθασμένης υποψίας που οδήγησε στη σύλληψη και στον άδικο χαμό του Φλόιντ- μέσω της διεισδυτικής πένας του Γαλάνη, το αίμα ξυπνά και θυμάται, ο χρόνος κινείται απ’ το παρελθόν στο παρόν ατενίζοντας το μέλλον. Κάθε ποίημα και μια σπαρακτική αφήγηση, μια μαρτυρία. Δούλοι, εργάτες, άνθρωποι του μόχθου, παίρνουν το λόγο και αποτίνουν φόρο
τιμής στους νεκρούς τους, στην εποχή τους, στα μελλούμενα, στον αποχωρισμό, στους αγώνες και στις ήττες τους, στις φλεγόμενες καρδιές τους που χτυπάνε ρυθμικά και οδηγούν τον Άνθρωπο -ακόμα και μετά το θάνατο- στα όνειρά τους σε μιαν άκρη της πόλης με υψωμένες σημαίες. Παρών κι ο Τζορτζ Φλόιντ διεκδικώντας χαμένες προσευχές κι ανάσα, με την ατσάλινη καρδιά του τρέχει στους δρόμους και, ψηλά του, χιλιάδες κόκκινες σημαίες φτερουγίζουν στον αέρα.
Από τα σημαντικότερα δείγματα σύγχρονης ποίησης η συγκεκριμένη ποιητική τριλογία, δείγμα βαθύτατης κοινωνικής ευαισθησίας, λιτότητας και ακονισμένης γραφής από έναν εργάτη του λόγου που μελετά σκάβοντας την Ιστορία, τον άνθρωπο, τη μνήμη, τ’ άδικο και την παγωνιά του κόσμου.
