`
1. Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, «Εικόνα Αχειροποίητη», ΜΙΝΟΣ ΕΜΙ.
Πρόκειται για μια έκδοση βασισμένη σε ποιήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και σε δίστιχα που βρίσκονται σε διάφορα διηγήματά του. Η ιδέα και η δημιουργία της έκδοσης προέκυψε μετά απο μια σειρά θεατρικών παραστάσεων, βασισμένες στα διάφορα έργα του Παπαδιαμάντη όπως το «Όνειρο στο κύμα«, «Χωρίς στεφάνι», «Μια Ψυχή», «Αμαρτίας Φάντασμα», «Το Άνθος του γιαλού» κ.ά. τα οποία ο Ανδρέας Κατσιγιάννης, ο διευθυντής της εξαιρετικής Εστουδιαντίνας, μελοποίησε για τις ανάγκες των αντίστοιχων παραστάσεων. Έτσι προέκυψαν οκτώ μελοποιημένα ποιήματα τα οποία ερμηνεύουν οι: Γιώργος Νταλάρας, Γλυκερία, Μπάμπης Τσέρτος, Νένα Βενετσάνου, Ασπασία Στρατηγού και Αρετή Κετιμέ. Γερές μελωδίες, στους έντεχνους λαϊκούς δρόμους, ενορχηστωμένες και για σύνολο εγχόρδων με τη συμμετοχή του σολίστα του κλαρίνου Βασίλη Σαλέα. Ο συνθέτης αναφέρει στο ένθετο της έκδοσης:
«Όλα αυτά τα χρόνια που γράφω μουσική για θεατρικές παραστάσεις, βασισμένες στα διάφορα διηγήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, που πρωτογνώρισα, όπως όλοι μας, στα πρώτα βήματα του σχολικού μου βίου, είχα πάντα την αίσθηση του «Αχειροποίητου», δηλαδή του μη πλασμένου από Ανθρώπινο χέρι. Η αίσθηση του μεταφυσικού, αντλούμενο μέσα από μύθους και θρύλους της καθημερινότητας, που εντάσσεται στην ευρύτερη δραστηριότητα της Ελληνικής κοινωνίας αποτελώντας κομμάτι της παράδοσης του Λαού μας, είναι το στοιχείο έμπνευσης για τον Παπαδιαμάντη και τον κατατάσσει σε μια από τις μεγαλύτερες μορφές της παγκόσμιας Λογοτεχνίας.»
`
*
2. Γιώργος Χριστιανάκης, «Αρθούρος Ρεμπώ, Μια εποχή στην κόλαση», Alltogethernow.
H σχέση του Χριστιανάκη με τη ποίηση είναι δισκογραφικά γνωστή. Θυμίζουμε το δίσκο «Ο θυρωρός» του 2001 όπου είχε μελοποιήσει Διονύση Καψάλη, τη μελοποίησή του Καβάφη στο δίσκο «Strange Stories» 2003 και την ηχητική ένδυση του ποιήματος του Μίλτου Σαχτούρη, «Ο συλλέκτης», με την απαγγελία του ίδιου του ποιητή κ.ά. Ο συνθέτης, σε αυτή τη νέα του δουλειά, έφτιαξε μία μουσική σύνθεση, η οποία συνοδεύεται από ένα 56σέλιδο βιβλίο με αποσπάσματα κειμένου, σημειώματα, φωτογραφικό υλικό, εικονογραφήσεις και 2 cd διάρκειας 80 λεπτών το καθένα. Στο πρώτο cd ακούμε ορχηστρική μουσική και στο δεύτερο το κείμενο του Ρεμπώ (σε μετάφραση Χριστόφορου Λιοντάκη) σε αφήγηση Χριστιανάκη με μουσική συνοδεία. Τα έμμετρα ποιήματα αποδίδει ο Γιάννης Αγγελάκας. Οι μελωδίες του Χριστιανάκη αναδύονται μέσα από το ιδιόχρωμό του κράμα εγχόρδων, πλήκτρων, τυμπάνων στο δαιμονιώδη ρυθμό που αρέσκεται, λειτουργώντας έτσι συγγενικά με τον 19αρη δαίμονα της λογοτεχνίας.
`
*
3. Θάνος Μικρούτσικος, «Πέντε κείμενα μετά μουσικής», εκδ. Γαβριηλίδης.
Το βιβλίο-CD «Πέντε κείμενα μετά μουσικής» εμπεριέχει πέντε μουσικολογικο-αυτοβιογραφικά κείμενα του Θάνου Μικρούτσικου καθώς και τη μουσική του εργασία η οποία βασίζεται στην ποίηση του πατρινού ποιητή Γιώργου Κοζία με παρεμβολές στίχων του Ουίλιαμ Μπλέικ. Πρόκειται για τα έργα «Η γη τσακισμένο καράβι» για φωνή και πιάνο καθώς και το «Ενας κόσμος χωρίς ταξιδιώτες» για φλάουτο και αφηγητή. Το πρώτο έργο δισκογραφήθηκε το 2007 στην έκδοση «Θάνος Μικρούτσικος: Έργα για φλαόυτο» ενώ το δεύτερο δημιουργήθηκε το 2008 και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά τον Ιανουάριο του 2009 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Οι γνωστές μελωδίες του «ενδιάμεσου χώρου» όπως τον έχει προσδιορίσει ο Μικρούτσικος, με τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα, τα μινιμάλ στοιχεία και τις κοφτές φράσεις, περιπαικτική και αφηγηματική όπως τα κείμενα. Ο Κοζίας σε συνέντευξή του στο Ποιείν, μίλησε για αυτό το έργο (Διαβάστε ΕΔΩ):
«Ο Θάνος μελοποιώντας με λόγιο τρόπο τα ποιήματα μου σεβάστηκε την ιδιαιτερότητα και την αυτονομία τους. Τα «έντυσε» με μελωδική θεατρικότητα. Η μουσική του Μικρούτσικου προσέφερε μια αίσθηση διαλογικής επινόησης από νότες εξεγερμένες, που δημιουργούν μια συνοπτική μελωδική γεωγραφία με έντονα μινιμαλιστικά και πρωτοποριακά στοιχεία».
`
*
4. Γιάννης Σπανός, «..Πλησιάζοντας τον Καβάφη», ΝΕΑ.
Οι γνωστές μελωδικές νεοκυματικές και λαϊκές γραμμές του Σπανού ντύνουν την ερωτική ποίηση του Καβάφη με ερμηνευτή τον Μανώλη Μητσιά. Το αποτέλεσμα ειναι καθαρόαιμα τραγούδια χωρίς την ακαδημαική εγκεφαλική προσεγγιση ή την «ευσεβή» αλλά δημιουργικά στείρα νοοτροπία που επιχείρησαν ορισμένοι άλλοι συνθέτες χωρίς όμως αυτό να συνεπάγεται και επιτυχημένο αποτέλεσμα αφού τα μελοποιημένα ποιήματα εγκλωβίζονται σε αυτή την “τραγουδένια” νοοτροπία η οποία σε πολλές περιπτώσεις δημιουργεί μια ασύμβατη σχέση. Οι ερμηνείες του Μητσιά εκτός του ποιητικού κλίματος, πιο «βαριές» από το στόχο του συνθέτη και λιγότερο αισθαντικές από την αισθαντικότητα του ποιητή. Πάντως πρόκειται για μια ιδιαίτερη προσπάθεια που προστίθεται στον μακρύ κατάλογο των μελοποιήσεων του Αλεξανδρινού.
*
5. Κώστας Λειβαδάς, «Του Λόγου του Αληθές, μέρος 1ον: Γραμμένο με Κόκκινο », ΜΙΝΟΣ ΕΜΙ
Το εγχείρημα του Κώστα Λειβαδά απαριθμεί αρκετά χρόνια προετοιμασίας-δέκα- όπως ο ίδιος δηλώνει. Οι προθέσεις καθ’όλα αξιόλογες. Αρκετοί ποιητές εκτός της mainstream λίστας των συνήθων υπόπτων: Ανδρέας Παναγόπουλος, Γιάννης Γιαννίδης, Λέων Κουκούλας, Ναπολέων Λαπαθιώτης, Κώστας Καρυωτάκης, Μαρία Κούρση, Ανέστης Ευαγγέλου, Κώστας Καρθαίος, Νίκος Παππάς, Θανάσης Κυριαζής, Αλέξανδρος Σούτσος, Γιάννης Κουγιουλης, Μήτσος Λυγίζος καθώς και ο τραγικός Ευρυπίδης. Ερμηνευτές οι: Χρόνης Αηδονίδης, Δήμητρα Γαλάνη, Πάνος Κατσιμίχας, Σταμάτης Κραουνάκης, Γιώτα Νέγκα, Μίλτος Πασχαλίδης, Ορφέας Περίδης, Γιώργος Ρωμανός, Διονύσης Σαββόπουλος και Ελένη Τσαλιγοπούλου ενώ τη ενορχήστρωση υπογράφει ο Γιώργος Ζαχαρίου: κουαρτέτα εγχόρδων, πνευστά, παραδοσιακά όργανα κ.ά. Το αποτέλεσμα όμως είναι κατώτερο των προσδοκιών και συμμετοχών. Ο Λειβαδάς προσέγγισε τον ποιητικό λόγο με τη μελωδική μανιέρα της υπόλοιπης δισκογραφίας του χωρίς να αφουγκραστεί το ποιητικό κείμενο ή να προχωρήσει σε βάθος τις μελωδίες του -με το δεδομένο των χρόνων προετοιμασίας-. Δεν εννοώ να συντηρητικοποιήσει τις συνθέσεις του από υπέρ του δέοντος σεβασμό στον ποιητικό λόγο, αλλά να τον οδηγήσουν οι μελωδίες των στίχων και όχι το γνώριμο ύφος του. Με απλά λόγια, όσο κι αν είναι σύγχρονης φανκι-ποπ αισθητικής η προσέγγιση στο «Έχεις χρέος» του Λέοντος Κουκούλα, τα βαρυσήμαντα νοήματα αποδίδονται τελείως ανάλαφρα σαν να πρόκειται για ερωτικό τραγουδάκι. Με επιβαρυντικό -για ακόμα μια φορά- το μειονέκτημα της ερμηνείας του, δημιούργησε, λοιπόν, τραγούδια που κάλλιστα θα μπορούσαν να υπάρξουν -ή έχουμε ακούσει- και με άλλους -λιγότερο απαιτητικούς- στίχους -μολονότι ακόμα και ορισμένες από τις επιλογές των ποιημάτων δεν θα λέγαμε οτι κινούνται στο πλαίσιο που λέγεται «ποίηση» ακόμα κι αν είναι ελεύθερος ο στίχος. Δεν λείπουν μερικές καλές στιγμές, όπως το τραγούδι «Τα πουλάκια και τ’ αηδόνια» με τον Χρόνη Αηδονίδη -τόσο μελοποιητικά όσο και ενορχηστρωτικά- αλλά αυτά είναι η συντριπτική μειοψηφία.
