`
«Μένω στην αθωότητα
όπως το γιασεμί στο άσπρο του»
Ο ποιητής και μελετητής Χρήστος Μαυρής πρόσφατα εξέδωσε σ’ ένα κομψό βιβλίο μικρού σχήματος τη μελέτη «Μιχάλης Πασιαρδής. Εισαγωγή στο έργο του», στο λευκωσιάτικο εκδοτικό «Κυπριακή Βιβλιοφιλία» (του ομώνυμου πνευματικού περιοδικού). Η μελέτη αυτή έρχεται να συμπληρώσει την προγενέστερη δημιουργική επικοινωνία που οι δύο ποιητές αναπτύσσουν μεταξύ τους, αφού ο Χρ. Μαυρής έχει εκδώσει και το βιβλίο «Ο λόγος του ποιητή. Συνεντεύξεις με τον Μιχάλη Πασιαρδή» (Λευκωσία, 2003).
`
Ο Μιχάλης Πασιαρδής (Τσέρι της Κύπρου, 1941) θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της λογοτεχνικής γενιάς που επικράτησε να ονομάζεται από τους κριτικούς «Γενιά της Ανεξαρτησίας» ή «Γενιά του 1960». Το 1962 εξέδωσε την πρώτη ποιητική του συλλογή με τίτλο «Ποιήματα». Ο Πασιαρδής είναι παρών στο πνευματικό στερέωμα με πολλά βιβλία στο ενεργητικό του, μέσα από τα οποία εκδηλώνεται η έμπνευση, το πάθος, η συνέπεια και η σοβαρότητα, χαρακτηριστικά στοιχεία με τα οποία διακονεί μέχρι τις μέρες μας την κυπριακή λογοτεχνία, και δι’ αυτής την ευρύτερη ελληνική λογοτεχνία. Αξίζει στο σημείο αυτό να υπενθυμίσω προς επίρρωση των διαπιστώσεων του Χρ. Μαυρή, ότι εκτενείς σκέψεις γύρω από τη γνήσια ποιητική φωνή του Μ. Πασιαρδή (με βάση και τις αναφορές του Λευτέρη Παπαλεοντίου) καταγράφει, μαζί με πέντε ποιήματα, ο Αλέξανδρος Αργυρίου στο πολύτιμο και πολύτομο έργο του «Ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας [και η πρόσληψή της όταν η δημοκρατία δοκιμάζεται, υπονομεύεται και καταλύεται (1964-1974 και μέχρι τις μέρες μας]» (τόμος Ζ΄, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 2007). Ο Αργυρίου, αποτιμώντας θετικά την χαμηλόφωνη και ευαίσθητη ποιητική του παρουσία, σπεύδει να τον εντάξει στους Έλληνες «ποιητές της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς».
Ο Χρ. Μαυρής, προσφεύγοντας στα γραπτά και τις αφηγήσεις του Πασιαρδή, δίνει στοιχεία για τα παιδικά χρόνια του ποιητή και για την επίδραση των νεότερων κυπριακών και ελλαδικών πολιτικών γεγονότων στην προσωπικότητα και στην πνευματική του προσφορά. Μιλά για την πολύπλευρη και μακρόχρονη δράση του Πασιαρδή στη Ραδιοφωνία (Ρ.Ι.Κ.) και στις εφημερίδες. Υπενθυμίζει τους σημαντικούς λογοτέχνες της Ελλάδας που τον τίμησαν και τον τιμούν με τη φιλία τους (ανάμεσα σ’ αυτούς που γνώρισε ήδη από το 1966 ήταν ο Γιώργος Σεφέρης, ο Γιάννης Ρίτσος, ο Νικηφόρος Βρεττάκος και από τους δημιουργούς της νεότερης γενιάς ο Τάσος Λειβαδίτης και ο Δημήτρης Χριστοδούλου, ο Νίκος Καρούζος, ο Ιάκωβος Καμπανέλης, ο Τίτος Πατρίκιος κ.ά).
Παραθέτει τους τίτλους των εκδοθέντων από το 1962 δημιουργημάτων του Πασιαρδή και σχολιάζει το περιεχόμενο: πλούσια και ποιοτική παραγωγή σε έργα ποιητικά, θεατρικά, πεζογραφικά, δημοσιογραφικά. Ο Χρ. Μαυρής προσθέτει στοιχεία για την βαθιά, σχεδόν υιική, σχέση του Πασιαρδή με το έργο του Γ. Σεφέρη. Παρουσιάζει ορισμένα δεδομένα για τη λιτή μα σπουδαία στιχογραφική – ποιητική προσφορά του Πασιαρδή που μελοποιήθηκε από πολλούς συνθέτες (: Αχ. Λιμπουρίδης, Γ. Κοτσώνης, Μ. Χριστοδουλίδης, Μ. Τόκας, Μ. Βιολάρης, Κ. Κωστέας, Στέλιος Αργύρης, Ν. Παναγιώτου, Ευ. Καραγιώργης, Β. Αργυρίδης, Δ. Γεωργιάδης, Γ. Καλογήρου, Ν. Παπάζογλου). Οι συνθέσεις αυτές μολονότι είναι γνωστές και πολυτραγουδισμένες από το κοινό σε Ελλάδα και Κύπρο, είναι ελάχιστα ταυτισμένες με το πρόσωπο του δημιουργού ποιητή. Ξεχωριστή αναφορά γίνεται από τον Χρ. Μαυρή στη συχνή και καθοριστική αξιοποίηση της κυπριακής διαλέκτου από τον Πασιαρδή στα έργα του: ο σεμνός δημιουργός θεωρεί ότι η αγάπη και η βίωση του τόπου του μπορεί καλύτερα να εκφραστεί μέσα από τη δημιουργία στην κυπριακή διάλεκτο.
`
Η χρήσιμη αυτή έκδοση, που προλογίζεται από τον Ανδρέα Κλ. Σοφοκλέους, διανθίζεται από αποδελτιώσεις κριτικών από Ελλάδα και Κύπρο στο έργο του Μιχάλη Πασιαρδή και από ένα μικρό ανθολόγιο κειμένων του.
Σημειώνω την ευτυχή σύμπτωση αυτής της περιεκτικής έκδοσης του Χρήστου Μαυρή με την πρόσφατη απονομή του Αριστείου Γραμμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας στον Μιχάλη Πασιαρδή.
