ΤΟ ΛΟΥΤΡΟ
Αυτός ο άνθρωπος
Φοράει κάθε πρωί
Προτού νιφτεί
Τις πεποιθήσεις του
Σαν πανοπλία.
Κι οχυρωμένο τον βρίσκει
Το μεσημέρι
Να ξιφασκεί
Για το δικαίωμά του
Να ονειροπορεύεται.
ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ
Εσύ να είσαι
Κι εγώ να είμαι
Χωρίς δικαιολογίες
Ελαφρυντικά
Παυσίλυπα
Υπαναχωρήσεις
Ενοχές
Συγγνώμες
Αμφιταλαντεύσεις
Επωδούς θλίψης
Κι εκτινάξεις μανίας.
Ελευθερία
Να επιλέγεις
Να χαμογελάς
Και να αντέχεις
Ελευθερία
Να δέχεσαι ρόλους
Και να απορρίπτεις ρόλους
Στην τραγικωμωδία
Που έχει απογίνει η ζωή μας.
Ελευθερία
Κι από το τέλος
Προς την αρχή.
Ελευθερία ν’ απολαμβάνεις τη στιγμή
Χωρίς την αγωνία για το αύριο
Χωρίς ανασφάλειες
Χωρίς δάκρυ
Και δίχως χαρά
Και κυρίως:
Χωρίς αυταπάτες.
Εδώ είναι όλα.
Μένει
Να τα ανακαλύψεις.
ΑΛΗΘΕΙΑ ΚΙ ΟΜΟΡΦΙΑ
Πέρα από την Ελευθερία
Και προαπαίτησή της
Είναι η Αλήθεια
Που είναι ταυτόσημη με το Κάλλος,
Εκείνο που λέμε σήμερα στη γλώσσα μας
Ομορφιά.
Άραγε θα αξιωθούμε εκείνη τη στιγμή
Που θ’ ατενίσουμε γυμνοί κάτω από τ’ άστρα
Το Άλλο
Που αναζητήσαμε αιώνες τώρα
Μ’ ερωτική μανία
Και δεν το βρήκαμε στη γη
Και δεν το βρήκαμε στον ουρανό
Γιατί ήταν εντός μας
Στα δισεκατομμύρια κύτταρα
Που αντικαθρεφτίζουν
Το Φως και την Αλήθεια
Εκείνου,
Του Άλλου
Που όμως δικό μας είναι
Με κληρονομικό δικαίωμα;
Άραγε θ’ αξιωθούμε κάποτε
Εκείνη τη φρικτή στιγμή
Της Κρίσεως,
Όταν το Φως θα μπει
Και θα σαρώσει,
Προφάσεις,
Προσχήματα,
Ματαιοπονίες;
ΠΑΡΑΔΟΣΙΣ ΟΝΕΙΡΟΥ
Γυρεύω πάλι τη ζωή που μας κλέψανε
Μέσα από διαδρομές μυστικές του θανάτου.
Με το που πήρε την ψυχή μας
Ο Ήλιος
Αρχίσαμε να πεταρίζουμε.
Ξανακύλισαν στη μνήμη
Στιγμές
Όπου το σώμα και η ψυχή
Έσμιγαν
Πάνω από δύο χείλη,
Δύο μάτια λαμπερά,
Τότε που η καρδιά άστραφτε
Κι ο πόθος κόρωνε
Σα λιβάνι σε κλειστό ερημοκλήσι.
Παλιν-νιοτισμός;
Νοσταλγία;
Ανεπίδοτη επιθυμία;
Σκιές θανάτου είναι που σμίγουν με άλλες σκιές
Και κάπου εκεί στο βάθος
Η λογική με το νυστέρι
Υπεραναλύει κι αναλύει
Εκείνο που θα ’πρεπε
Ν’ αγγίζεται ολόκληρο
Με τ’ ακροδάχτυλα:
Το στήθος σου.
15/6/2008
Δελτίο Τύπου
Στο εικοστό τέταρτο βιβλίο του συγγραφέα και ποιητή Κωνσταντίνου Μπούρα περιλαμβάνονται εκατόν τριάντα τρία ποιήματα στα ελληνικά, και οκτώ ποιήματα στα αγγλικά (σε μετάφραση της Έλλης Έμκε), που συνοψίζουν την εδώ και είκοσι τρία χρόνια ποιητική παραγωγή του. Πολλές φορές αυτό-ανθολογούνται ή παρατίθενται, ως motto, αποσπάσματα ποιημάτων από τις προηγούμενες ποιητικές συλλογές του, συμπεριλαμβανομένης της πρώτης (1987) και της δεύτερης (1988). Ο λυρισμός των πρώτων του ποιημάτων δίνει τη θέση του στο σκεπτικισμό και στη φιλοσοφημένη «μεταφυσική» των ώριμων ποιημάτων του, στα οποία αρκετές φορές «ερωτοτροπεί» με τον λετρισμό, το σουρεαλισμό και την concrete poetry, όμως το αποτέλεσμα είναι σαφώς μετά το μετα-μοντέρνο.
Ο Κωνσταντίνος Μπούρας γεννήθηκε το 1962 στην Καλαμάτα. Είναι διπλωματούχος μηχανικός του Ε.Μ.Π (1985), αριστούχος του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών (1994) και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος D.E.A. του Πανεπιστημίου Paris III (La nouvelle Sorbonne).
Συγγραφέας, μεταφραστής (από την αγγλική και γαλλική γλώσσα), επιμελητής εκδόσεων και δάσκαλος θεάτρου, κριτικός λογοτεχνίας και θεάτρου, εξακολουθεί παρ’ όλα αυτά να εργάζεται ως μηχανικός. Η ποίησή του είναι ελληνοκεντρική και ανθρωποκεντρική. Κείμενά του έχουν μεταφραστεί και δημοσιευτεί στην αγγλική, γαλλική, ισπανική, ιταλική, πορτογαλική, και πολωνική γλώσσα.
Βραβεύτηκε από το Πανεπιστήμιο Αθηνών σε διαγωνισμό δοκιμίου για την ποίηση του Ανδρέα Κάλβου, και σε διεθνή διαγωνισμό γαλλόφωνης ποίησης από τον πολιτιστικό οργανισμό CEPAL και την Prefecture de Moselle.
περισσότερες πληροφορίες για το συγγραφέα και το έργο του στο: www.konstantinosbouras.gr
Ίσως οι πιο παραπλανητικές λέξεις στη γλώσσα να είναι: η Ελευθερία, η Αλήθεια και το Κάλλος.
Η ελληνοκεντρική θεώρηση που παραπέμπει στο ωραίο και το κάλλος ως κάποια ιδανικά (αφήνοντας να πλανώνται και αποχρώσεις δυισμού) που τα χάσαμε (ή μάλλον δε μπορούμε πια να προσεγγίσουμε) αγνοεί δυο βασικά πράγματα
– ότι για να μάθεις για την αρχαία Ελλάδα τα πρώτα αναγνώσματά σου πρέπει να είναι ο Θουκυδίδης, η Αντιγόνη του Σοφοκλή και οι Τρωάδες του Ευριπίδη.
– ότι οι αρχαίοι έλληνες είχαν και αυτοί αρχαίους έλληνες, αλλά δημιούργησαν πολιτισμό άξιο λόγου γιατί τους αμφισβήτησαν (από τον Ηράκλειτο, και τη γνώμη του για τον Όμηρο και τον Αρχίλοχο, μέχρι τους μεγάλους τραγωδούς που όταν ασχολούνταν με τους Λαβδακίδες και τους Ατρίδες έστεκαν κριτικά απέναντί τους παρά υμνούσαν τα έργα και τις πράξεις τους παράγοντας εν τέλει λόγο που ήταν αναπόσπαστο κομμάτι του γίγνεσθαι των κοινών της εποχής τους)
Ούτε Ελευθερία υπάρχει ούτε Αλήθεια. Αυτοδιαχείριση και ειλικρίνεια ίσως, αλλά φοβάμαι δεν είναι τα ζητούμενα μας. Ελευθερία όμως και Αλήθεια σίγουρα όχι. Μόνον οι μεγάλοι δυνάστες του κόσμου μίλησαν και μιλούν στο όνομα και των δυο ταυτόχρονα.
Όσο για «Αυτό» [το κεφαλαίο παραπέμπει σε κάτι σπουδαίο και μεγάλο;] που υπάρχει μέσα μας, ο Πιραντέλο έχει ήδη απαντήσει.
Κάθε άνθρωπος είναι αυτό που οι άλλοι νομίζουν γι’ αυτόν συν αυτό που ο ίδιος νομίζει γι’ αυτόν συν αυτό που είναι, μόνο που αυτό το τρίτο δεν υπάρχει.
Κρατάω μόνο το «παράδοσις ονείρου».
Θα τον εμπιστευόμουν , κρίνοντας από την
ποιητική του και όχι τα curriculum του
να σχεδιάσει το ιδανικό σπίτι του αύριο
ή αν προτιμά , να σκηνοθετήσει την όποια
τραγωδία τον εκφράζει .
Κωνσταντίνε, Εύγε!
Ο Αρχίλοχος θα είχε πολλά να προσθέσει Γιώργο… Αλλά το θέμα είναι ‘πως’ τα αναδημιουργούμε. Για να μην ξεφύγω σε κοινοτυπίες πάντως, καλύτερα εμετοί σε σοκάκια του 2010 παρά ‘καλλιέπειες’ σε πλατωνικούς αγρούς του 400 π.Χ.
Αλλά το θέμα είναι ανεξάντλητο και δεν αφορά (μόνο) τον κύριο Μπούρα…
Σας ευχαριστώ για τα σχόλια σας…. Και τα επώνυμα και τα …ψευδώνυμα (;). Τα κρατώ ως εύσημα. Ειδικά τα δεύτερα…. Γιατί ως δεύτερα δεν θα γίνουν ποτέ πρώτα. Αυτό τα καθιστά συμπαθή… Σοβαρά τώρα: να είμαστε όλοι καλά, να προβληματιζόμαστε και να γράφουμε. Μπορεί έτσι να βγει κάποτε κάτι αγαθό. Για το καλό όλων μας. Φιλικά, Κωνσταντίνος. Έρρωσθε! (για όσους ξέρουν ακόμα ελληνικά…).
Κύριε Μπούρα, η γνώμη μου είναι
πως τα ποιήματά σας είναι κάπως απλοϊκά.
Μοιάζουν περισσότερο με στίχους “έντεχνου” καλλιτέχνη, παρά με ποιήματα.
Ασφαλώς ο καθένας μπορεί να τα ονομάσει όπως θέλει.
η απλότητα για μένα είναι κατάκτηση. Γι’ αυτό λαμβάνω το σχόλιό σας ως εύσημο. Περάσαμε από τη θολότητα του μοντέρνου στην αναρχία του μεταμοντέρνου μέσα από τον ελεύθερο συνειρμό των -ισμών που ταλαίπωρησαν όλον τον εικοστό αιώνα. Τώρα είναι “καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί αύριο η ψυχή μας κάνει πανιά” (για να δανειστώ και πάλι στίχους από τον Γιώργο Σεφέρη). Να είστε καλά, αλλά ποιος είστε; Εσείς τι έχετε γράψει; Κάτι άτεχνο, μήπως;
Κατά την γνώμη μου αυτά που διάβασα παραπάνω με παραπέμπουν σε μια κατευθείαν ποίηση.
Το μόνο “λάθος”που υπάρχει μεσα της- αν κάπως μπορεί να ειπωθεί έτσι-είναι πως περιέχει πολλές αργές στιγμές που δεν ενώνονται σωστά κατά κάποιο τρόπο με μια δύναμη.
Και η δύναμη,αν μπορεί να αντέξει κυρίως και τον χαρακτήρα της μεταδόσεως, είναι σημαντικό εύρημα συνεισφοράς του ποιητή προς το κάθε μάτι που θα τον διαβάσει με την καρδιά του..
Δεν έχω καμιά αμφιβολία για τα περί ποιήσεως όμως που είπα..
“Εσυ να είσαι
και εγώ να είμαι
χωρίς αμφιβολίες”
Τεράστιο πράγμα.Δεν λέγεται εύκολα όσο κι αν εύκολο είναι κι απλό.
“Θέλω να είμαι εγώ και άνευ όρων” κατά τον Πεσσόα αλλά καμία σχεση πάλι με αυτόν.
Τεράστιο πράγμα να μπορείς να γυρέψεις μια τέτοια μορφή ελευθερίας που θα μπορείς να την αναποδογυρίσεις μετά κιόλας για να την ζήσεις και από το τέλος προς την αρχή καταργώντας έτσι και τα εναπομείναντα σημεία χρόνου που θα μπορούσαν να αμφιβάλουν για την τέλεια μορφή της ζωής της.
Τα αφόρητα αρχαιοελληνικά σε κάθε τι που έχει να κάνει με νέα δημιουργία ,τα “γιατί συγχαρτήρια;” αλλά και τις ανταπαντήσεις του ποιητή που αναζητά να μάθει ποιος είναι ο κάθε αυτός που μπορεί μιλά έτσι,εμένα προσωπικά δεν με αφορούν.
Αν έχουνε περισσότερο αξία από την ουσιαστικοποίηση του σχολιαστικού λόγου σε σχέση με τα ποιήματα μπορούν να συνεχιστούν.Αν όχι ,επιμελώς ας σωπάσουν…
Γιώργο η λογική του σχολίου μου δεν ήταν να αμφισβητήσω ούτε τον Όμηρο ούτε τον Αρχίλοχο, αλλά τη λατρεία με την οποία σήμερα αντιμετωπίζουμε την αρχαία Ελλάδα μένοντας εκστασιασμένοι μπροστά σε οτιδήποτε έρχεται από τότε που υιοθετείται άκριτα. Γι’ αυτό το λόγο ανέφερα το Θουκυδίδη κλπ. Η παρουσίαση των ιστορικών γεγονότων στα τέλη του 5ου π.Χ., που τα περιγράφει με τόση αντικειμενικότητα, μαζί με τα πολιτιστικά γεγονότα της περιόδου (όσα έφτασαν σε μας) σε βοηθούν στην απομυθοποίηση της αρχαίας Ελλάδας, απαραίτητη γι’ αυτόν που θέλει να την προσεγγίσει σωστά.
Κε Μπούρα, αν ο Χ είτε δε γράφει είτε γράφει άτεχνα δεν έχει δικαίωμα άποψης σε αυτό που διάβασε;
Μάλλον εγώ δεν εξηγήθηκα καλά Γιώργο. Ανέφερα τον Αρχίλοχο γιατί ήταν από τους πρώτους που δεν ‘χαρίστηκαν’ στον Όμηρο.
Αν και έχω την υποψία πως εδώ έχουμε να κάνουμε πιο πολύ με μια ‘κακοχωνεμένη’ και επιφανειακή παρανάγνωση νεοπλατωνικών ‘ονείρων’…
Ίσως λίγος Αριστοφάνης να επανέφερε την τάξη. Προτείνω λοιπόν να υπάρχουν πιο πολλές αναρτήσεις του έργου του…
Κύριε Μπούρα
Υγιαίνεται .
Η Σατραπεία
Τι συμφορά, ενώ είσαι καμωμένος
για τα ωραία και μεγάλα έργα
η άδικη αυτή σου η τύχη πάντα
ενθάρρυνσι κ’ επιτυχία να σε αρνείται·
να σ’ εμποδίζουν ευτελείς συνήθειες,
και μικροπρέπειες, κι αδιαφορίες.
Και τι φρικτή η μέρα που ενδίδεις
(η μέρα που αφέθηκες κ’ ενδίδεις),
και φεύγεις οδοιπόρος για τα Σούσα,
και πιαίνεις στον μονάρχην Αρταξέρξη
που ευνοϊκά σε βάζει στην αυλή του,
και σε προσφέρει σατραπείες, και τέτοια.
Και συ τα δέχεσαι με απελπισία
αυτά τα πράγματα που δεν τα θέλεις.
Άλλα ζητεί η ψυχή σου, γι’ άλλα κλαίει·
τον έπαινο του Δήμου και των Σοφιστών,
τα δύσκολα και τ’ ανεκτίμητα Εύγε·
την Αγορά, το Θέατρο, και τους Στεφάνους.
Αυτά πού θα στα δώσει ο Αρταξέρξης,
αυτά πού θα τα βρείς στη σατραπεία·
και τι ζωή χωρίς αυτά θα κάμεις.
Κωνσταντίνος Π. Καβάφης
Δεν ξέρω αλλά εμένα μου ήρθε στο μυαλό το παραπάνω ποίημα του Κωνσταντίνου Καβάφη διαβάζοντας τα ποίηματα του Κωνσταντίνου Μπούρα
Κύριε Τυρταίε, το υγιαίνετε γράφεται με έψιλον!!!
Ευχαριστώ τον Κώστα Παπαθανασίου για το ποίημα του Καβάφη, που αγαπώ και με εκφράζει, όπως κάθε έναν που προσπαθεί να επιβιώσει γράφοντας ποίηση σε αυτή τη χώρα, και δεν μπορεί να ζήσει από αυτήν.
Ευχαριστώ τον Χωρολάτρη γιατί μου επισήμανε κάποια πράγματα που θα με βοηθήσουν να εξελιχθώ.
Όσο για τα ψευδώνυμα, δεν έχω κανένα πρόβλημα. Κι εγώ δημοσίευσα ολόκληρα βιβλία (3 τον αριθμό) με ψευδώνυμο σε δύσκολους καιρούς.
Με ενοχλεί όμως η ευκολία της κριτικής όταν δεν συνάδει με την ανάλογη αυτοκριτική.
Σας ευχαριστώ και πάλι όλους για τα σχόλιά σας. Τιμή μου! Γράφω και δημοσιεύω 23 ολόκληρα χρόνια και στην αρχή δεν με τιμούσε κανείς με την κριτική του.
Ευχαριστώ επίσης ιδιαιτέρως τον Γιώργο Πρίμπα για την αυστηρότητά του.
Κλείνοντας αυτή την εποικοδομητική μέρα, σας εύχομαι όνειρα ποιητικά, δημιουργίες ποιητικές, ποιητικά μέλλοντα… Ειλικρινά δικός σας, ομότεχνος, συντεχνίτης ή …ατεχνίτης, αν προτιμάτε και μια ουγκιά Αριστοφάνη. Υγιαίνετε!!! (αυτό το έλεγε επί χούντας ο Άλκης Στέας σε ένα τηλεπαιχνίδι στην ΕΡΤ – οι νεότεροι δεν θα το πρόλαβαν). Καληνύχτα
Κύριε Μπούρα
Για να μην μένουν εσφαλμένες δηλώνω
“την γλώσσα μου έδωσαν Ελληνική”
και όχι Ελλαδίτικη .
Κύριε Τυρταίε, σας ευχαριστώ για τον κόπο που κάνατε να διαβάσετε τα πενιχρά μου πονήματα και να είστε πάντα καλά. Ο διάλογος είναι πάντα εποικοδομητικός για όλες τις πλευρές κι αυτή είναι η συνεισφορά του Σωτήρη Παστάκα και του Σπύρου Αραβανή στον ελληνικό πολιτισμό και στην ελληνόφωνη ποίηση.
κύριε Πρίμπα, υποστηρίζετε πως δεν παράγουμε πολιτισμό εμείς οι νεοέλληνες, επειδή δεν αμφισβητούμε τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό, αν κατάλαβα καλά..
μα νομίζω πως συμβαίνει κάτι άλλο.. τρέμουμε στην ιδέα πως είμαστε ανεπαρκείς να τον κατανοήσουμε, γιατί είναι κάτι που μας ξεπερνάει κατά πολύ..
εξάλλου ,για να αμφισβητήσεις κάτι, πρέπει τουλάχιστον να μπεις στον κόπο να το γνωρίσεις..
όσο για την ελευθερία..
αυτοί τουλάχιστον είχαν την τόλμη να μην καταδέχονται το δεκανίκι της θρησκείας για να αντέξουν τη ζωή τους..
όποιος έχει διαβάσει Όμηρο -και εννοώ με τα μάτια ανοιχτά- αυτό μπορεί να το δει..πόσο κατάματα κοιτούσαν το θάνατο, πόσο ρεαλιστικά έβλεπαν τους απίστευτους περιορισμούς που θέτει στον άνθρωπο η ίδια η θνητή του φύση.
Διαβάστε τη σκηνή του θανάτου του Κεβριόνη στην Ιλιάδα..
Και σκεφτείτε πως μέσα απ’ τα έπη του Ομήρου θεμελιώθηκε η θρησκεία των αρχαίων Ελλήνων. Κι έπειτα πείτε μου, ποιος λαός θα είχε την τόλμη να παρουσιάζει τους θεούς του γελοίους, μια καρικατούρα των ανθρώπων και να βάζει δίπλα τους ανθρώπους με ηθικό ανάστημα γιγάντιο, όπως ο Έκτορας ή ο Αχιλλέας;