********************
Όλοι λίγο-πολύ χρειαζόμαστε τη Μουσική. Υπάρχουν όμως και ελάχιστοι ανάμεσά μας που η Μουσική τους χρειάζεται. Κι αυτοί δεν είναι άλλοι από τους Ποιητές.
Τα τραγούδια και τα κείμενα του βιβλίου που κρατάτε είναι αυτά που ζήτησε από τον Ποιητή Σωτήρη Κακίση το ίδιο το Μέλος. Το Μέλος που περιηγείται σαν σώμα στην πάντοτε αρχαία αθηναϊκή νύχτα.
Μουσική αυλού, Μαγεμένου Αυλού, σαν κι αυτήν που ο Ποιητής του Ελληνικού Ήχου Χατζιδάκις αιχμαλώτιζε στις παύσεις των συζητήσεων, στο τραπεζάκι του στην Πλατεία Προσκόπων. Συνδαιτυμόνας κάποια βράδια, επιλεγμένος φυσικά όπως κι όλοι οι άλλοι, ο Κακίσης. Επιλεγμένος και απ’ τον Μάνο και απ’ το Μέλος.
Διαβάζοντας το βιβλίο —και χωρίς να θέλω να μειώσω κανέναν από τους συνθέτες που «χρειάστηκαν» και που έξοχα τύλιξαν με το μανδύα των ήχων τους τον αθώο Σωτήρη— φανταζόμουν κάθε τραγούδι μελοποιημένο από τον Χατζιδάκι.
Γιατί η αθωότητα είναι το κοινό χαρακτηριστικό του τραγουδιού του ενός και του άλλου. Ο Χατζιδάκις έπαιρνε τους μουσικούς αιώνες, τους στοιβαγμένους σε δισκοθήκες και δερματόδετους τόμους με ορχηστρικές υποδείξεις και τους αθώωνε ξαναγυρίζοντάς τους στην πρωτογενή ουσία τους.
Το ίδιο κάνει και ο Κακίσης με τον στίχο του. Τα κομμάτια του είναι γεμάτα επαναλήψεις και αφαιρέσεις. Για να ξανακουστεί το καίριο και να μην ακουστεί ποτέ το περιττό.
Η παρατήρησή του για την απουσία επιθέτων στο ρεμπέτικο είναι το κλειδί για την κατανόηση του τραγουδιού του. Και το κλειδί για ’κείνον τον συνθέτη που θα ανακαλύψει μέσα σ’ αυτή την έκδοση το μέλος που απέδρασε ακόμα κι απ’ τον Χατζιδάκι και θα μας το χαρίσει τώρα που το χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ.
Γιατί εμείς, οι αναγνώστες, χρειαζόμαστε περισσότερο από όλους τους άλλους Μουσική. Ας σιγοσφυρίξουμε, λοιπόν, όπως νιώθει ο καθένας, αυτό το βιβλίο.
Η Μουσική που θα προκύψει χρειάζεται τον Κακίση.
Φοίβος Δεληβοριάς (από την έκδοση)
***********
Αν ο ένας πνεύμονας του Κακίση αναπνέει ποίηση, ο άλλος αναπνέει μουσική. Και δεν χρειάζεται πολύς κόπος για να το καταλάβεις αυτό. Δεν είναι μόνο οι στιγμές από τις δεκάδες συνεντεύξεις με πρόσωπα του τραγουδιού, απ’ τα μυριάδες ποιήματα, από τις όλο μαστοριά μεταφράσεις του. Η κάθε λέξη που υπογράφει αποπνέει μουσική, με μια φυσική ρυθμικότητα που σε μαγνητίζει…
Το πιο χαρακτηριστικό ίσως στοιχείο τους είναι η πολλαπλότητα των εικόνων, με κοινό συναισθηματικό παρονομαστή την ευαισθησία και την τρυφερότητα. Αυτή η πολλαπλότητα εξηγεί πώς η ιστορία των μελοποιήσεων του Κακίση μπορεί να περιλαμβάνει τέτοιες διαφορετικές μελωδικές διαδρομές, από τη λιτή μπαλάντα «Ατθίδα» του Σπύρου Βλασσόπουλου με την Αλέκα Κανελλίδου μέχρι τη βυζαντινή «Σαπφώ» του Δημήτρη Παπαδημητρίου με την Ελευθερία Αρβανιτάκη. Ή απ’ τις απίθανα τζαζ «Γάτες» του Άγγελου Κατσίρη με τη Μαργαρίτα Ζορμπαλά και το εξίσου μπλε «Πέρα απ’ τα Σύνορα» του Βαγγέλη Κατσούλη με τη Μαρία Φαραντούρη μέχρι τα «Τέσσερα Βήματα», το υπέροχο απτάλικο του Μάριου Στρόφαλη με την Αναστασία Μουτσάτσου”.
Ηρακλής Οικονόμου (από την έκδοση)
*****************************************************************
Ο μέσα κήπος
Όλυμπε, Κίσσαβε, βουνά της Κίνας,
άγνωστα ‘Εβερεστ της Ινδοκίνας,
ψηλά κι απάτητα, μικρά μπροστά μου,
μπρος στα αισθήματα τα πιο κρυφά μου.
Ο μέσα έρωτας, ο μέσα κήπος,
κόσμος ολόκληρος αυτός ο χτύπος.
Ο μέσα έρωτας, καρδιά, καρδιά μου,
βουνά κι ηφαίστεια όλα δικά μου!
Βουνά ρεμπέτικα της Αλαμπάμα,
Αίτνα της Θήρας μου και Φουτζιγιάμα,
ηφαίστεια άγρια, σβηστά μπροστά μου,
μπροστά στον έρωτα και την καρδιά μου.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Ο Σωτήρης Κακίσης και το ελληνικό τραγούδι
Δισκογραφία
Οι στίχοι
Τα κείμενα
Οι συνεντεύξεις
Επίλογος
Η μουσική χρειάζεται τον Κακίση
Παράρτημα
