[author]Του Γιώργου Χριστοδουλίδη* [/author]
Εδώ και πόσο καιρό ακούμε για παιδιά προσφύγων που πνίγονται στη Μεσόγειο; Εδώ και πόσο καιρό μας κυκλώνει η αριθμητική των πνιγμένων; Την αρχική φρίκη, μετά αγανάκτηση, ακολούθως οργή, σίγασε η απεχθής, σχεδόν καθημερινή, επανάληψη του δράματος. Η κάθε μέρα, ένας βομβαρδισμός διαφορετικών αριθμητικών αναλογιών κι οι πνιγμένοι από άνθρωποι, να γίνονται στη συνείδηση μας νούμερα και εν τέλει να απωθούνται στη σφαίρα της συνήθειας.
Μέχρις ότου η φωτογραφία του μικρού Αιλάν να μπει στα σπίτια μας. Mέχρι να δούμε το θάνατο μπροστά μας στην πιο αποτρόπαια μορφή με την οποία μπορεί να μας παρουσιαστεί: Τη μορφή ενός νεκρού αθώου νηπίου, πνιγμένου στο τρομερό έρεβος της θάλασσας και ξεβρασμένου σε στάση μπρούμυτα στις ακτές της Αλικαρνασσού. Την ώρα που τα δικά μας παιδιά παιγνίδιζαν ανέμελα σε κάποιο πάρκο ή σε κάποια παραλία. Προστατευμένα . Ασφαλισμένα. Αγαπημένα.
Αυτή η τρομαχτική φωτογραφία σαν καρφί στο παχύ μας δέρμα άνοιξε μια τρύπα από την οποία ξεχύθηκαν τα υγρά της αναισθησίας και της αποχαύνωσης. Μας επέτρεψε να συγκλονιστούμε ξανά προσκρούοντας στην άθλια πραγματικότητα του καιρού μας όχι μέσα από το αλεστήρι της καθημερινής ειδησεογραφίας αλλά από τον μεγεθυντικό φακό μιας φωτογραφικής μηχανής που έγινε το μάτι του κόσμου.
Συνεπώς, μόνο ως ακατανόητη εκλαμβάνω τ η θέση κάποιων ότι «δεν πρέπει να δείχνουμε τέτοια πράγματα». Νερό στο μύλο των λαθρέμπορων, των ανάλγητων αξιωματούχων της Ευρώπης , των γελοίων επιτρόπων, των σιχαμένων κυβερνήσεων, των διαχρονικών από καταβολής της ανθρωπότητας, δολοφόνων και εκμεταλλευτών της ανθρώπινης ύπαρξης, του μαζικού ανθρώπινου πόνου.
Αν η δημοσιότητα είναι η ψυχή της δημοκρατίας, η φωτογραφία του μικρού Αϊλάν, πεσμένου, πνιγμένου, νεκρού, λεηλατημένου από τα καλύτερα του χρόνια, στερημένου την εν ζωή αγάπη, είναι ένα μαστίγιο που θα χτυπά το σαπισμένο από την ατιμία πρόσωπο του οικοδομημένου στην ανηθικότητα και τη δυστυχία σύγχρονου μας πολιτισμού.
Τούτη η φωτογραφία θα μας μάθει να μετρούμε τον θάνατο στις πραγματικές του διαστάσεις: Τον θάνατο ως τις μέρες που στερήθηκε ο μικρός Αϊλάν, τα αγγίγματα που δεν ένιωσε, τα φιλιά που δεν πήρε και δεν έδωσε, τις γνώσεις που δεν κέρδισε, την λατρεία που δεν είδε σε βλέμματα άλλα, το πάθος που δεν μοιράστηκε, τα παιδιά που δεν έκανε, την γονιμότητα και τη φαντασία της ζωής που δεν βίωσε, τα όνειρα που δεν πρόλαβε να γεννήσει, τα δικαιώματα που δεν απόλαυσε. Θα μας μάθει ότι σε αυτόν τον πλανήτη, σε αυτόν τον ΤΟΠΟ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ, έχουμε την ευθύνη να μην ησυχάζουμε μέχρις ότου στραγγίξει και η τελευταία μας ικμάδα δύναμης, δημιουργικότητας, αγωνιστικότητας και αφοσίωσης στο υπέρτατο καθήκον της υπεράσπισης των αδυνάμων, των κατακρεουργημένων, των καταφρονημένων, των εξαθλιωμένων.
Θα μας μάθει, τέλος, να αγαπάμε. Να αγαπάμε περισσότερο τα παιδιά μας, τα παιδιά όλου του κόσμου και όλο και πιο αποφασιστικά να τους δείχνουμε με το χέρι τους κακούς, να τους λέμε τον λύκο, λύκο, το σκοτάδι, σκοτάδι. Κι΄είναι βαθύ και πυκνό το σκοτάδι που μας ζώνει.
*O Γιώργος Χριστοδουλίδης είναι ποιητής και δημοσιογράφος
4 βρέφη και 11 παιδιά, προς το παρόν, ο απολογισμός της μέρας. Μακάρι να έχει και σοκαριστικά βίντεο από τη φρίκη για να τα αναδημοσιεύσουμε και να συγκλονιστούμε όλοι μαζί, σε αυτή την συγκινησιακή διαδικτυακή παρτ&*%.ζα. Και έτσι να αγαπήσουμε ακόμη περισσότερο τα παιδιά μας και τα παιδιά όλου του κόσμου.
Δεν με αντιληφθήκατε κ. Αραβανή. Δεν υποστηρίζω ότι η δημοσιοποίηση φωτογραφιών με νεκρά παιδιά, θύματα δουλεμπόρων, πρέπει να είναι αυτοσκοπός. Υποστηρίζω όμως πως αν συμβεί μπορεί να λειτουργήσεις στην κατεύθυνση της αφύπνισης.
Φαντάζομαι πως ούτε εσείς πιστεύετε ότι η αποσιώπηση τέτοιων τραγικών γεγονότων που επισυμβαίνουν δίπλα μας, πρέπει αν είναι αυτοσκοπός.
Ας ανατριχιάζουμε λοιπόν με την οπτική του αμέτρητου βάθους μιας τραγωδίας,παρά να κακίζουμε τον φωτογράφο που μας “επικοινώνησε” με τον θάνατο μικρών παιδιών.Είναι καλύτερο παρά να σφυρούμε αδιάφορα.
Ούτε εσείς με «διαβάσατε» σωστά κ. Χριστοδουλίδη, ούτε ως προς το σχόλιό μου ούτε ως προς το κείμενό μου στα Επίκαιρα. Δεν αναφέρομαι στους φωτογράφους της Ιστορίας -αναγκαίοι όσο αυτή- αλλά στον κόσμο που αναδημοσιεύει αφειδώς τις σοκαριστικές φωτογραφίες μέσα από τα κοινωνικά προφίλ τους, ανάμεσα στις άλλες φωτογραφίες που ανεβάζει, τα κατοικίδια, τις selfie, τα μπικίνι, τους γκόμενους-ες κ.ά.-. That’ s life, θα μου πείτε, κι έχετε δίκιο. Επιτρέψτε μου όμως να μη θέλω να συμμετέχω σε αυτή τη “ζωή” όπως και να τη θεωρώ την πλέον υποκριτική και αδιάφορη.
Eγώ θα σας πω That’s life? Μην σπεύδετε σε συμπεράμτα για ανθρώπους που δεν ξέρετε. Θα επαναλάβω κατά τ’ άλλα τη θέση μου ίσως πιο ξεκάθαρα: Μέσα σ’ ένα κατακλυσμό πτωμάτων παιδιών, είναι υποκριτικό να εντοπίζει κανείς το πρόβλημα στη ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ και όχι κάτι άλλο, δημοσίευση φωτογραφιών στη βάση συγκεκριμένων κανόνων δεοντολογίας που υπάρχουν. Το πρόβλημα δεν είναι η αποτύπωση του γεγονότος όταν αυτή γίνεται διακριτικά και με σκοπό την αντίδραση αλλά στο ίδιο το γεγονός. Εξού και ανθρωπιστικές οργανώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, προωθώντας την ασύλληπτου δράματος φωτογραφία του μικρού Αίλάν, κατάφεραν να συγκεντρώσουν εκατομμυρια υπογραφές ζητώντας να αντιμετωπιστέι από την Ευρωπαϊκή Ενωση αυτό το ατέλειωτο δράμα με ανθρωπισμό. Τώρα, το τι κάνει η κάθε Κατίνα κι ο κάθε ηλίθιος στα προφίλ, είναι αυτονόητα κατακριτέο και βεβαίως αφορά ένα άλλο τεράστιο παρακμιακό θέμα.
Διορθώσεις:
*κ. Αραβανή εννοούσα
και πριν το τέλος
* “Αν και” (όχι “Μιας και”):
Nα μη συγχέουμε την σημασία μιας ανάρτησης με το πλαίσιο στο οποίο παρουσιάζεται, όσο κι αν μας εντύνεται δελεαστικά αποσπαστικό.
Συμφωνώ με τον κ. Χριστοδουλίδη.
Ακόμα δεν μπορώ να εντοπίσω από που πηγάζει ο φόβος σας, κ.Αραβάνη, για την διαδικτυακή (ανα)δημοσίευση αυτής της απέχθειας.
Μήπως κολλάτε στο γεγονός της ίδιας της απέχθειας, υπερβολικά “απεχθής” για εσάς, ως αναγνώστης, για την επίτρεψη προβολής της σε οποιοδήποτε άλλο άτομο;
Μια προσωπική, καθαρά, προκατάληψη δηλαδή;
(:όπως φαίνεται να υποστηρίζετε κι ο ίδιος ως αντ”επιχείρημα” στο αντικειμενικά σαφές νόημα του κ.Χριστοδουλίδη:
” Thatʼ s life, θα μου πείτε, κι έχετε δίκιο. Επιτρέψτε μου όμως να μη θέλω να συμμετέχω σε αυτή τη “ζωή” όπως και να τη θεωρώ την πλέον υποκριτική και αδιάφορη. ” )
Ή, ενδεχομένως, ως περιεχόμενο άτοπο και άρρηκτα ασύνδετο με τα γνωστά ρηχά παρασκευάσματα των social media, κι εξού καθοικά υποκριτική η πράξη της (ανα)δημοσίευσης μιας τέτοιας κλίμακας σημασίας “δίπλα” σε αυτά;
Δηλαδή, και πάλι, σας χαλάει αυτή η ανάμειξη που συμβαίνει;
–
Μιας και η προσβασιμότητα του διαδικτύου καθιστά εφικτή την επισκόπηση πάσης φύσεως σπαστικοτήτων, ας μην δειλιάζουμε μπροστα στην προφάνεια της σκληρότατης, μα, πραγματικότατης πραγματικότητας, όσες φορές κι αν χρειαστεί να μας χτυπήσει σφυρί στο κρανίο.
Κι ας μας το σπάσει.
Ίσως τότε αρχίσουμε να νιώθουμε ένα τσιμπιματάκι, έστω, της μετατροπής του λίγου “ά” σε πρακτικότερου “έ” της “γνοιας”.
–
Εν τέλει, αδυνατώ να συλλάβω λόγους αντικειμενικής (αρμόζουσας) δημοσιογραφίας για να συμφωνήσω με τις απόψεις σας, πόσο μάλλον για να αντιταχθώ στον ακέραιο σκοπό του άρθρου.
Φοβού τον φόβο της κίνησης, των λόγων, των πράξεων
Φοβού τον φόβο της μη κίνησης, της σιωπής, της απραξίας
Φοβού τον φόβο της συντροφιάς, της επικοινωνίας, της ανταλλαγής
Φοβού τον φόβο της μοναξιάς, της σκέψης, της περισυλλογής
Φοβού τον φόβο να είσαι
Φοβού τον φόβο να μην είσαι
Φοβού τον φόβο του φόβου.
Φοβού τον φόβο του μη φόβου.
The death boy’s name was Alan (he was kurdish), not Aylan. Aylan is a Turkish name.
Τimo K, απολογούμαι για το λάθος μου. Χρήστο ΚΚ, αξιοπρόσεκτες οι απόψεις σου και ο ευφυής τρόπος διατύπωσης τους. Είμαι βέβαιος ότι ο κ. Αραβανής συμμερίζεται τον ίδιο πόνο και τρόμο.
Γιώργο Χριστοδουλίδη, φυσικά, δεν αμφιβάλλω. Απλώς αναρωτιέμαι: γιατί τέτοια αντίδραση;
Ο τρόμος κι ο πόνος του συμβάντος πρέπει να γίνονται αντιληπτοί εαν είναι να ληφθεί κάποια δράση. Είτε μέσω ΜΜΕ είτε όχι, δεν έχει σημασία.
Εφ’ όσον δεν τίθεται το ζήτημα της διακωμώδησής του (κάτι εκ φύσεως ανήθικο) μέσα στον “χώρο” ανάρτησης ή προβολής δεν αρμόζει και να τίθεται το ζήτημα “σκληρότητας” του κ.Αραβανή. Προϋποθέτει ελλιπώς την ισοδυναμία του μεν (διακωμώδηση) με τα δε (ανάρτηση…).
Ακόμη και αν κατανοώ την υποκρισία των αναγνωστών και τον συμμερίζομαι σε αυτό το στερέωμα, κατανοώ την αναγκαιότητα παράλλειψης τέτοιων ψεγαδιών μπροστά στην σημασία της δημοσιοποίησης: το πρώτο βήμα μιας κύριας λύσης, μιας εκστρατείας.
Αυτό είναι όλο.
κ. Χριστοδουλίδη, είτε συμμερίζομαι είτε όχι, ο πόνος και ο τρόμος συνεχίζουν να υπάρχουν, και μάλιστα με καλπάζουσα μορφή, έξω πια από τις πόρτες μας. Όλα τα άλλα είναι όμορφα ή πικρά λόγια. Αλλά λόγια.
Κατά τα άλλα κ. Χρήστο ΚΚ, δεν έχω να προσθέσω-επεξηγήσω κάτι σε αυτά που διατύπωσα στο κείμενό μου στα Επίκαιρα του Ποιείν και εδώ, στα σχόλια.