Η Άνοιξη λοξοδρόμησε
και μάς προσπέρασε
Απίστευτο και όμως αληθινο!
Αυτος ο χρόνος ο άτιμος δεν περιείχε
την Άνοιξη στις αποσκευες-του!
Η πληγωμένη άνοιξη σαν φορτηγο
που μουγκρίζει στον ανήφορο
λοξοδρόμησε και μας προσπέρασε.
Ξυπόλυτοι και λαχανιασμένοι φθάσαμε
στο αδίστακτο Καλοκαίρι απροετοίμαστοι.
Άγονο Καλοκαίρι και στα περβόλια-μας
δεν ευδοκιμουν πλέον τα καρποφόρα όνειρα,
Καλοκαίρι τύραννος που μας διώχνει
μακρυα απο τις ανοιχτες θάλασσες,
τις θάλασσες που γεννοβολούσαν αιώνιους
έρωτες και δρόσιζαν τα λυπαρα κορμια-μας.
Οι μέρες-μας τούτο τον άτιμο χρόνο
σμίκρυναν και έγιναν πιο δυσοίωνες,
τα πανύψηλα δέντρα του κήπου-μας
γονάτισαν και δακρύζουν ασταμάτητα
κατάντικρυ στον δυνάστη Ήλιο
σαν τις χαροκαμένες μάνες γιατι
ήρθε η Άνοιξη πικρη, το Καλοκαίρι μαύρο.
Απο φόβο τώρα μαζευόμαστε
νωρις στα κουρσεμένα σπίτια-μας
μήπως ανταμωθούμε με την άγρια πείνα
που γυροφέρνει μέσα στους δρόμους
και μας λιανίσει τις σάρκες-μας
με τα κοφτερα δόντια-της.
Στις χορταριασμένες αυλες-μας
τώρα φυσάει ζεστος λίβας και
πίσω απο γκρεμισμένους τοίχους
μεσ’ απο τ’ άγρια σκοτάδια
ξεπροβάλλουν αγύρτες και μαυραγορίτες
που ζητάνε να παζαρέψουν
την ακριβη ζωη-μας για λίγα αργύρια.
Τώρα που
ήρθ΄ η Άνοιξη πικρη, το Καλοκαίρι μαύρο
σαν επικηρυγμένοι ληστοφυγόδικοι
αδέξια πυροβολάμε στον αέρα
και προχωράμε προς το άγνωστο.
Προσοχη,
τα μάτια-μας δεκατέσσερα αδέλφια!
Μην ξεπουλήσουμε φθηνα το τομάρι-μας ρε,
όπως έλεγε η Κατερίνα Γώγου.
Λεμεσος, 6.1.2013 – Λευκωσία, 22.3.2013
****
Ο περίλυπος αρχάγγελος
Δεν ήξερα σε ποια γραφη ν’ αποκρυπτογραφήσω τα πουλια
ΜΑΝΟΛΗΣ ΠΡΑΤΙΚΑΚΗΣ, Αφημένα ήσυχα στη χλόη
Με βρεγμένα και λασπωμένα τα φτερα-του
περίλυπος αρχάγγελος περιμένει
όρθιος σε διεθνη υπεραγορα απ’ έξω
τα λαχεία-του ν’ αγοράσουν οι περαστικοι.
Το πικρο χιόνι ‒ που πέφτει ασταμάτητα ‒ κουβέρτα γίνεται
τ’ άσπρα κόκκαλά-του λιγάκι ίσως και ζεσταθούνε.
«Πάρε κόσμε τυχερα λαχεία», ξελαρυγγίζεται,
το αδιάφορο πλήθος διαβεβαιώνοντας
πως ο πρώτος τυχερος λαχνος κερδίζει
‒ πέραν απο λίγα ψίχουλα ζωης ‒ κι’ ένα
μεγάλο κομμάτι επίχρυσο ουρανο.
Όταν κάποτε τα λαχεία θα ξεπουληθούνε
στις χούφτες του μέσα θα μείνει ένα γαλάζιο φως
που γίνεται φωλια τρυφερη για σμήνη πουλιων.
Πουλια ευφρόσυνα και με ανθρώπινες συνήθειες
γιατι πίνουν καφε βαρυ γλυκο κοντα στη θάλασσα,
ασπρίζουν με ασβέστη τα αχειροποίητα όνειρά-τους
για να φιλοξενήσουν τη γκαστρωμένη Άνοιξη,
αγοράζουν μπογια και βάφουν τεράστια καρπούζια
για να έχουν αυγα κόκκινα το Πάσχα,
βάζουν φωτιες με τις λάμψεις των αθώων ματιων-τους
σ’ ένα ατρύγητο αμπελώνα φυτεμένο στη θάλασσα,
ψήνουν κόλλυβα το Ψυχοσάββατο για
τους αδιάβαστους και αδάκρυτους νεκρους-τους,
μαζεύουν ελαιόκαρπο απο ένα μυστικο ελαιώνα
χαρτογραφημένος στ’ ανατολικα τ’ ουρανου
και με κλωνάρια λυγαριας πλέκουν μεγάλα κοφίνια
τα ματωμένα σκοτάδια να μαζέψουν
της μαύρης νύχτας που έρχεται της αξημέρωτης.
Παζαρεμένα όλα και αγορασμένα τοις μετρητοις
μέρες πριν απο τον αγέλαστο βαρκάρη
που ηλιάζεται και χαϊδεύει τ’ αχαμνα-του
στην απέναντι όχθη που ενεδρεύει
τα πορθμεία περιμένοντας να εισπράξει
για το αγύριστο ταξίδι προς το σκοτεινο ποτάμι.
Λεμεσος, 30.12.2016 – Λευκωσία, 1.4.2017
**
Η στέρνα της λύπης
μόνον δια της λύπης είμαι εισέτι ποιητης
ΒΥΡΩΝ ΛΕΟΝΤΑΡΗΣ, Μόνον δια της λύπης
Ήταν ηλιόχαρες οι πρώτες μέρες
όταν ανάτελλαν απάνω στην προαιώνια γη-μας
και την πλημμύριζαν με άχρονο φως!
Μία αδιόρατη στέρνα ήταν η πλάση
εδραιωμένη στο πλατυ χαμόγελο του Θεου
για να μαζεύει μέσα-της όλο το φως.
Γαλάζια πουλια κατέβαιναν και λούζονταν
στο χρυσαφένιο φως της τεράστιας στέρνας.
Κατέβαινε και ο μέγας Ήλιος και ξέπλενε
το αιματωμένο πρόσωπό-του για να λάμψει,
κ’ οι άνθρωποι έκοβαν τρυφερα κλωνάρια φως
για τ’ αυριανα ιερα φωτοστέφανά-τους,
όταν μία κρύα, μυστικη και δίκοπη μέρα
‒ που σερνόταν σαν μαύρη γάτα χωρις πόδια
μέσα στις χορταριασμένες αυλες-μας ‒
εχθροι και φίλοι είδαν τρομαγμένοι
ν’ αστράφτει και να σείεται απάνω απο τη στέρνα
το κοφτερο σπαθι ενος διάτορου αγγέλου,
τον φόβο να πλαταίνει στα μάτια των αλόγων,
τα οιωνοφόρα πουλια να φεύγουν πανικόβλητα
και άλαλα σ’ άλλους ασάλευτους ουρανους,
τον μακελεμένο Ήλιο να σπαρταράει
σαν αγρίμι παγιδευμένο σ’ ένα αιμάτινο δίχτυ
και την καρδια-μας όπως σπασμένη λήκυθος
ν΄ αδειάζει απο ζεστο αίμα και κρύο νερο.
Ύστερα η στέρνα γέμισε με βαρια ασήκωτη λύπη.
Έγινε ένας συμπαγης αμετακίνητος ογκόλιθος
που ριζοβόλησε απάνω στο ετοιμόρροπο στήθος-μας!
2000 – 25.12.2018
**
Οι μηλιες του Κάτω Κόσμου
Εσυ θα κόβεις όνειρα / Εγω θα κόβω μήλα
ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΑΡΑΝΤΑΡΗΣ, (Έργα 2, αρ. 523, 2/8/38)
Ο βαρυς πέτρινος Ήλιος
με τις θεόρατες ακτίνες-του
όπως ανέβαινε στον καλοκάγαθο ουρανο
παγιδεύτηκε άξαφνα στα ηλεκτροφόρα καλώδια
αδυνατώντας να προχωρήσει πάρα πέρα
μέσα στην απροσπέλαστη μέρα.
Η νύκτα ‒ κουρνιασμένη στ’ άλλο χέρι του Θεου ‒
κατελήφθη απο μέγα φόβο,
άρχισε να μουγκρίζει σαν κατοικίδιο ζώο
να μετακινείται επικίνδυνα προς τα πίσω
και ν’ αλλάζει χρώματα όπως ο χαμαιλέων.
Αυτη η ερμαφρόδιτη νυχτα
έγινε το πρωϊ σπλαχνικη βροχούλα
και χώθηκε βαθια στο μαύρο χώμα
για να λουστουν, να δροσιστουν
οι διψασμένοι νεκροι·
ύστερα (αν της έμενε χρόνος)
ήθελε να μαζέψει κόκκινα μήλα
απ’ τις μηλιες του Κάτω Κόσμου.
Τη βασάνιζε το κοφτερο ρίγος του θανάτου
όταν θα άπλωνε το χέρι-της να κόψει τα μήλα
και αυτο θα γέμιζε με ζεστο κόκκινο αίμα.
1978 – 9.9.2019
**
Επιτάφιοι των Αφανων
Αυτα τα μικρα φέρετρα τα σκεπασμένα με τη γαλανόλευκη
θα γίνουν κάποτε μυθικα καράβια και θ’ αρμενίσουν
στα παγωμένα νερα των σκοτεινων θαλασσων
μ’ ένα αντάρτη Ήλιο να κυματίζει στο πιο ψηλο κατάρτι-τους.
Ετοιμόρροπα καράβια που θ’ αντιμάχονται με λύκαινες θάλασσες
κατάφορτα με μαύρο πόνο, οργισμένο αίμα και οστα γεγυμνωμένα.
Κατάφορτα με σπασμένα μάρμαρα και εντάφιες πλάκες
επιτάφιοι του πληρώματος κάτω απο το μελανιασμένο φως
έχοντας στ’ ανεμοδαρμένα κατάρτια-τους – αντι άσπρα πανια –
τις τεράστιες μαύρες φτερούγες πουλιων και αρχαγγέλων
για να τα ελαύνουν αργα αργα προς το ατελεύτητο ταξίδι-τους.
17.1.2018, Του Αγίου Αντωνίου
******************************************************
Ο Χρηστός Μαύρης γεννήθηκε στην Κύπρο το 1954. Έχει σπουδάσει δημοσιογραφία στην Αθήνα και παρακολούθησε Ανθρωπιστικές Σπουδές στην πρώην Σοβιετική Ένωση. Επίσης παρακολούθησε εξάμηνο επιστημονικό σεμινάριο στην Επικοινωνία και στα Μ.Μ.Ε., υπο την εποπτεία του Παντείου Πανεπιστημίου. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος σε διάφορες εφημερίδες. Τα τελευταία 15 χρόνια, και μέχρι τον Φεβρουάριο του 2016 που αφυπηρέτησε, εργάσθηκε στην καθημερινή εφημερίδα “Χαραυγή”. Από το 1998 μέχρι το 2009 δίδαξε στη Σχολή Δημοσιογραφίας του FIT (Frederic Institute of Technology). Διετέλεσε πρόεδρος της Ένωσης Λογοτεχνών Κύπρου και αντιπρόεδρος της Ένωσης Συντακτών Κύπρου.
Έχει εκδώσει μέχρι σήμερα τα έξης βιβλία:
1. ΕΝΕΔΡΑ, Ποίηση, Λεμεσός 1978, Τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο των Μορφωτικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας της Κύπρου
2. ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΠΡΙΛΗ ποίηση, Λεμεσός 1980
3· Ο ΤΕΛΕΥΤΑ10Σ ΕΠΙΖΩΝ, Σπουδή στην ποίηση του Μανόλη Αναγνωστάκη, Δοκιμιο, Λευκωσία 1990
4· ΤΟ ΠΝΕYMA ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ 20 εκλεκτές συνεντεύξεις, Λευκωσία 1993
5. Ο ΜΕΓΑΣ ΑΝΤΙΔΙΚΟΣ ποίηση Λευκωσία 1992
6. ΑΠΟΚΑΘΗΛΩΣΗ, ποίηση Λευκωσία 1995. Τιμήθηκε με το Β’ Κρατικό Βραβείο του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου.
7. ΚΩΣΤΑΣ ΜΟΝΤΗΣ, Ο ΜΕΙΖΩΝ, Συνομιλίες με τον ποιητή, Λευκωσία 1996
8. ΜΙΑ ΖΩΗ ΑΓΩΝΕΣ, Χρονολόγιο Πέτρου Στυλιανού, Λευκωσία 1998
9. ΝΑ ΦΥΣΑΣ ΝΑ ΓΕΜΙΖΟΥΝ ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΠΟΥΛΙΑ, Δοκίμιο για την ποίηση της Πίτσας Γαλάζης, Λευκωσία 1999
10. ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ, Συνοπτική βιογραφία (στα αγγλικα), Λευκωσία 2000
11. Ο ΑΓΡΟΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ, Ποίηση, Λευκωσία 2002
12. Ο ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ, Συνεντεύξεις με τον Μιχάλη Πασιαρδη, Λευκωσία 2003
13. Ο ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ, Ποίηση, Λευκωσία 2003
14. «ΛΑΜΠΕΙ ΑΚΟΜΗ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ…», Μια κριτική ανάγνωση στον “Νεκρόδειπνο” του Τάκη Σινόπουλου, Λευκωσία 2005
15. «ΕΙΜΑΣΤΕ Η ΓΕΝΙΑ ΤΗΣ ΗΤΤΑΣ», Συνεντεύξεις με τον Μάριο Τόκα, Λευκωσία 2008
16. ΣΤΙΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΚΟΤΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝ, Ποίηση, Λευκωσία 2010
17. «Ο ΕΞΗΜΕΡΩΤΗΣ ΠΟΥΛΙΩΝ ΚΑΙ Ο ΠΟΙΗΤΗΣ-Προσεγγίσεις στην ποίηση του Γιώργου Μαρκόπουλου», Μελέτη, Λευκωσία 2015
18. «ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΣΙΑΡΔΗΣ-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ», Έκδοση Κυπριακής Βιβλιοφιλίας, αρ. 1, Λευκωσία 2016
19. Ο ΛΙΘΟΞΟΟΣ ΤΗΣ ΗΔΟΝΗΣ. ποίηση, Λευκωσία 2016
20. ΜΝΗΜΗ ΔΙΚΑΙΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΕΞΟΧΟΥ ΠΟΙΗΤΟΥ ΜΕΤ’ ΕΓΚΩΜΙΩΝ – Αναμνήσεις από την φιλία-μου με τον Φοίβο Σταυρίδη. Λευκωσία 2017
21. ΛΟΓΟΣ ΕΡΩΤΙΚΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ «ΓΥΝΑΙΚΑ ΒΟΥΡΚΩΜΕΝΟ ΠΟΤΑΜΙ», Μια προσέγγιση στη Λιβίδω του Μανόλη Πρατικάκη, Μελέτη, Λευκωσία 2018
22. ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΓΩΓΟΥ, «Ελεύθερα επικίνδυνη και ωραία», Δοκίμιο, εκδ. Κύμα, Αθήνα 2019
23. ΔΩΡΟΣ ΛΟΪΖΟΥ. Ο μεγάλος ελεύθερος. Μια κριτική ανάγνωση της ποίησής του, Λευκωσία 2020
24. ΕΠΙΤΑΦΙΟΙ ΤΩΝ ΑΦΑΝΩΝ (2022)
Ποιήματα του Χρήστου Μαύρη έχουν μεταφρασθεί στα αγγλικά, γερμανικά, ιαπωνικά, τουρκικά, βουλγαρικά, ρουμανικά και ιταλικά.
Ο συνθέτης Αδάμος Κατσαντώνης έχει μελοποιήσει ποιήματα του που περιλαμβάνονται στον ψηφιακό δίσκο Δεν μοιράζεται η πατρίδα και η εκ Θεσσαλονίκης συνθέτρια- ερμηνεύτρια Αριάδνη (Φιλιππίδου) μελοποίησε ποιήματά του από τις συλλογές του Ο εσπερινός της μνήμης και Στις πολιτείες των αλλόκοτων πουλιών.
Το 2017 κυκλοφόρησε σε ψηφιακό δίσκο το μουσικό έργο Ακατοίκητο όνειρο σε κερένια μάτια… Πρόκειται για μια σειρά ποιημάτων από τις συλλογές Ο εσπερινός της μνήμης και Στις πολιτείες των αλλόκοτων πουλιών που μελοποίησε ο συνθέτης Ανδρέας Α. Αρτέμης.
