Καλωσορίζοντας το ”ΠΑΡΑΓΚΩΝΙΣΜΕΝΟ ΔΙΑΥΓΕΣ” στον ποιητικό κόσμο, στην ουσία, Kαλωσορίζουμε ΤΟ ΦΩΣ.
“Το παραγκωνισμένο Διαυγές”, «στέκει στον αιώνιο βράχο μοναχικό, με όπλο το φως και την λυρικότητα της ποιητικής δημιουργίας…» Είναι άξιος προβληματισμού ο τίτλος ,που υποκρύπτει μια τραγική αντίφαση. Πως παραγκωνίζεται το Διαυγές, το ξεκάθαρο, έκδηλο, ηλιόλουστο; Τι είναι στην ουσία ; Από ποιους παραγκωνίζεται; Με ποιον τρόπο; Γιατί συμβαίνει; Μήπως αυτοπροστατεύεται;; Υπάρχει τρόπος να αναδυθεί και να κυριαρχήσει στην ζωή μας; Συνταρακτικά αληθινό, ευάλωτο και σκληρό ταυτόχρονα, το ποιητικό δημιούργημα αφουγκράζεται και σκύβει με ενσυναίσθηση και σεβασμό πάνω από τον άηχο και κρυμμένο πόνο των ανθρώπων. Αν και το ίδιο βιώνει την δική του, προσωπική εξορία, δικαιώνει την ίδια την ουσία της ύπαρξης. Δεν επιθυμεί να τιμωρήσει με εκδικητικότητα όσους το πολέμησαν και επιχείρησαν να το διαβρώσουν.
Πιο ισχυρό από μικρότητες, ψέματα, απόπειρες εκμετάλλευσης. Στέκει αγέρωχο, αυθύπαρκτο, φωτεινό και ονειροπόλο. Προσμένει το Φως της αδελφοσύνης, της οικουμενικής αγάπης και της δικαιοσύνης. Και την ολοκλήρωση μέσω του έρωτα και της πίστης.
Μελετώντας με τον δέοντα σεβασμό το ποιητικό έργο, ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια μας, μία αέναη υπαρξιακή πορεία ”στον κύκλο του κόσμου, πάω με τ άστρο μου, πίσω μα και ξανά μπροστά και πέφτω….στου κύκλου το πάλι εισχωρώ και ανά τον κόσμο πάλι περιστρέφομαι…”
Εξαιρετικά μεστά νοήματα μέσα από αντιφάσεις, αντιθέσεις, μεταφορές, προσωποποιήσεις και γλαφυρές εικόνες: «Ο ΈΛΑΤΟΣ, Ο ΠΕΎΚΟΣ, Η ΤΥΡΦΗ, ΜΙΑ ΣΗΜΥΔΑ , ΈΝΑ ΌΡΕΓΚΟΝ ΚΟΜΜΈΝΟ, δίπλα σε μια ξαπλώστρα ξεχασμένη, μια ξεραμένη λεμονιά…» Γενναιόδωρη και περίτεχνη χρήση των σχημάτων λόγου.
Διανθισμένο με νεολογισμούς, «κλεφτάστρο, απέλαγος, ηλιαυγή, ενδεχομενικότητα», προκαλεί τον αναγνώστη-μελετητή να συλλάβει νέα λεκτικά νοήματα. Αντισυμβατικό λοιπόν, εκφραστικά αλλά και εννοιολογικά, το δημιούργημα προσεγγίζει με τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο την παρουσίαση των ιδεών.
Αντισυμβατική και η γλωσσική ένδυση του, μοιράζεται ανάμεσα στην δημοτική, την καθαρεύουσα και την αρχαία ελληνική γλώσσα αποδεικνύοντας τη άρρηκτη συνέχεια της στο πέρασμα των αιώνων.
Με την μητρική του γλώσσα ο δημιουργός επιλέγει να ”παντρέψει” τις αναφορές του στα Αγγλικά, Ισπανικά, Γερμανικά ενισχύοντας το αυταπόδεικτο, την παγκοσμιότητα της που ουσιαστικά υπηρετεί την ποίηση και τους στόχους της.
Παράλληλα βέβαια με την διαχρονικότητα της γλώσσας, συμμετέχουμε και σε ένα ταξίδι στο πέρασμα των αιώνων από την Αρχαία Ελλάδα στην Σύγχρονη με ενδιάμεση στάση στην Προεπαναστατική Περίοδο του 1821 (αναφορά στο Θούρειο του Ρήγα Φεραίου). Η Μυθολογία κατέχει την δική της θέση (Κένταυροι). Από το Άλφα ως το Ωμέγα το Παραγκωνισμένο Διαυγές διανύει την πορεία του με πρόλογο την ομηρία και επίλογο την απελευθέρωση.
Ο Χριστιανισμός, ιδωμένος μέσα από το φάσμα της Eλληνικής Παράδοσης και του λαογραφικού ενδιαφέροντος ξεπηδά ως σημείο αναφοράς, εξαγνισμένος από την υποχρεωτικότητα της λατρείας του.
Η Επιστήμη, αποτελεί πεδίο γλωσσικού δανεισμού (εντροπία: αλλαγή εντός, εσωτερική αλλαγή) καταδεικνύοντας την δική της αλήθεια.
Αδιαμφισβήτητη η σύνδεση με τα στοιχεία της Φύσης, (θάλασσα, βουνά, ποτάμια, γη, λιβάδια, νησιά, φυλλωσιές, θημωνιές, πουλιά, άνθη, ορυζώνες) νοηματοδοτεί την προαιώνια σχέση του ανθρώπου μαζί της.
Ο Έρωτας, αποτελεί ένωση ψυχών, όχι μόνο σωμάτων, εξαγνίζει και μοιράζεται συναίσθημα και υπαρξιακή αγωνία… «ήπια από την ρώγα σου, ένα σκασμό χαρά και τον κόλπο σου κέντησα με βοή που με λύτρωσε ,υμνώντας μέσα σου το τρικυμισμένο μου βέλος…»
Η αντίφαση του τίτλου, αιφνιδιάζει και κεντρίζει τον αναγνώστη: Πως μπορεί να παραγκωνιστεί το διαυγές; Το κατάφωρο, το πασιφανές, το ξεκάθαρα αληθινό; Τί είναι ή ποιο είναι; Πώς, από ποιους και γιατί παραγκωνίστηκε;
Υπάρχει ελπίδα ανάδυσης και κυριαρχίας του;
Το παραγκωνισμένο Διαυγές, μας καλεί να το αναζητήσουμε μέσα μας… Να μεριμνήσουμε για την εξαφάνιση του φυσικού σκότους της ψυχής μας… Με μάρτυρες τις εκβολές του Ήλιου…
Φως ψυχής λοιπόν και γυμνή αλήθεια που απαιτεί και από εμάς να απογυμνωθούμε από πάθη, μικρότητες, μιαρές σκέψεις και προθέσεις… Να αφεθούμε με εμπιστοσύνη, να αφουγκραστούμε την ουσία μας για να ανυψωθούμε και να ανθίσουμε ψυχικά, πνευματικά, ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ. Έτσι ώστε να καταφέρουμε να αντικρύσουμε το εξόριστο Διαυγές…
Να μας φωτίσει τα κελιά της ομηρίας μες την σκοτεινιά… Να μας θερμάνει με το φέγγος του, αφού ουσιαστικά φλέγεται από αυτή την ανάγκη του.
Καλούμαστε απέριττοι, ταπεινοί και ανάλαφροι να βουτήξουμε ξανά στην κολυμπήθρα της εξιλέωσης.
Άνοιξη είναι η αγαπημένη εποχή του ποιητή που σημαίνει την Αναγέννηση, την ανθοφορία, το ξύπνημα της αποχαυνωμένης ζωής… ”Την Άνοιξη οι έρωτες στους θυρεούς μυρίζουν…”
Η Επανάσταση του Ήλιου, που βγήκε με Θούριο, σαν άλλος Ρήγας Φεραίος να διακηρύξει το δικαίωμα στο φως, στην ζεστασιά, στην αισιοδοξία. Γιατί δεν ισοπεδώνει το διαυγές, δεν εκδικείται για την εξορία του. Στέκεται αγέρωχο και παντοδύναμο στον αιώνιο βράχο του και παρατηρεί. Θλίβεται βαθιά αλλά δεν πληγώνει.
Αγκομαχά να συμπαρασταθεί, να γλυκάνει τις ωδίνες, να αγκαλιάσει στοργικά.
Στηλιτεύει το κράτος που ευνουχίζει τον πολίτη, τις στείρες και γκρίζες συνθήκες εργασίας που πνίγουν τον άνθρωπο, την Ευρώπη που σιωπά σε καταφανείς κοινωνικές αδικίες, τις πομπώδεις εκδηλώσεις ”ενθάδε όσα άηχα κρέμονται στο κενό της χοάνης μνημείων διασωθέντων από το βάρος της κατάχρησης εθνικών εορτών και πάσης φύσεως οργανωμένων επιδιώξεων…”.
Εξοργίζεται με τους ψευδοπροφήτες, τους πωλητές αισθημάτων, το εύκολο κέρδος, τον κυρίαρχο και βάρβαρο υλισμό ”αλλόθρησκοι που ‘χουν εμπόριο και ιδιοτέλεια κοινό βωμό και εμβατήριο τον υλισμό του κέρδους”, την αδιαφορία, την πνευματική χαύνωση των αστόχαστων· την αλλοτρίωση σε όλες τις εκφάνσεις της.
Επιτίθεται στο ”φαίνεσθαι”, στην ναρκωμένη συνείδηση, διαρρηγνύει το τυφλό νόημα του κόσμου.
Αντιδρά στον θρίαμβο της εκλογίκευσης ”θα τον αλλάξουμε τον κόσμο της λογικής με τον φάρο της ψυχής…”
Αρνείται να συμβιβαστεί, να χειραγωγηθεί, αντιστέκεται στην ηδονική έλξη της αυτοκαταστροφής.
Η Δικαιοσύνη αναζητείται απεγνωσμένα μαζί με την δικαίωση
Εξυμνείται η αδελφοσύνη και η οικουμενική αγάπη.
Ανακουφίζεται ο καημός της ματαίωσης προσδοκιών που κατατρώει τον άνθρωπο. Μετριοφροσύνη αποπνέει ο πραγματικά σκεπτόμενος αφού γνωρίζει τις δυνατότητες του για άνοδο· δεν χρειάζεται να περιαυτολογήσει ούτε να κομπάσει.
Άρωμα νοσταλγίας ευωδιάζει στις σελίδες του για την γειτονιά, την χαμένη παιδικότητα, «ο καιρός σκορπά γλυκά τις θελήσεις, τις κάνει βότανα για συνοικίες άλλες με αναμνήσεις από πηγές ξεχασμένες, ακατανόμαστα προάστια, απεριήγητες διαδρομές…”
Θλίψη σταλάζει από την απομόνωση, την απόρριψη, την ακύρωση, την ευτέλεια, την αβάσταχτη ελαφρότητα..
Δέηση κάνει το Διαυγές, εκλιπαρεί, ικετεύει, παρακαλεί τον άνθρωπο να ασπαστεί την αλήθεια του: «δέχομαι να δέομαι, ίνα αληθεύω…”
Προσφέρει Σωτηρία ψυχής ”κυματίζουσα γυμνή , βημάτιζες πάνω σε σχεδία στο παραγκωνισμένο Διαυγές…”
Τέλος, ο κύκλος της αναζήτησης κλείνει με μήνυμα αισιοδοξίας: «Μα η ζωή στα φύλλα σα ψίθυρος θε να κυλά, Ελεύθερη και πάλι θα δρα με κεφαλαία…” Απελευθερώνεται η ζωή και μαζί της το δικό μας, Παραγκωνισμένο Διαυγές.
Ή μήπως αυτά τα δύο ταυτίζονται;
Το συμπέρασμα χρεώνεται στον αναγνώστη-μελετητή, τον σκεπτόμενο περιηγητή. Στον άνθρωπο που νιώθει την ποίηση. Που ζει μαζί της.
Η ΠΟΊΗΣΗ είναι παντού.
ΤΟ ΔΙΑΥΓΕΣ είναι μέσα μας.
************************************************
Ο Νίκος Γύφτουλας, εμφανίστηκε για πρώτη στα γράμματα το 2015 με τη συλλογή μικρού Διηγήματος, “Ο Κήπος της Γης Θνητής”, από τις εκδόσεις, Poema.
*
Η Ευθαλεία Μπαρκιά, είναι φιλόλογος και εργάζεται παρέχοντας υπηρεσίες στον χώρο της υποστήριξης των ανέργων και στην αξιοποίηση προσφερόμενων θέσεων εργασίας . Διατηρεί τη δική της ιστοσελίδα με θέματα ειδικού ενδιαφέροντος και προβληματισμού,”asigasto.gr”










Εξαιρετική οπτική και ανάλυση σε μια ποιητική συλλογή κατάθεσης ψυχής και ουσίας!Το θαύμα συντελείται όταν δημιουργός και αναγνώστης συμπορεύονται!
Χωρίς να έχω διαβάσει την ποιητική συλλογή , ταξίδεψα με την ανάλυση της… Αδημονούμε να διαβάσουμε και δικά σας «γεννήματα» .
Τρομερή ανάλυση από έναν τρομερό επιστήμονα αλλά κυρίως άνθρωπο…
Φωτεινές διαθλάσεις σκοτεινών σκέψεων, ή μήπως σκέψη λαμπρύνουσα το σκοτεινόν των καιρών;
Ποίηση σχήμα – πρόσχημα, όχημα – ίαμα κι εν τέλει τάμα, στο χρόνο τον άχρονο ενός Λόγου που επιμένει στο παραγκωνισμένο διαυγές… Σ΄ ευχαριστούμε, Νίκο.