`
«Τα Τραγούδια της αμαρτίας», Έργο 50 (1992, ανολοκλήρωτο) του Μάνου Χατζιδάκι, είναι ένας κύκλος τραγουδιών σε ποίηση Ντίνου Χριστιανόπουλου και Γιώργου Χρονά για νεανική λαϊκή φωνή, ανδρική χορωδία και στρατιωτική μπάντα. Το έργο ηχογραφήθηκε για πιάνο και φωνή μετά τον θάνατο του συνθέτη. Τραγουδά ο Αντρέας Καρακότας και παίζει πιάνο η Ντόρα Μπακοπούλου. Το έργο τον απασχόλησε «τα τρία τελευταία χρόνια της ζωής του. Με τον ενδεικτικό υπότιτλο «Η αμαρτία είναι βυζαντινή και ο έρωτας αρχαίος», ο δίσκος περιέχει δεκαπέντε τραγούδια του συνθέτη από τα οποία, άλλα ηχογράφησε δουλεύοντας με τον Ανδρέα Καρακότα στο σπίτι του και άλλα καταγράφηκαν σε παρτιτούρες. Δεν πρόλαβε να ενορχηστρώσει το έργο γι αυτό και εκδόθηκε στην αρχική του μορφή, για πιάνο και φωνή. Το τραγούδι «Τύψεις» με την φωνή του Μάνου Χατζιδάκι είναι από ιδιωτική ηχογράφηση. Η σειρά των τραγουδιών, όπως την προέβλεπε ο συνθέτης, τηρήθηκε σχεδόν αυτούσια αν εξαιρέσουμε το τραγούδι «Σαν τους αριστερούς», το οποίο είχε αρχικά παραληφθεί. Στον πρόλογο του έργου γράφει ο Μάνος Χατζιδάκις:
`
«Μπαίνοντας στη Θεσσαλονίκη το ’45, αργά το βράδυ της Μ. Πέμπτης είχε τελειώσει η λειτουργία και οι εκκλησίες άδειες, φωτισμένες ηχούσαν πένθιμα. Περπατούσα μόνος και θαμπωμένος – είπα από μέσα μου: «Θεέ μου, πόση αμαρτία πρέπει να περιέχει αυτή η πόλη για να ‘χει τόσες εκκλησίες».
[…]
Κι έτσι έγινα φανατικός λάτρης της πόλης και των αφανών κατοίκων της. Τα παλιά σπίτια, οι ατέλειωτες συνοικίες, οι κεντρικοί μα και οι απόκεντροι δρόμοι της, λειτουργούσαν θρησκευτικά τον ερωτισμό των νεαρών κατοίκων της και την υπέροχη και τόσο προχωρημένη αταξική ερωτική συνείδησή τους.
Συγχρόνως μου έγινε αντιληπτό πως ο αρχαίος έρωτας δεν έχει τόση αξία στον καιρό μας, δίχως αυτό το ανομολόγητο αίσθημα αμαρτίας κι ενοχής που μας παρέχει η βυζαντινή θρησκευτική κληρονομιά μας.
Και όλ’ αυτά επιχειρώ να τα συνθέσω, σε μια πολύχρωμη τοιχογραφία που περιέχει ποιήματα του Ντίνου Χριστιανόπουλου κι ένα του Γιώργου Χρονά, βυζαντινές υμνωδίες, λαϊκούς ρυθμούς και μια στρατιωτική μπάντα που να παίζει επίμονα το «Ειδύλλιο του Ζήγκφριντ» του Βάγκνερ. Το έργο αυτό το αφιερώνω σ’ όσους μπορούν ακόμη να διαβρωθούν από τη Μουσική και το Τραγούδι.
`
Ντίνος Χριστιανόπουλος, ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ
Εσείς που βρήκατε τον άνθρωπο σας
κι έχετε ένα χέρι να σας σφίγγει τρυφερά,
έναν ώμο νʼ ακουμπάτε την πίκρα σας,
ένα κορμί να υπερασπίζει την έξαψη σας,
κοκκινίσατε άραγε για την τόση ευτυχία σας,
έστω και μια φορά;
είπατε να κρατήσετε ενός λεπτού σιγή
για τους απεγνωσμένους;
`
*
Ντίνος Χριστιανόπουλος, ΕΡΩΤΑΣ
Ολόκληρος στον έρωτα δοσμένος,
άλλη χαρά δεν έχω παρά μόνο
στην άγρια σου ματιά να κρυφολιώνω
και να σου είμαι πάντα υποταγμένος.
Κι όταν στα πόδια σου, γονατισμένος,
τʼ απελπισμένα χέρια μου απλώνω,
όπως με διώχνεις, νιώθω τέτοιο πόνο,
που ευφραίνομαι σαν σκύλος κλωτσημένος.
Σκληρό αγόρι, όσο με πληγώνεις,
τόσο και πιο πολλή χαρά μού δίνεις.
Σκιρτά η ψυχή μου, όταν τη ματώνεις.
Και τρέμει από φόβο, μήπως γίνεις
πιο τρυφερή μια μέρα, γιατί ξέρει
να χαίρεται, μονάχα αν υποφέρει.
`
*
Ντίνος Χριστιανόπουλος, ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ ( Σ’ ένα λαϊκό φίλο )
Μη βάζεις σε παρακαλώ αρώματα,
μʼ αρέσει η μυρουδιά του κορμιού σου.
Πιο όμορφο άρωμα από τον ιδρώτα σου δεν έχει.
Θέλω να γεύομαι την αρμύρα του στήθους σου,
να ρουφώ τη μοσχοβολιά της μασχάλης σου.
Μη βάζεις σε παρακαλώ αρώματα,
γιατί βιάζεσαι να ξεχάσεις το χωριό και το μηχανουργείο;
Τι τα θέλεις εσύ αυτά τα μοσχοσάπουνα,
θα σου χαλάσουν ύπουλα τον ανδρισμό σου,
μη βάζεις σε παρακαλώ αρώματα.
Μέσα σε χίλιους φλώρους είδα κι έπαθα
να βρω έναν άντρα. Πού `ναι λοιπόν αυτό που ήθελα;
Χαλάς το λαϊκό ταίρι.
`
*
Ντίνος Χριστιανόπουλος, ΤΥΨΕΙΣ
Όσο περνούν οι μέρες και μακραίνει
η ηλικία της σεμνότητας, αισθάνομαι
τις ανεπαίσθητες ραγισματιές εντός μου
από νύχτα σε νύχτα να πληθαίνουν.
Δρόμοι που πήρα με χαμηλωμένα μάτια
φώτα που πέσαν πάνω μου ανηλέητα,
λόγια πιο πρόστυχα κι απʼ τις χειρονομίες.
Μα πιο πολύ, η όψη της μητέρας μου
όταν γυρνώ αργά το βράδυ και τη βρίσκω
μʼ ένα βιβλίο στο χέρι να προσμένει
βουβή, ξαγρυπνισμένη και χλωμή.
Από τα ωραιότερα δείγματα ομοφυλόφιλης ποίησης το 1ο και το 4ο.το 2ο και το 3ο εντάσσονται περισσότερο στην καλιαρντάδικη λογοτεχνική παράδοση.Σε άλλους αρέσει αυτή η ναισθητική των χαμαιτυπείων της Βηρυτού σε άλλους όχι.Αν δε υπήρχε η ποίηση του Κάτουλλου τί θα ξέςραμε για τη ρωμαική παρακμή εκείνης της εποχής.Ο Χριστιανόπουλος “διασώζεται” γιατί μετουσιώνει το ομοφυλοφιλικό του πάθος σε αυθεντική ποίηση που ακτινογραφεί λογοτεχνικά τη ζωή των καθημαγμένων των λούμπεν στοιχείων των πιο φτωχών λαδικών τάξεων της Σαλονίκης,τη ζωή των απόκληρων.Προσωπικά προτιμώ τον Ασλάνογλου με την υπέροχη ερωτική ποίησή του όπου το ερωτικό συναίσθημα αν και ακυρωμένο από τις απέλπιδες περιστάσεις του ομοφυλόφιλου έρωτα δε ευτελίζεται και κάποτε εξευγενίζεται με έναν γήινο και αυθεντικό ρομαντισμό όπως στις έξοχες ωδές του στον Πρίγκιπα.Αν ρωτούσατε τον Νιόνιο ποιός είναι ο πιο αυθεντικός ερωτικός ποιητής μας μετά τον Καβάφη και τη γενιά του 30 θα σας έλεγε,δίχως περιστροφές,ασφαλώς ο Αλέξης Ασλάνογλου με τη”θανάσιμη μοναξιά”του.Οταν ο Χριστιανόπουλος είχε βγει στην TV και”αποκαθήλωνε” διαδοχικά τους Διονύσιο Σολωμό και Γιώργο Σεφέρη δεν βρέθηκε κανείς θεωρητικός αντίπαλος να τον σταματήσει…Είχε ήδη “ξεφύγει”.Είχε προηγηθεί η δημοσίευση των “ιστοριών του γλυκού νερού” στον τόμο “Ποόηση”
των Θ.Θ.Νιάρχου και Α.Φωστιέρη.Ο Ασλάνογλου δεν είχε ποτέ στην αισθητική του αυτή την κατωφέρεια.Αντιγράφω δυο σκατουλικές ιστοριούλε του γλυκού νερού.1.”Στην οδό Ειρήνης ήταν μπαγιάτικο το ραβανί μα τ’αγγουράκια φρέσκα.Αλλωστε γι’αυτό βρισκόμασταν εκεί”.2.”Βρήκα ένα μάγκα.Του είπα πάμε?μου απάντησε. Έτσι στο τσάμπα.Τον παράτησα.Πιο κάτω βρήκα έναν άλλο μάγκα.Του είπα πάμε?και μου απάτησε.Ετσι στο τζάμπα?Τπ Ζήτα του με μάγεψε.του τά δωσα ‘ολα”.Υψιπετής ποίηση που εντάσσεται στην παράδοση του Σκάτουλου γραμμ΄’ενη από έναν αμείλικτο κριτή του Δ.Σολωμού και Γιώργου Σεφέρη.