Επιστρέφοντας…
στην Άννα
`
Ακούμε μουσική, όπως παλιά μαζεύαμε λουλούδια,
για να στολίσουμε Επιτάφιους,
γιατί πιστεύαμε στην άνοιξη.
Υποδεχόμαστε το φθινόπωρο,
γιατί δε μας αφήνουν ήσυχους οι αισθήσεις.
Εσύ πιστεύεις ακόμα στις νεράιδες;
Ονειρευόμαστε, όπως παλιά
Ξανά για να ξορκίσουμε το σκοτάδι και την πλήξη.
Με μάτια ρημαγμένα, αιχμάλωτα μα ζώντα.
Η τελευταία φορά που είδαμε σπουργίτι
Ήταν σε μια εποχή μακριά από τον κατακλυσμό των
φώτων.
Φοβάμαι ότι με αγγίζει,
Φοβάμαι ότι σε αφήνει ανέγγιχτη.
Στα αλήθεια πιστεύεις ακόμα στα φαντάσματα;
Οι ποιητές μας εγκατέλειψαν
Βλέπεις μαζεύουν κι αυτοί τα δικά τους, ανύπαρκτα
λουλούδια.
Είδα ένα όνειρο,
Μια φωτιά να ανεβαίνει στον ουρανό
Και να μολύνει το γαλάζιο.
Στα αλήθεια θυμάσαι την κάθε ιεροτελεστία που σου
χρωστάει η άνοιξη;
Θαρρώ λες κι έζησα την τελευταία μέρα του πλανήτη,
Κι από τότε λες και ζω μόνο εκείνη
Την τελευταία μέρα.
Το να επιζείς είναι ένα χρέος
Ακριβώς σα μια σχισμή στη βαρβαρότητα του τέλους.
Μα δεν αρκεί………Και το γνωρίζεις.
Στα αλήθεια στολίζεις ακόμα Επιτάφιους;
`
*
…«δυσαγγελία»
στον Μιχάλη
`«ανάψτε κεριά για όσους έπεσαν από τους ουρανούς»
(Peter Greenaway, ICARUS,
exhibition at Fundacio Joan Miro
in Barcelona, 1997)
`
Κάποιος μου ψιθύρισε
Η ιστορία θα ξαναγραφεί
Ποτέ ξανά από τους νικητές
Κι είναι αργά, πολύ αργά,
Για τους ηττημένους
Κι όμως θα ξαναγραφεί
Αμφιβολία καμία μην έχεις
Από τους απέλπιδες
Εκείνους που δεν διάβασαν το υπεσχημένο
ως δικαίωμα
Αυτούς που και η ίδια η υποχρέωση, τους έχει στερηθεί
Μακριά από όλα αυτά
Που γλυκά μας συνοδεύουν με εμμονές
εξαγοράζοντας ανασφάλειες και διατιμώντας εξουσίες
Τότε ας ανάψουμε κεριά
Μα όχι για όσους έπεσαν από τους ουρανούς
Ούτε για όσους τους κατέκτησαν
Τότε ας ανάψουμε κεριά
Για εκείνους
Ανέστιους και Απέλπιδες
Που στους ουρανούς υπέδειξαν τη διαδρομή της πτώσης
Τότε ας ανάψουμε κεριά
Δίχως πια την αθωότητα της άγνοιας
Χωρίς την προνομία της γνώσης
Μα με τη βεβαιότητα εκείνη
Ότι κάθε βεβαιότητα έχει πλέον αρθεί
Κι αυτό ας μας είναι πλέον αρκετό
Εκείνη η καύσιμη ύλη
που θα κρατήσει τα κεριά αναμμένα
Τώρα ας ανάψουμε κεριά
`
*
«Πάντα ονείρων απατηλότερα»
στη μνήμη σου
(εσύ ξέρεις, μόνο εσύ ξέρεις)
`
Ο χρόνος είναι απατεώνας
Μας ξεγέλασε για τα καλά
Καμιά δωροδοκία δεν δέχθηκε
Μου λένε ότι έτσι κάνει πάντα
Και έτσι ηγεμονεύει
Αργά τα έμαθα όλα αυτά
Στη απουσία δεν χρειάζονται σπονδές
Αλήθεια;
Και τι άλλο απομένει τότε
Η σιωπή θα πεις
Η στιγμή που εκδικούμαστε κι εμείς
Αυτόν τον εξαίσιο απατεώνα
Η στιγμή που πάντα θα του διαφεύγει
Η στιγμή που πάντα θα μου λείπει
Μια τέτοια χρειαζόμουν ακόμα
Για ένα μικρό, τελικά ανεπίδοτο, αντίδωρο
Σε εκείνο το σιωπηλό τελευταίο χάδι
Στα μισά ενός αμετάκλητου Απρίλη
Τώρα πια ξέρεις
`
**********************************************************
«Δεκαεπτά ποιήματα γραμμένα σε στιγμές μιας δεκαπενταετίας, συνοδεύονται από τρία μικρά κείμενα. Κείμενα για μια σχέση που χρόνια τώρα με απασχολεί. Αυτήν μεταξύ της τέχνης, του σώματος, της εξουσίας, της βίας και της οδύνης….. Eίναι αλήθεια ότι ο χρόνος πάντα θα μηχανεύεται πολλά για να σε ξεγελάει. Για να σε πείθει ότι θα είναι πάντα εδώ, ότι ειδικά για σένα δεν θα τελειώσει. Μια συνομωσία, που όχι σπάνια εκβάλει σε θυσιαστική κρίση (με όρους Rene Girard)…. Άλλωστε, σε όποια εκδοχή της διαπραγμάτευσης μαζί του, ακόμα κι αν αυτή είναι κανονοποιημένη, όλα έχουν τελεσιδικίσει πριν καν αρχίσουν, είτε ο χρόνος μας υποδέχεται ως ελεήμων είτε μας αποχαιρετά ανηλεής και όχι δίχως κάποια ειρωνεία. Σε κάθε περίπτωση, οι συνομωσίες προϋποθέτουν δυο μέρη. Και αποφάσισα από τον Απρίλη του 2014 να μην του ξανακάνω το χατίρι…. Και έτσι έγραψα ένα “λάθος παραμύθι”, όπου όλα θα μπορούσαν να είναι αλλιώς. Δεν είναι όμως».
Νίκος Παπαδάκης, Αντι-προλογικό
`
*********************************************************
`
Ο Νίκος Παπαδάκης είναι Καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Κρήτης











Ο Δάσκαλός μας κ. Νίκος Παπαδάκης, πάντα βημάτιζε ως επιστήμονας με την αισθητική, την άνεση & τη διανοητική ευλυγισία ποιητή.
Kαι τούτο, γιατί ο Επιστήμονας ευρισκόταν σε διαρκή Διάλογο με το Δημιουργό.
Ο Λόγος του, έμμετρος ή πεζός, είναι λόγος συναισθηματικά σύνθετος, περιπλεγματικός, μεστός νοημάτων, κάποτε αυτοαναφορικός, κριτικός & αυτοκριτικός, ερμηνευτικός, αρμονικά οργανωμένος με διεπιστημονικά & συγκλίνοντα μέσα, σχεδιασμένος με τέτοιο τρόπο ώστε να διαφωτίζει, να αφηγείται & συγχρόνως να οδηγεί σε αισθητική απόλαυση.
Το νέο του εγχείρημα, έτσι όπως το προσλαμβάνω εγώ πολύ νωρίς, χωρίς να με ενδιαφερει ακριβώς το «τι θέλει να μας πει ο ποιητής», δεν είναι απλώς μια άλλη προοπτική για την ερμηνεία των Δυνάμεων της Ζωής αλλά μια γενναία αναστοχαστική γλωσσική διαδικασία μέσω της οποίας το απρόβλεπτο, η ασάφεια & η απροσδιοριστία μπαίνουν σε τάξη. Μια δραματοποίηση της πραγματικότητας που εξοικειώνει το υποκείμενο ακόμη & με τα αρνητικά της σενάρια. Μια συλλογή ιστοριών γραμμένων πάνω στις μικρές & μεγάλες ασυνέχειες της καθημερινοτητας που κάποτε συνθλίβει το νου. Μια εξαιρετική αφηγηματική αποτύπωση της εντασιακής σχέσης δύο στάσεων που κυβερνούν τη Ζωή: Των Κανονιστικών και των Πιθανών, Δυνητικών, Εναλλακτικών.
Ναι.Τα πράγματα είναι συνήθως έτσι… Αλλά έτσι πρέπει να παραμείνουν; Πώς θα ήταν ο κόσμος κάτω από άλλες συνθήκες; Τι είναι αυτό που θα μπορούσε ή δε θα μπορούσε τελικά να ήταν αλλιώς & ποιός το αποφασίζει; Προσεγγίζει από διαφορετικές έδρες ανάγνωσης τη γεμάτη ένταση διαλεκτική σχέση κανονικού & πιθανού, ορθολογικού & ανορθολογικού, φυσιολογικού & μη φυσιολογικού που φαίνεται να διαχέεται σε όλα τα πεδία της ανθρώπινης εμπειρίας. Καταδεικνύει συνειδητά ή ασύνειδα, τον τρόπο με τον οποίο η ταξιδεμένη στη χώρα του πιθανού Τέχνη εισβάλει απροσδόκητα στο χώρο της Επιστήμης & της Πολιτικής (με την ευρεία έννοια του όρου) και πώς αμφότερα συνιστούν διαστάσεις του ίδιου σύμπαντος, αφού μοιράζονται το ίδιο μέσο κατασκευής κόσμων: Την αφήγηση.
Σε αυτή την κρίσιμη όχι μόνο εθνική αλλά & παγκόσμια συγκυρία λόγω της κρίσης ηθών, αξιών & θεσμών όπου τα συστήματα ανταλλαγής και τα σοβαρά τελετουργικά παίγνια τείνουν στον ευτελισμό & στην αποτυχία, κατασκευές διεπιστημονικά & λογοτεχνικά άρτιες ωσάν αυτή, είναι το λιγότερο χρήσιμες.
Άλλωστε, ο επιστήμονας που κόβει κάθε δεσμό με ηθικές, πολιτικές, πολιτιστικές και αξιολογικές κρίσεις / τοποθετήσεις κινείται όχι εντός της Ζωής αλλά σε τροχιά γύρω από αυτήν. Στο μέλλον, θέλουμε να διαβάσουμε κι άλλο, πιο απελευθερωμένο υφολογικά, κ. Παπαδάκη!