Κ.Π.Καβάφης, Η Πόλις, πατήστε ΕΔΩ
Είπες· «Θα πάγω σʼ άλλη γη, θα πάγω σʼ άλλη θάλασσα.
Μια πόλις άλλη θα βρεθεί καλλίτερη από αυτή.
Κάθε προσπάθεια μου μια καταδίκη είναι γραφτή·
κʼ είνʼ η καρδιά μου — σαν νεκρός — θαμένη.
Ο νους μου ως πότε μες στον μαρασμόν αυτόν θα μένει.
Όπου το μάτι μου γυρίσω, όπου κι αν δω
ερείπια μαύρα της ζωής μου βλέπω εδώ,
που τόσα χρόνια πέρασα και ρήμαξα και χάλασα.»
Καινούριους τόπους δεν θα βρεις, δεν θάβρεις άλλες θάλασσες.
Η πόλις θα σε ακολουθεί. Στους δρόμους θα γυρνάς
τους ίδιους. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς·
και μες στα ίδια σπίτια αυτά θʼ ασπρίζεις.
Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού — μη ελπίζεις—
δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό.
Έτσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ
στην κώχη τούτη την μικρή, σʼ όλην την γη την χάλασες.
Very touching, very powerful..
Είναι κάποιες φλέβες που όσο κι αν ταλαιπωρηθούν δεν θα σταματήσουν ποτέ τους να χτυπάνε.
Χαιρετώ.
Αυτή η κώχη κυνηγάει χρόνια τώρα κάθε φυλακισμένο που ψάχνει για αδύνατα σημεία στον φράκτη του.Μάταια…
Ας διαβάσουν οι επίδοξοι ποιητάδες του ΠΟΙΕΙΝ (και όχι μόνο) κι ας αναλογιστούν.
Ας αναλογιστούν όχι μόνο τον ποιητή αλλά και τον άνθρωπο!
Κάβαφης λοιπόν, Σάββατο απόγευμα, στην οθόνη. Καμία απολύτως αξιολογική κρίση, μόνο μια επισήμανση. Το ζητούμενο πάντα στην τέχνη είναι η προσπάθεια διατήρησης του ενστίκτου που τόσο το καταπιέζει η βαρβαρότητα του πολιτισμού. Αν αυτό είναι σωστό, τότε και στην ποίηση, και όχι μόνο, πρέπει να διαφαίνεται η προσπάθεια αυτή, δηλαδή να κρατηθεί ακέραια, όσο το δυνατό, η αρχική σύλληψη, το ένστικτο, που δεν είναι τίποτα παραπάνω από την αυτόματη ανταπόκριση στα κάθε λογής ερεθίσματα. Βέβαια, πάντα ακολουθούν διορθώσεις όπου επεμβαίνει η λογική επεξεργασία, κι αυτή δεν είναι άλλο από ένα υποπροϊόν του πολιτισμού μέσα στο μυαλό του δημιουργού. Και το ποιητικό προϊόν, στην περίπτωση της Πόλης, δε μιλώ για την αριστοτεχνική ιστορία που αφηγείται, περιέχει επιτήδευση, π.χ. στα σημεία της ομοιοκαταληξίας, ιδίως της εσωτερικής. Αν υπολογίσουμε ότι ανήκει στα αρχικά δημιουργήματα του Καβάφη, αρχές του 20ου, τότε δικαιολογούμε, μετά από 100 χρόνια, αυτή την επιτήδευση, σα μια προσπάθεια να ξεπεραστεί η παραδοσιακή στιχουργική. Αλλά τέτοια φαινόμενα υπάρχουν σε όλες τις εποχές, και ο Καβάφης ξεπέρασε γρήγορα τις επιτηδεύσεις του καιρού του. Αυτά.
…..
Νιώθεις έτσι τον κρότο της νύχτας
Ήσυχη μες στα έπιπλα πλήξη
Εσύ που θα φύγεις
Με τα πρώτα σκουπίδια
Τ’ αποτσίγαρα τ’ άδεια μπουκάλια
Τα ξεραμένα λουλούδια
Φύλακας ερειπίων
Βαλμένος κι εσύ σε μια νάιλον σακούλα
Με μια υποψία πως κλέφτες θα έρθουν
Γι αυτά τα λείψανα έστω
Κι αυτό το μακρύ
Κίτρινο
Χαλασμένο
Δόντι του ήλιου
(“Φύλακας Ερειπίων” από το “Σύνδρομο του Ελπήνορα”)
Δεν αντέχω να μην μιλήσω για αυτόν τον ποιητή που “έζησε ώρες ατέλειωτες/Μέσα στο μαύρο ουρανό που ξεψυχούσε” ,μιλούσε με την “αργή μεσάνυχτη φωνή” του, άκουγε “Μουσική από αλκοολ” κι έγραφε με “αναιμικά χέρια μετάλλου”. Μια σπουδαία μορφή της τέχνης που αφουγραζόταν πολύ λεπτές δονήσεις. Πολύ σημαντικό και το μεταφραστικό του έργο (ακόμη μου σηκώνεται η τρίχα έτσι πως απέδωσε, μ’αυτές τις “φθαρμένες” λέξεις, την ποίηση του Μπουκόβσκι βγάζοντας όλη την κρυμμένη οδύνη της). Ένας ποιητής που έγραφε σαν μπουκόβσκι με μάσκα σαχτούρη.
…
Θυμήσου τώρα και στον άλλο καιρό
Πως η ομορφιά μας δίνονταν πάντα απελπισμένη
Αα…ας συνδεθεί λοιπόν ο Τραϊανός με τον Καβάφη. Αυτό είναι το ζητούμενο;
Οτιδήποτε φωτίζει ή/και φωτίζεται είναι το ζητούμενο.
“Kαμιά φορά φοβάμαι ότι όταν διαβάζω μπροστά σε άλλους μπορεί να πάψει να ακούγεται η φωνή μου”, έλεγε ο Τραιανός. Δεν θα μπορούσε να διαλέξει πιο ταιριαστό ποιήμα του Καβάφη. Η ανάγνωση είναι σχεδόν υπόκωφη, υποτονική. Μοιάζει σαν να του επιβάλλεται. Πρέπει να σκύψεις για να ακούσεις τη συγκίνηση, τις λεπτές διακυμάνσεις.
Πες το ποιό είναι αυτό που φωτίζει ή φωτίζεται, σε σχέση με Τραϊανό-Καβάφη, γιατί δεν πρόλαβα να ξεσκονίσω κιτάπια. Θα το κάνω, όσο προλάβω.
ΠΙΛΑΤΟΙ
Δεν είμαι παρά απ’ αυτό μόνο που έρχομαι
Κάθε μέρα υπάρχοντας σε κάτι το άλλο
Αυτό που δε θα γίνω ποτέ
Απ’ αυτό είναι που είμαι φτιαγμένος
Απ’ αυτό κι έναν τρόμο
Κι είναι
Σαν να ’χεις ταχυδρομηθεί στο διάστημα
Ένα φτωχό ανόητο μήνυμα
Σκουριασμένος ύπνος
Με τον προβολέα των θέλω
Που διαλύει τα μέταλλα
Γαντζώνει την αγωνία στο μυαλό
Μια πληγή δίπλα σου να την αγγίζεις
Ανάμεσα στα χόρτα και τα τροχοφόρα
Στο αλκοολικό δωμάτιο
Και τα φτηνά βγαλμένα εσώρουχα
Και να παίρνεσαι
Από μαγικά χαμένα ονόματα
Μες σ’ έναν ουρανό γεμάτο τζίν
Με τους αγγέλους του
Να μασουλάν αστέρια
Σύμπαν της κίτρινης σκονισμένης λάμπας
Τώρα που μου χορεύουν
Τώρα που μου φεύγουν
Ο κύριος Ίβνινγκ
Η Εσμεράλδα ο Κουασιμόδος
Τώρα π’ ανοίγουν
Οι τελευταίες καταπακτές
Βγάζοντας νάνους
Κι ηλίθιους κι ουδέτερους
Καθένας τους κι ένας Πιλάτος
Όλοι τους μαχαίρια
Σαπούνια κι αποσμητικά
Ενώ εγώ περπατώ και θυμάμαι
Παρακολουθώ πάντα
Απ’ το απέναντι πεζοδρόμιο
Τον εαυτό μου
Δεν κοιμάμαι
ΑΛΕΞΗΣ ΤΡΑΪΑΝΟΣ
-ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΠΕΤΡΙΝΗ ΣΤΙΓΜΗ
ΣΤΙΓΜΗ ΠΑΝΤΟΤΙΝΗ ΚΑΤΑΣΑΡΚΗ
ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΠΟΥ ΠΑΓΩΣΑΝ
ΠΑΝΩ Σ’ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ
ΚΑΙ ΜΕ ΦΩΝΑΖΟΥΝ-
εξαίρετος κι αγαπημένος ο Α.Τ. ,
ψιθύρισε εκτός των άλλων πως
΄΄οι μικρές μέρες
χωράν μεγάλες λύπες΄΄.